Chinh phục giải Nhất khoa học kỹ thuật: Dấu ấn của những học sinh Thủ đô

Nuôi dưỡng đam mê từ nhỏ
3 dự án đạt giải Nhất của đoàn Sở GD&ĐT Hà Nội tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm nay thuộc các lĩnh vực kỹ thuật môi trường và hóa sinh.

Tác giả của 3 dự án đó là các em: Hoàng Nam Khánh, Nguyễn Ngọc Quân (Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam); Ngô Minh Hiếu, Nguyễn Tiến Mạnh (Trường THPT chuyên Chu Văn An) và Lê Tấn Phát, Phạm Hà Linh (Trường THPT Việt Đức).

Tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật học sinh trung học cấp quốc gia năm học 2025 - 2026, toàn quốc có 14 giải Nhất thì Sở GD&ĐT Hà Nội giành 3 giải Nhất. Ảnh: Nguyễn Mạnh

Chia sẻ tại lễ trao giải, Hoàng Nam Khánh, học sinh Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam, tác giả đạt giải Nhất cho biết: Với em, đây là niềm vui rất lớn. Sau khoảng nửa năm “ăn ngủ cùng dự án”, đến nay, chúng em đã nhận được kết quả xứng đáng.

Là học sinh chuyên toán, nhưng dự án của Hoàng Nam Khánh và Nguyễn Ngọc Quân thuộc lĩnh vực kỹ thuật môi trường, trong đó sử dụng nhiều kiến thức môn sinh học. Đây là thử thách không nhỏ với hai em.

Hai em Hoàng Nam Khánh và Nguyễn Ngọc Quân, Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam, tác giả của dự án đạt giải Nhất tại cuộc thi. Ảnh: Nam Du

“Hầu như kiến thức toán chỉ hỗ trợ chúng em trong việc thống kê, xử lý thông tin thu thập được sau quá trình nghiên cứu. Khó khăn nhất là chúng em phải tiếp cận, hệ thống lại kiến thức sinh học. Để tối ưu thời gian, chúng em chia đề tài thành 2 mảng, mỗi người nắm chắc và tìm hiểu kỹ mảng của mình để khớp nối. Muốn vậy cũng phải tìm hiểu mảng còn lại để xâu chuỗi, lắp ghép với nhau thành một đề tài hoàn chỉnh”, Hoàng Nam Khánh chia sẻ.

Dù là học sinh cuối cấp, nhưng Hoàng Nam Khánh cho rằng, việc nghiên cứu mất nhiều thời gian nên em phải phân bổ quỹ thời gian hợp lý, khoa học, phù hợp và không vì nghiên cứu mà bỏ bê việc học hành ở trường cũng như ở nhà.

Theo chia sẻ của Nam Khánh, niềm đam mê nghiên cứu khoa học đã được em nuôi dưỡng trong nhiều năm. Vì yêu thích lĩnh vực này, trong tương lai em mong muốn theo đuổi ngành kỹ thuật hoặc nghiên cứu khoa học.

Với Ngô Minh Hiếu, học sinh Trường THPT chuyên Chu Văn An, em có niềm đam mê với nghiên cứu khoa học từ lớp 8 và từng tham gia nhiều sân chơi khoa học với nhiều đề tài nghiên cứu khác nhau.

“Năm trước em cũng dự thi và đạt giải Tư quốc gia. Năm nay em nỗ lực, cố gắng nhiều hơn. Và thành quả đến với chúng em là món quà vô cùng xứng đáng”, Minh Hiếu bày tỏ.

Tương tự Minh Hiếu, với Hoàng Nam Khánh, đây cũng là năm thứ hai em tham gia dự thi. Nếu năm ngoái em đạt giải Nhì, thì năm nay em đã vươn lên giành giải Nhất.

Gia đình, nhà trường tích cực đồng hành
Về lý do lựa chọn đề tài liên quan đến vấn đề xử lý rác thải nhựa, Hoàng Nam Khánh, học sinh Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam cho biết, rác thải nhựa là vấn đề nghiêm trọng, được cả thế giới quan tâm. “Ở lớp, ở trường cũng như qua các phương tiện báo, đài, mạng xã hội, em thấy đây là vấn đề lớn đặt ra. Xuất phát từ niềm đam mê nghiên cứu, em đã lên ý tưởng, tìm kiếm phương pháp vừa hiệu quả, vừa thân thiện với môi trường và có thể áp dụng trên quy mô lớn”, nam sinh nói, đồng thời kỳ vọng dự án của mình có thể được thử nghiệm, nhân rộng tại các môi trường khác nhau, phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng trao giải Nhất cho hai em Ngô Minh Hiếu và Nguyễn Tiến Mạnh, Trường THPT chuyên Chu Văn An. Ảnh: Nguyễn Mạnh

Với dự án thuộc lĩnh vực hóa sinh, Ngô Minh Hiếu, Trường THPT chuyên Chu Văn An - tác giả của một trong 3 dự án của Hà Nội đạt giải Nhất tại cuộc thi năm nay cho biết, dự án của nhóm em liên quan đến phương pháp nghiên cứu phát hiện sớm ung thư gan.

“Trong gia đình em từng có người mắc bệnh ung thư gan. Sau khi tìm hiểu tại Việt Nam, em được biết tỷ lệ mắc ung thư gan ở nước ta khá cao nhưng chưa có phương pháp tầm soát sớm hiệu quả. Ung thư gan tiến triển rất nhanh và hầu hết các ca chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn. Với mong muốn tìm ra phương pháp phát hiện sớm ung thư gan, chúng em đã bắt tay vào nghiên cứu và thực hiện dự án”, Ngô Minh Hiếu nói.

Dự án thuộc lĩnh vực kỹ thuật môi trường của hai học sinh Trường THPT Việt Đức cũng xuất phát từ những vấn đề các em suy nghĩ, trăn trở từ cuộc sống, đó là thực trạng ô nhiễm tại sông Cầu Bây – Hà Nội. Với mong muốn cải thiện mức độ ô nhiễm, hai học sinh đã hình thành ý tưởng về xây dựng mô hình dự báo theo thời gian thực và đánh giá khả năng cải thiện mức độ ô nhiễm tại con sông này.

Để có được trái ngọt tại cuộc thi năm nay, ngoài nỗ lực, đam mê của học sinh; còn là sự hỗ trợ, đồng hành tích cực của gia đình và các thầy cô giáo.

Theo em Hoàng Nam Khánh, thầy cô hỗ trợ các em rất nhiều, từ việc góp ý đề tài, định hướng nghiên cứu, quá trình thí nghiệm, đánh giá lại sản phẩm, chỉnh sửa phần thuyết trình…. Bên cạnh đó, cha mẹ cũng tích cực đồng hành cùng hai em trong suốt thời gian thực hiện dự án.

Còn với Ngô Minh Hiếu, khó khăn trong quá trình nghiên cứu dự án của nhóm em là sử dụng công nghệ đắt tiền, hiện đại, chưa phổ biến ở Việt Nam. Nhờ sự hỗ trợ tích cực của bố mẹ, thầy cô, các em đã vượt qua và nhận về kết quả rực rỡ.

Hai em Lê Tấn Phát, Phạm Hà Linh, Trường THPT Việt Đức (giữa) - tác giả dự án đạt giải Nhất.

Với hai học sinh trường THPT Việt Đức – ngôi trường có phong trào nghiên cứu khoa học được phát triển rất mạnh, việc hỗ trợ học sinh dự thi được nhà trường quan tâm tích cực thông qua việc tạo điều kiện tốt nhất, từ góp ý xây dựng, định hướng đề tài, phân công giáo viên hướng dẫn đến liên hệ phòng thí nghiệm, chuyên gia để các phần nghiên cứu được hoàn thành cũng như thường xuyên động viên, khích lệ tinh thần các em.

Nam Du