Chính quyền Mỹ yêu cầu khôi phục giàn khoan dầu ngoài khơi California giữa xung đột với Iran

Tháp khoan dầu ở Three Rivers, Texas, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Lệnh khẩn nhằm tăng nguồn cung dầu

Theo tờ Los Angeles Times, trong ngày 13/3, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp cho phép Bộ Năng lượng sử dụng Đạo luật Sản xuất Quốc phòng - một đạo luật từ thời Chiến tranh Lạnh - để đẩy nhanh phát triển dầu khí trong nước.

Ngay sau đó, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright yêu cầu công ty Sable Offshore Corp. khôi phục hoạt động của dự án Santa Ynez Unit, gồm các giàn khoan ngoài khơi trong vùng biển liên bang và hệ thống đường ống chạy dọc bờ biển hạt Santa Barbara.

Theo ông Wright, quyết định này nhằm củng cố nguồn cung dầu của Mỹ và đảm bảo hệ thống đường ống quan trọng đối với an ninh quốc gia. “Lệnh hôm nay sẽ tăng cường nguồn cung dầu của Mỹ và khôi phục hệ thống đường ống thiết yếu, giúp các căn cứ quân sự ở Bờ Tây có nguồn năng lượng ổn định phục vụ khả năng sẵn sàng chiến đấu”, ông nói.

Nếu hoạt động trở lại hoàn toàn, cơ sở tại Santa Barbara có thể sản xuất khoảng 50.000 thùng dầu mỗi ngày, tương đương thay thế gần 1,5 triệu thùng dầu nhập khẩu mỗi tháng, theo Bộ Năng lượng Mỹ.

Tuy nhiên, con số này vẫn khá nhỏ so với khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày đang bị gián đoạn do Iran đóng cửa eo biển Hormuz để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

California phản đối gay gắt

Thống đốc California Gavin Newsom chỉ trích quyết định của Nhà Trắng là nỗ lực “trái pháp luật” nhằm khởi động lại một đường ống đang vướng nhiều vụ kiện và lệnh cấm của tòa án.

Ông cho rằng chính quyền Trump đã phát động chiến dịch quân sự khiến giá xăng tăng mạnh, rồi sử dụng tình hình này làm lý do để mở cửa bờ biển California cho ngành dầu khí.

Thống đốc bang tuyên bố sẽ khởi kiện để ngăn chặn quyết định trên.

Nhiều tổ chức môi trường và cư dân địa phương cũng phản đối kế hoạch này, lo ngại rủi ro đối với hệ sinh thái biển. Đặc biệt, dự án của Sable liên quan đến một đường ống từng bị vỡ năm 2015, khiến khoảng 100.000 gallon dầu thô tràn ra biển, gây thiệt hại nghiêm trọng cho sinh vật biển trong một trong những vụ tràn dầu lớn nhất lịch sử bang.

Hạ nghị sĩ Mỹ Salud Carbajal, đại diện khu vực Santa Barbara, cho rằng việc khôi phục dự án không thể giúp giảm giá xăng đang tăng mạnh.

“Thực tế là dự án Sable nếu hoạt động lại cũng không thể tạo ra đủ dầu để kéo giá xăng xuống mức người dân đang phải đối mặt”, ông nói.

Tranh cãi về lợi ích kinh tế và môi trường

Chính quyền liên bang lập luận rằng việc nối lại khoan dầu là cần thiết để giảm rủi ro gián đoạn nguồn cung, đặc biệt khi các chính sách của California khiến khu vực này phụ thuộc nhiều vào dầu nhập khẩu. Bộ trưởng Năng lượng Wright cho rằng điều này có thể tạo ra hàng trăm việc làm và mang lại hàng triệu USD hoạt động kinh tế địa phương.

Tuy vậy, các nhà phê bình cho rằng việc tăng sản lượng dầu trong nước ở mức hạn chế sẽ không mang lại lợi ích trực tiếp cho người tiêu dùng Mỹ. Dầu thô của Mỹ được bán theo giá thị trường toàn cầu, vì vậy khi giá thế giới tăng, dầu sản xuất trong nước cũng tăng theo.

Hai tuần sau khi xung đột với Iran bùng phát, giá dầu thô có lúc đã lên khoảng 100 USD mỗi thùng, trong khi giá xăng trung bình tại California vượt 5,40 USD mỗi gallon, theo Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA).

Sable Offshore Corp. mua lại cơ sở khoan dầu Santa Barbara từ Exxon vào năm 2024 và đang tìm cách khôi phục hoạt động, nhưng kế hoạch này vấp phải hàng loạt vụ kiện.

Các tổ chức môi trường đã thách thức việc cơ quan an toàn đường ống của bang cấp miễn trừ cho công ty, đồng thời giành được lệnh cấm tạm thời từ tòa án sau khi Sable thông báo đã nối lại sản xuất dầu từ một giàn khoan ngoài khơi.

Công ty cũng bị Ủy ban Bờ biển California cáo buộc tiến hành các hoạt động trái phép tại khu vực sinh thái nhạy cảm, bị Tổng chưởng lý bang khởi kiện và đối mặt với các cáo buộc hình sự liên quan đến việc xả thải trái phép vào nguồn nước.

Ngoài ra, các cơ quan quản lý liên bang đang điều tra việc Sable có thể đã chia sẻ thông tin nhà đầu tư không đúng quy định.

Trong bối cảnh tranh cãi pháp lý chưa ngã ngũ, quyết định của Nhà Trắng nhiều khả năng sẽ mở ra một cuộc chiến pháp lý mới giữa chính quyền liên bang và bang California về tương lai hoạt động khai thác dầu ngoài khơi ở khu vực này.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc