Chính phủ Đức 'đau đầu' vì người lao động xin nghỉ ốm ở mức kỷ lục

Một nhân viên y tế đi về phía khoa cấp cứu tại Bệnh viện Charité ở Berlin, Đức. Điều dưỡng là lĩnh vực có tỷ lệ người lao động xin nghỉ ốm ở mức cao hàng đầu tại Đức. Ảnh: Reuters.

Theo Reuters, người lao động tại Đức nghỉ ốm trung bình khoảng 22 ngày trong năm 2024, thuộc nhóm cao nhất thế giới. Theo Hiệp hội các quỹ bảo hiểm y tế doanh nghiệp BKK, con số này tăng mạnh từ năm 2022, sau khi nước này áp dụng hệ thống báo nghỉ ốm điện tử, giúp ghi nhận đầy đủ hơn các trường hợp xin nghỉ ốm ngắn ngày.

Theo kế hoạch đã được chính quyền của Thủ tướng Đức Friedrich Merz thông qua, Đức sẽ cho phép doanh nghiệp yêu cầu người lao động nộp giấy chứng nhận của bác sĩ ngay từ ngày nghỉ ốm đầu tiên. Động thái này nhằm nỗ lực nâng cao năng suất lao động, khi nền kinh tế Đức đang phải đối mặt với tình trạng già hóa dân số và nhiều năm tăng trưởng yếu.

Đề xuất của chính phủ Đức hiện vấp phải sự phản đối từ Verdi, khối công đoàn ngành dịch vụ. Tổ chức này cho rằng đề xuất này phản ánh "sự thiếu tin tưởng" đối với người lao động. Các hiệp hội bác sĩ cũng cảnh báo quy định này sẽ gây thêm áp lực đối với các phòng khám vốn đã quá tải.

Đáp lại, chính phủ Đức cho biết doanh nghiệp có quyền tự quyết định áp dụng quy định mới, hoặc tiếp tục duy trì quy định cũ rằng người lao động cần nộp giấy chứng nhận y tế từ ngày nghỉ ốm thứ 4.

Đức là một trong những nước có chế độ trả lương khi nghỉ ốm hào phóng nhất thế giới. Người lao động được hưởng 100% tiền lương trong thời gian nghỉ ốm tối đa 6 tuần. Nhiều tổ chức nghiên cứu về tình trạng nghỉ ốm gia tăng tại Đức hiện chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy có hiện tượng lạm dụng nghỉ ốm.

Một kỹ sư làm việc tại công ty sản xuất bộ lọc nước Mitte ở Berlin, Đức. Ảnh minh họa: Reuters.

Các nhà nghiên cứu tại Đức cho rằng nguyên nhân sâu xa của tình trạng người lao động tại Đức xin nghỉ ốm ở mức cao hàng đầu thế giới, nằm ở nhóm ngành nghề có tỷ lệ người lao động xin nghỉ ốm cao, như điều dưỡng, chăm sóc xã hội và giáo dục.

Theo các chuyên gia, tình trạng thiếu nhân lực kéo dài, thu nhập thấp, cơ hội thăng tiến hạn chế và áp lực công việc lớn là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ gặp vấn đề về sức khỏe trong nhóm ngành kể trên.

Theo số liệu từ Hiệp hội các quỹ bảo hiểm y tế doanh nghiệp BKK năm 2024, năm gần nhất có dữ liệu xin nghỉ ốm theo từng ngành, lao động nữ trong lĩnh vực y tế và công tác xã hội nghỉ ốm trung bình 27 ngày/năm, giáo viên xin nghỉ 24 ngày/năm. Trong khi con số này chỉ là 18 ngày/năm ở lĩnh vực tài chính và 16 ngày/năm trong ngành truyền thông.

Giáo sư Johannes Siegrist của Đại học Duesseldorf (Đức) nhận định: "Không nhất thiết phải mắc trầm cảm nghiêm trọng, chỉ cần người lao động rơi vào trạng thái cạn kiệt năng lượng, mệt mỏi về thể chất lẫn tinh thần, mất động lực làm việc do áp lực kéo dài, điều kiện làm việc có vấn đề, đã đủ để họ xin nghỉ ốm nhiều hơn".

Theo dữ liệu của AOK, quỹ bảo hiểm y tế lớn nhất nước Đức, các rối loạn tinh thần hiệm chỉ chiếm 4,8% số ca nghỉ ốm ở Đức, nhưng mỗi trường hợp nghỉ ốm vì rối loạn tinh thần trung bình nghỉ tới 28 ngày/năm.

Vấn đề sức khỏe tinh thần đang trở thành nguyên nhân khiến người lao động tại Đức xin nghỉ ốm cao thứ hai, chỉ sau các bệnh về đường hô hấp. Các lĩnh vực y tế, giáo dục và dịch vụ xã hội hiện có tỷ lệ người lao động gặp các vấn đề liên quan đến sức khỏe tinh thần ở mức cao nhất.