Người tham gia BHXH dưới 15 năm được tăng trợ cấp từ 1-7

Chính phủ vừa quyết định điều chỉnh tăng 8% lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng từ ngày 1-7. Điểm mới đáng chú ý là lần đầu tiên bổ sung nhóm người tham gia BHXH dưới 15 năm vào diện được tăng trợ cấp.

Chọn nhận trợ cấp sẽ hưởng nhiều quyền lợi đi kèm

Theo Luật BHXH 2024, có hiệu lực từ ngày 1-7-2025, chính sách hưu trí được thiết kế theo hướng đa tầng. Người lao động chỉ cần đóng BHXH đủ 15 năm và đủ tuổi nghỉ hưu là có thể hưởng lương hưu hằng tháng.

Trong khi đó, với những người đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng BHXH chưa đủ 15 năm, nếu không nhận BHXH một lần thì vẫn được hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản tiền đã đóng vào quỹ BHXH.

Theo quy định trước đây, người hết tuổi lao động phải đóng BHXH đủ 20 năm mới được nhận lương hưu. Ảnh: V.LONG

Mức trợ cấp này được tính dựa trên thời gian đã tham gia BHXH nhưng không thấp hơn 500.000 đồng/tháng. Cơ quan BHXH sẽ tính toán để người lao động có nguồn trợ cấp duy trì đến khi đủ 75 tuổi. Sau mốc này, họ sẽ chuyển sang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội do ngân sách Nhà nước chi trả.

Ngoài khoản trợ cấp hằng tháng, người hưởng còn được Nhà nước hỗ trợ thẻ BHYT để bảo đảm quyền chăm sóc sức khỏe khi về già.

Theo cơ quan chức năng, đây là chính sách có ý nghĩa lớn vì giúp người lao động có thêm nguồn thu nhập cơ bản sau khi hết tuổi lao động, giảm áp lực tài chính cho gia đình và góp phần hạn chế gánh nặng an sinh xã hội trong dài hạn.

Đáng chú ý, Luật BHXH 2024 cũng quy định nhóm người hưởng trợ cấp hằng tháng này được xem xét điều chỉnh tăng mức hưởng tương tự người hưởng lương hưu. Vì vậy, Chính phủ đã bổ sung họ vào diện được tăng trợ cấp trong đợt điều chỉnh từ ngày 1-7 tới.

Công thức tính mức tăng như sau:

Mức lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng từ 1-7 = Mức hưởng tháng 6-2026 x 1,08.

Ví dụ, một người đang hưởng trợ cấp hằng tháng 500.000 đồng/tháng thì sau điều chỉnh sẽ nhận: 500.000 đồng x 1,08 = 540.000 đồng/tháng.

Như vậy, mức tăng thêm là 40.000 đồng mỗi tháng.

Trong khi đó, người đang hưởng trợ cấp 2 triệu đồng/tháng sẽ được điều chỉnh lên: 2 triệu đồng x 1,08 = 2.160.000 đồng/tháng.

Mức tăng tương ứng là 160.000 đồng/tháng.

Thêm lựa chọn an sinh cho người lao động

Theo BHXH Việt Nam, chính sách trợ cấp hằng tháng cho người đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng đóng BHXH chưa đủ 15 năm mang lại nhiều lợi ích thiết thực.

Ngoài khoản trợ cấp tiền mặt, trong suốt thời gian hưởng chế độ, người lao động còn được ngân sách Nhà nước đóng BHYT. Điều này giúp bảo đảm quyền khám chữa bệnh khi tuổi cao, sức khỏe giảm sút.

Đặc biệt, mức trợ cấp hằng tháng này cũng sẽ được điều chỉnh tăng khi Chính phủ thực hiện điều chỉnh lương hưu trong các năm tiếp theo.

Trường hợp tổng số tiền đã đóng BHXH không đủ để hưởng trợ cấp đến tuổi được nhận trợ cấp hưu trí xã hội, người lao động có thể lựa chọn đóng một lần cho phần còn thiếu để kéo dài thời gian hưởng.

Không chỉ hỗ trợ người tham gia, chính sách còn mở rộng quyền lợi cho thân nhân.

Cụ thể, nếu người đang hưởng trợ cấp hằng tháng qua đời thì thân nhân sẽ được nhận khoản trợ cấp một lần đối với thời gian người lao động chưa hưởng hết. Ngoài ra, thân nhân còn được hưởng trợ cấp mai táng nếu người lao động đáp ứng đủ điều kiện về thời gian tham gia BHXH theo quy định.

Thủ tục hưởng chế độ cũng khá đơn giản. Hồ sơ gồm sổ BHXH và văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hằng tháng theo mẫu của cơ quan BHXH.

Người lao động có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan BHXH. Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH phải giải quyết và tổ chức chi trả. Nếu không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Theo đánh giá của BHXH Việt Nam, việc bổ sung chế độ trợ cấp hằng tháng theo Điều 23 Luật BHXH 2024 là bước tiến quan trọng trong hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội.

Chính sách này giúp lấp “khoảng trống” bảo vệ đối với nhóm người có thời gian tham gia BHXH ngắn nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu. Đồng thời tạo thêm động lực để người lao động bảo lưu thời gian tham gia BHXH thay vì rút BHXH một lần.

Số liệu từ BHXH Việt Nam cho thấy xu hướng này đang ngày càng rõ hơn. Ước đến hết tháng 4-2026, cả nước có khoảng 222.201 người hưởng BHXH một lần, giảm 24,89% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo BHXH Việt Nam, kết quả này cho thấy ngày càng nhiều người lao động quan tâm hơn đến giá trị an sinh lâu dài của chính sách BHXH, từ đó lựa chọn bảo lưu thời gian tham gia để tiếp tục tích lũy, hướng tới hưởng lương hưu khi về già.

“Việc người lao động lựa chọn bảo lưu thời gian tham gia BHXH không chỉ giúp giữ quyền lợi cho bản thân mà còn góp phần thực hiện mục tiêu BHXH toàn dân, hướng tới xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững và bao trùm trong giai đoạn mới” - BHXH Việt Nam cho biết.