Chính sách hỗ trợ bảo hiểm xã hội tự nguyện với người tham gia tại Hà Nội

Cán bộ Bảo hiểm xã hội Hà Nội vận động người dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình trong Tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội toàn dân năm 2026. (Ảnh HSS)

Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hằng tháng bằng 22% mức thu nhập lựa chọn

Theo Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội, bảo hiểm xã hội tự nguyện là chính sách an sinh của Đảng và Nhà nước, vì quyền lợi của nhân dân, không vì mục đích kinh doanh lợi nhuận, được Nhà nước bảo hộ, do cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện. Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đều có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của bản thân và gia đình.

Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hằng tháng bằng 22% mức thu nhập lựa chọn. Mức thu nhập thấp nhất là 1.500.000 đồng/tháng theo mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn năm 2026, mức thu nhập cao nhất là 46.800.000 đồng/tháng (bằng 20 lần mức lương cơ sở).

Tới đây, từ ngày 1/7/2026, khi áp dụng mức lương cơ sở mới là 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, mức thu nhập cao nhất để lựa chọn đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện tăng lên 50.600.000 đồng (tương đương với 20 lần mức lương cơ sở mới).

Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được Nhà nước hỗ trợ một phần kinh phí đóng hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn tại thời điểm đóng, nhưng tối đa không quá 10 năm.

Mức hỗ trợ đóng lần lượt là: 50% đối với người thuộc hộ nghèo, 40% đối với người thuộc hộ cận nghèo, 30% đối với người dân tộc thiểu số; 20% đối với người tham gia khác. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thuộc đối tượng hỗ trợ ở nhiều mức khác nhau thì được hỗ trợ theo mức cao nhất.

Đặc biệt, từ ngày 1/1/2026, người dân có hộ khẩu thường trú tại Hà Nội còn được ngân sách Thành phố hỗ trợ thêm kinh phí đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện. Mức hỗ trợ cụ thể là: Hỗ trợ thêm 50% đối với người thuộc hộ nghèo; 60% đối với người thuộc hộ cận nghèo;10% đối với người dân tộc thiểu số và người tham gia khác.

Như vậy, tổng mức hỗ trợ cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trên địa bàn thành phố Hà Nội được áp dụng như sau: Người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được hỗ trợ 100% mức đóng (tương ứng 330.000 đồng/tháng), người dân tộc thiểu số được hỗ trợ 40% mức đóng (tương ứng 132.000 đồng/tháng), người tham gia khác được hỗ trợ 30% mức đóng (tương ứng 99.000 đồng/tháng). Theo đó, khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, mức đóng hằng tháng thấp nhất với người dân tộc thiểu số là 198.000 đồng, người tham gia khác là 231.000 đồng.

Người tham gia được lựa chọn phương thức đóng linh hoạt như: đóng hằng tháng, đóng 3 tháng một lần, đóng 6 tháng, đóng 12 tháng, đóng một lần cho nhiều năm về sau (nhưng không quá 5 năm) hoặc đóng 1 lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu (nhưng không quá 5 năm).

Sáu quyền lợi của người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

Bảo hiểm xã hội Hà Nội cho biết, khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, người tham gia sẽ được hưởng các quyền lợi sau.

Thứ nhất là chế độ hưu trí.

Người tham gia được hưởng lương hưu khi đủ điều kiện về tuổi nghỉ hưu và thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định, hiện tại thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu là 15 năm. Lương hưu được điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng. Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện cao thì mức hưởng lương hưu cao.

Thứ hai, người tham gia được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí với mức hưởng lên đến 95% chi phí khám, chữa bệnh trong quy định trong suốt thời gian hưởng lương hưu.

Thứ ba, được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội, hoặc hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội.

Thứ tư, hưởng chế độ tử tuất.

Trong trường hợp đang tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện hoặc đang hưởng lương hưu mà không may qua đời, thân nhân của họ được hưởng chế độ tử tuất, chế độ mai táng phí theo quy định.

Thứ năm, hưởng chế độ trợ cấp thai sản.

Từ ngày 1/7/2025 người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện cả nam và nữ nếu đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con thì được hỗ trợ 2 triệu đồng cho mỗi con sinh ra hoặc mỗi thai từ 22 tuần tuổi trở lên chết trong tử cung, thai chết trong khi chuyển dạ. Kinh phí này do ngân sách nhà nước bảo đảm, người tham gia không phải đóng thêm.

Thứ sáu, hưởng chế độ trợ cấp hằng tháng.

Công dân Việt Nam đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, nếu không hưởng bảo hiểm xã hội một lần và không bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội mà có yêu cầu thì được hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng của mình.

Mức trợ cấp hằng tháng thấp nhất bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội. Người đang hưởng trợ cấp hằng tháng được ngân sách nhà nước đóng Bảo hiểm y tế.

Hiện tại, người tham gia có thể thuận tiện theo dõi, cập nhật quá trình tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế của cá nhân và các thông tin về chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế qua việc cài đặt và sử dụng ứng dụng VSSID - bảo hiểm xã hội số trên thiết bị di động cá nhân.

Thống kê từ Bảo hiểm xã hội Hà Nội cho thấy, tính đến tháng 4/2026, số người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trên địa bàn Thủ đô là 142.172 người, chiếm 3,63% lực lượng lao động. Thành phố đã hỗ trợ thêm tiền đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện cho 128.018 người với kinh phí 20,4 tỷ đồng (trong đó hỗ trợ thêm 60% cho người thuộc hộ cận nghèo và 10% cho các đối tượng khác).

Trước đó, ngày 9/5, nhân Tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội toàn dân, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội đã tổ chức lễ phát động ra quân tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình. Chỉ riêng trong ngày ra quân, các nhóm truyền thông đã vận động gần 860 người tham gia mới bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Mục tiêu đặt ra trong năm 2026 là phấn đấu nâng tỷ lệ lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện tại Hà Nội vượt hơn 4%.

Để đạt được mục tiêu này, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội chỉ đạo các đơn vị trong toàn hệ thống bám sát cơ sở theo phương châm “đi từng ngõ, vào từng nhà, rà từng trường hợp”.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan bảo hiểm xã hội và các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng sẽ tiếp tục là "cánh tay nối dài" đưa chính sách an sinh đầy nhân văn của Đảng và Nhà nước đến gần hơn với mỗi người dân Thủ đô.