Chính phủ muốn tăng tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại ngân hàng để hỗ trợ thanh khoản

Tại Nghị quyết 168 Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại được tính vào nguồn vốn huy động của các ngân hàng.

Bên cạnh đó, NHNN phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính trong điều hành tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại hệ thống ngân hàng thương mại nhằm hỗ trợ nguồn vốn ngắn hạn cho nền kinh tế.

Chính phủ muốn tăng tiền gửi của Kho bạc tại ngân hàng.

Theo Nghị quyết, Bộ Tài chính được giao chủ động quyết định hạn mức sử dụng nguồn ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại, trong đó mức gửi có thể vượt 50% quy mô ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi khi cần thiết, nhằm tăng cường hiệu quả phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ.

Mục tiêu của chỉ đạo mới là bổ sung nguồn thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, qua đó tạo điều kiện mở rộng khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế nhưng vẫn bảo đảm an toàn hoạt động của hệ thống.

Theo quy định hiện nay, tổng hạn mức sử dụng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại và mua lại có kỳ hạn trái phiếu Chính phủ không được quá 50% số ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi trong quý.

Trong đó, hạn mức dành cho mua lại trái phiếu Chính phủ tối đa 10%, còn tiền gửi chỉ được gửi tại các ngân hàng có mức độ an toàn cao với kỳ hạn không quá 3 tháng.

Đầu năm nay, Bộ Tài chính cũng từng đề xuất nâng tạm thời hạn mức này từ 50% lên 60% trong giai đoạn cuối năm 2025 và dịp Tết Nguyên đán 2026 nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống ngân hàng.

Việc Kho bạc tăng gửi tiền sẽ giúp các ngân hàng có thêm nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu thanh khoản, cho vay và giảm bớt một phần áp lực huy động.

Theo thống kê tính đến cuối quý I/2026, tổng số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại 3 ngân hàng thương mại quốc doanh gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank đạt 563.035 tỷ đồng, tăng tới 39% so với thời điểm cuối năm 2025, tương đương mức tăng ròng hơn 155.000 tỷ chỉ trong một quý.

Trong đó, Vietcombank tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với số dư tiền gửi thanh toán của Kho bạc Nhà nước đạt hơn 189.159 tỷ đồng, tăng 39% so với đầu năm. Tiếp theo là BIDV với số dư 188.626 tỷ đồng, tăng 39% và VietinBank xếp thứ ba với 185.250 tỷ đồng tiền gửi, cũng tăng gần 38% so với đầu năm.

Tuy nhiên, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước có yếu tố đặc biệt khi mang tính mùa vụ rõ rệt. Thông thường, nguồn thu ngân sách tập trung vào những tháng đầu năm trong khi giải ngân vốn đầu tư công lại có xu hướng dồn vào nửa cuối năm. Điều này khiến số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thường đạt đỉnh vào quý I và II, trước khi được rút ra phục vụ các dự án đầu tư công vào nửa cuối năm. Tiến độ giải ngân đầu tư công cũng là biến số then chốt ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô dòng tiền này theo từng thời điểm.

Dù vậy, nguồn vốn của Kho bạc Nhà nước được đánh giá là nguồn vốn giá rẻ có quy mô lớn đối với các ngân hàng. Lãi suất áp dụng cho tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thường thấp hơn đáng kể so với lãi suất huy động thị trường. Điều này trực tiếp giúp các ngân hàng kéo giảm chi phí vốn đầu vào, từ đó cải thiện biên lãi ròng, chỉ số sinh lời cốt lõi.

Trước đó, tại Thông tư 08/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 15/5, NHNN đã cho phép các ngân hàng thương mại được tính thêm 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng nguồn vốn huy động khi tính tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR).

Từ ngày 1/1 đến trước khi quy định này được áp dụng, toàn bộ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước đã bị loại khỏi cấu phần nguồn vốn huy động khi tính tỷ lệ LDR.

Đồng thời NHNN cũng ban hành thông tư 25 bổ sung 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước hoặc một tỷ lệ khác do Thống đốc NHNN quyết định trong từng thời kỳ vào mẫu số (D) trong công thức tính LDR.

Trong báo cáo chuyên đề ngành ngân hàng tháng 6/2026 vừa phát hành, Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) đánh giá “quy định này giúp cải thiện tỷ lệ LDR trên sổ sách tại các ngân hàng đang nắm giữ lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước lớn. Tác động tích cực tập trung nhiều hơn ở nhóm ngân hàng quốc doanh như Vietcombank, BIDV và VietinBank, do nhóm này chiếm gần 90% lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại. Nhờ đó, các ngân hàng quốc doanh có thêm dư địa cân đối tín dụng, mà không cần tăng mạnh huy động thị trường 1”

Trong khi đó, Mirae Asset đánh giá Thông tư 25 sẽ hỗ trợ ổn định NIM và giảm chi phí vốn, áp lực cạnh tranh huy động kỳ hạn dài giảm bớt sẽ giúp kiềm chế chi phí vốn đầu vào (COF), từ đó hỗ trợ biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng, tạo điều kiện giảm nhẹ lãi vay ở các phân khúc trọng điểm.

Bên cạnh đó, tỷ lệ LDR kỹ thuật của nhóm ngân hàng quốc doanh sẽ được cải thiện. Cụ thể, việc cho phép loại trừ 80% tiền gửi có kỳ hạn KBNN khỏi mẫu số LDR trực tiếp giảm áp lực thanh khoản trên sổ sách cho các ngân hàng nhận tiền gửi ngân sách lớn. Đây là điều chỉnh kỹ thuật nhưng có ý nghĩa thực chất: nó giúp các ngân hàng thương mại quốc doanh có thêm dư địa cho vay mà không vi phạm giới hạn LDR hiện hành.