Chính sách mới tiếp sức y tế cơ sở

ĐBP - Nghị định số 192/2026/NĐ-CP của Chính phủ về một số chính sách đối với nhân viên y tế thôn, bản, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản chính thức có hiệu lực từ ngày 15/7/2026. Tại Điện Biên, nơi địa bàn rộng, điều kiện đi lại khó khăn, chính sách mới kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để đội ngũ nhân viên y tế đang trực tiếp chăm sóc sức khỏe cộng đồng tiếp tục gắn bó với cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân.

Chị Sùng Thị Nga, cô đỡ thôn bản, bản Ham Xoong, xã Nà Bủng chia sẻ các lưu ý để sinh an toàn cho thai phụ. Ảnh: Nhật Oanh

Chị Sùng Thị Nga, bản Ham Xoong, xã Nà Bủng đã gần 8 năm gắn bó với công việc cô đỡ ở thôn bản. Ngoài công việc đỡ đẻ cho sản phụ, chị Nga còn làm nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ khi mang thai, tuyên truyền, hướng dẫn áp dụng các biện pháp tránh thai, cung cấp và hướng dẫn sử dụng bao cao su, viên thuốc uống tránh thai theo quy định của Bộ Y tế. Khi sản phụ gặp các biến chứng nguy hiểm, chị Nga phải gác lại công việc của gia đình để hỗ trợ sản phụ chuyển tuyến.

Công việc vất vả, địa bàn rộng, đường sá đi lại nhiều khó khăn song mức trợ cấp hằng tháng cho cô đỡ thôn bản hiện chỉ bằng 0,3 mức lương cơ sở (khoảng 700 nghìn đồng). Chị Sùng Thị Nga chia sẻ: “Công việc đỡ đẻ tại thôn bản có nhiều vất vả. Những hôm phải đi vào ban đêm, tôi còn con nhỏ nên nhiều khi phải tính toán, sắp xếp rất khó khăn. Ngày mưa gió, đường sá đi lại càng thêm trở ngại. Nhưng vì trách nhiệm với bà con, tôi vẫn cố gắng gắn bó với công việc này”.

Tỉnh Điện Biên hiện có 114 cô đỡ thôn bản. So với Nghị quyết số 24/2020/NQ-HĐND ngày 15/7/2020 của HĐND tỉnh, Nghị định số 192/2026/NĐ-CP ngày 30/5/2026 của Chính phủ đã điều chỉnh tăng đáng kể mức hỗ trợ hằng tháng đối với lực lượng cô đỡ thôn bản. Cụ thể, tại 38 xã vùng khó khăn, mức hỗ trợ tăng từ 0,3 lên 0,7 mức lương cơ sở; tại 7 xã còn lại, mức hỗ trợ tăng từ 0,3 lên 0,5 mức lương cơ sở.

Trong hệ thống y tế cơ sở, đội ngũ cô đỡ thôn bản giữ vai trò quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân vùng khó khăn. Mỗi lần vượt đèo, băng suối đến thăm thai phụ, mỗi buổi tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe sinh sản hay vận động sản phụ đến cơ sở y tế đều là những mắt xích góp phần giảm thiểu rủi ro trong quá trình thai sản. Vì vậy, việc điều chỉnh mức hỗ trợ không chỉ mang ý nghĩa cải thiện thu nhập mà hướng tới bảo đảm sự tương xứng hơn giữa chế độ chính sách với tính chất công việc, điều kiện công tác và trách nhiệm mà đội ngũ nhân viên y tế cơ sở đang đảm nhận.

Về lâu dài, chính sách mới kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để đội ngũ cô đỡ thôn bản tiếp tục gắn bó với cơ sở, hạn chế tình trạng thiếu hụt nhân lực tại vùng khó khăn. Khi “cánh tay nối dài” của ngành Y tế được tiếp thêm nguồn lực, mạng lưới chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em ngay từ cộng đồng sẽ được củng cố, góp phần giảm khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ y tế giữa miền núi với vùng thuận lợi, đồng thời nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.

Đối với 689 nhân viên y tế thôn bản trên địa bàn tỉnh, Nghị định số 192/2026/NĐ-CP tiếp tục điều chỉnh chính sách theo hướng phù hợp hơn với đặc thù từng địa bàn. Theo đó, tại các xã vùng khó khăn, mức hỗ trợ hằng tháng được nâng từ 0,5 lên 0,7 mức lương cơ sở. Sự điều chỉnh này thể hiện định hướng ưu tiên nguồn lực cho địa bàn còn nhiều khó khăn, bảo đảm người dân được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ngay từ nơi sinh sống.

Hiện Sở Y tế tham mưu UBND tỉnh xây dựng Nghị quyết của HĐND tỉnh quy định cụ thể nội dung thuộc thẩm quyền nhằm triển khai thống nhất chính sách theo Nghị định số 192/2026/NĐ-CP trên địa bàn tỉnh. Để có cơ sở xây dựng dự thảo, hoàn thiện hồ sơ, Sở Y tế đã đề nghị UBND xã, phường cung cấp thông tin về số lượng, nhu cầu bố trí nhân viên y tế thôn bản, tổ dân phố và cô đỡ thôn bản. Trên cơ sở tổng hợp ý kiến, đề xuất, Sở Y tế sẽ hoàn thiện dự thảo nghị quyết, tổ chức lấy ý kiến tham gia của các sở, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Ông Phạm Giang Nam, Giám đốc Sở Y tế cho biết: Việc thực hiện Nghị định số 192 có ý nghĩa quan trọng trong cải thiện mức thu nhập từ công việc tạo động lực, khích lệ, động viên đội ngũ nhân viên y tế thôn bản, cô đỡ thôn bản yên tâm công tác, gắn bó, trách nhiệm với y tế cơ sở, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Chính sách góp phần nâng cao khả năng thu hút và giữ chân nguồn nhân lực y tế, cải thiện điều kiện làm việc, từ đó nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Đồng thời, đây cũng là giải pháp quan trọng nhằm củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống y tế cơ sở, tăng cường năng lực dự phòng, phòng chống dịch bệnh và bảo đảm an sinh xã hội, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân.

Thực tiễn cho thấy, một hệ thống y tế vững mạnh không chỉ được tạo nên từ cơ sở vật chất, trang thiết bị, mà còn từ đội ngũ những con người đang ngày ngày bám cơ sở, trực tiếp đưa các dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với người dân. Nghị định số 192/2026/NĐ-CP là bước cụ thể hóa sự quan tâm của Nhà nước đối với lực lượng y tế cơ sở, góp phần củng cố nền tảng chăm sóc sức khỏe ban đầu, tạo động lực để những “mắt xích” quan trọng tại cơ sở tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm vì sức khỏe nhân dân.