Chính F/A-18 chứ không phải Patriot của Kuwait bắn nhầm 3 chiếc F-15E Mỹ trên không phận nước này?

Theo tường thuật của The Wall Street Journal, sự cố xảy ra trên không phận Kuwait trong bối cảnh nhiều hoạt động quân sự diễn ra dày đặc.

Ban đầu, các nguồn tin cho rằng 3 máy bay tiêm kích đa năng F-15E Strike Eagle của Mỹ có thể đã bị hệ thống tên lửa phòng không Patriot của Kuwait bắn nhầm.

Tuy nhiên, các báo cáo cập nhật cho thấy một tiêm kích F/A-18 Hornet của Kuwait mới là khí tài đã khai hỏa.

Trong ngày xảy ra vụ việc, các chiến đấu cơ Mỹ hoạt động trong khu vực theo nhiệm vụ phối hợp. Không phận Kuwait khi đó có sự hiện diện đồng thời của nhiều loại máy bay chiến đấu và hệ thống phòng không mặt đất.

Trong bối cảnh cảnh báo an ninh được duy trì ở mức cao, một tiêm kích F/A-18 Hornet đã phóng tên lửa không đối không nhằm vào mục tiêu mà phi công cho là mối đe dọa.

F-15E Strike Eagle là máy bay tiêm kích đa năng 2 chỗ ngồi, do hãng Boeing phát triển cho Không quân Mỹ.

Máy bay có chiều dài khoảng 19 m, sải cánh gần 13 m, khối lượng cất cánh tối đa khoảng 36 tấn. Tốc độ tối đa đạt khoảng 2.650 km/h, bán kính chiến đấu hơn 1.200 km khi mang tải trọng tiêu chuẩn.

F-15E có thể mang khoảng 10 tấn vũ khí gồm tên lửa không đối không tầm trung dẫn đường bằng radar chủ động, bom dẫn đường bằng vệ tinh và laser, cùng pháo tự động cỡ 20 mm.

Trong khi đó, F/A-18 Hornet là tiêm kích đa năng 1 hoặc 2 chỗ ngồi tùy biến thể, chiều dài khoảng 17 m, sải cánh hơn 12 m, khối lượng cất cánh tối đa khoảng 23 tấn. Tốc độ tối đa vào khoảng 1.900 km/h, bán kính chiến đấu hơn 700 km tùy cấu hình.

Máy bay được trang bị radar điều khiển hỏa lực, tên lửa không đối không tầm ngắn và tầm trung, cùng pháo tự động 20 mm.

Trong môi trường tác chiến phức tạp, chỉ cần sai sót nhỏ trong quy trình nhận dạng bạn - thù cũng có thể dẫn tới quyết định khai hỏa nhầm.

Việc ban đầu nghi ngờ hệ thống Patriot không phải là điều bất thường. Patriot là tổ hợp tên lửa phòng không tầm xa, sử dụng radar mảng pha để phát hiện và theo dõi mục tiêu, có khả năng đánh chặn máy bay và tên lửa đạn đạo ở cự ly hàng chục km.

Mỗi quả đạn đánh chặn có khối lượng gần 1 tấn, được dẫn đường bằng radar. Trong môi trường nhiễu điện tử hoặc mật độ mục tiêu cao, việc phân biệt mục tiêu thân thiện và mục tiêu thù địch phụ thuộc rất lớn vào dữ liệu liên kết và mã nhận dạng điện tử.

Về mặt chiến lược, sự cố này đặt ra vấn đề về cơ chế phối hợp chỉ huy - kiểm soát trong không phận có nhiều lực lượng đồng minh cùng hoạt động.

Khi các máy bay chiến đấu Mỹ và Kuwait chia sẻ vùng trời, việc đồng bộ dữ liệu nhận dạng, tần số liên lạc và quy tắc khai hỏa là yếu tố then chốt. Một sai lệch trong chuỗi xác nhận có thể dẫn tới thiệt hại nghiêm trọng về khí tài, thậm chí làm gia tăng căng thẳng chính trị.

Hiện các bên liên quan vẫn tiếp tục điều tra để làm rõ toàn bộ diễn biến. Tuy nhiên, thông tin ban đầu từ The Wall Street Journal đã bác bỏ giả thuyết Patriot bắn nhầm, chuyển trọng tâm sang khả năng sai sót trong tác chiến trên không.

Sự kiện này một lần nữa cho thấy trong chiến tranh hiện đại, rủi ro không chỉ đến từ đối phương mà còn từ chính sự phức tạp của hệ thống và con người vận hành chúng.

Việt Hùng