Chính thức trình Quốc hội xem xét quy định 'chung cư có thời hạn'

Bổ sung nhiều quy định mới về xây dựng cải tạo nhà chung cư

Theo Tờ trình định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Dự thảo Luật gồm 13 Chương, 132 Điều, bổ sung nhiều nội dung mới nhưquy định về 4 loại hình nhà ở và chính sách pháp luật tương ứng đối với từng loại hình nhà ở gồm: các loại nhà ở thương mại; nhà ở cho thuê; nhà ở công vụ; nhà ở chính sách.

Về phát triển nhà ở cho thuê, dự thảo bổ sung quy định nhà ở cho thuê được đầu tư xây dựng bằng vốn của Nhà nước; Nhà ở cho thuê được đầu tư xây dựng không bằng vốn của Nhà nước; Nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp.

Về sở hữu nhà ở, dự thảo quy định “chung cư có thời hạn theo thời hạn sử dụng công trình xây dựng theo quy định của pháp luật xây dựng, gắn với bảo đảm quyền tài sản, chủ sở hữu căn hộ chung cư được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới chung cư theo quy định khi hết thời hạn”.

Quang cảnh phiên họp

Về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, dự thảo bổ sung hình thức BT trong thực hiện cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư. Đồng thời, bổ sung mô hình thuê đơn vị chuyên nghiệp thực hiện một số nhiệm vụ Ban quản trị nhà chung cư.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số quy định về sở hữu, phát triển nhà ở; phát triển và quản lý nhà ở xã hội, nhà ở có hỗ trợ theo chương trình mục tiêu quốc gia, nhà ở phục vụ tái định cư, nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân, cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, tài chính cho phát triển nhà ở, quản lý sử dụng nhà ở, nhà chung cư, giao dịch về nhà ở nhằm bảo đảm phù hợp, thống nhất với các Luật mới được ban hành và phù hợp với thực tiễn.

Cần kiểm soát chặt chẽ trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở

Cho ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) của Quốc hội tán thành với sự cần thiết xây dựng Luật này. UBPLTP cơ bản nhất trí với 6 nhóm chính sách đã xác định trong dự án Luật, đồng thời đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ các chỉ đạo của Đảng về định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm, phân định rõ khái niệm về “nhà ở chính sách” và “nhà ở xã hội”; nghiên cứu, làm rõ chính sách “ưu tiên” phát triển loại hình nhà ở cho thuê so với các loại hình nhà ở khác; rà soát, đề xuất chính sách để bảo đảm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn đã được chỉ ra trong Báo cáo tổng kết thi hành và thực tiễn triển khai Luật Nhà ở năm 2023.

Về chính sách về sở hữu nhà ở, dự thảo Luật đã đưa ra khái niệm mới là “chung cư có thời hạn”. Tuy nhiên, các điều còn lại của dự thảo Luật không sử dụng thuật ngữ này mà chỉ quy định về “thời hạn sử dụng nhà chung cư”. Khái niệm về “thời hạn sử dụng nhà chung cư” và các chính sách về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư của dự thảo Luật về cơ bản là kế thừa các quy định tại Luật Nhà ở 2023.

Do đó, UBPLTP đề nghị cân nhắc việc bổ sung khái niệm “chung cư có thời hạn” trong dự thảo Luật để tránh có cách hiểu khác nhau liên quan đến “thời hạn sử dụng nhà chung cư”.

Về sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài, theo Điều 7 dự thảo Luật về hình thức phát triển nhà ở, dự án đầu tư xây dựng nhà ở bao gồm cả dự án đầu tư xây dựng 1 công trình nhà ở độc lập hoặc 1 cụm công trình nhà ở (nhà ở riêng lẻ). Do đó, Uỷ ban đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ trong trường hợp tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đầu tư xây dựng nhà ở theo dự án tại Việt Nam thì có được sở hữu nhà ở riêng lẻ thông qua việc thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở tại Việt Nam không?

Về nhà ở thương mại, UBPLTP đề nghị tiếp tục nghiên cứu, bổ sung quy định về việc sử dụng các công cụ quản lý về quy hoạch, xác định giá đất, yêu cầu về hạ tầng... để xác định việc phát triển nhà ở thương mại theo từng phân khúc với lợi nhuận hợp lý, phù hợp với nhu cầu của người dân.

Về chính sách đối với các loại hình nhà ở cho thuê, UBPLTP đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện để xác định rõ các đối tượng được “ưu tiên” thụ hưởng chính sách nhà ở cho thuê; rà soát quy định về nguồn vốn của “quỹ nhà ở”, quy định về quản lý, sử dụng nhà ở cho thuê (được đầu tư xây dựng bằng vốn của nhà nước) và các quy định về quản lý, sử dụng nhà ở thuộc tài sản công...

Về nhà ở chính sách, UBPLTP đề nghị tiếp tục nghiên cứu, có cơ chế “kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách; kiểm soát, ngăn chặn tình trạng đầu cơ nhà ở”;

Về quản lý, sử dụng nhà chung cư, UBPLTP đề nghị tiếp tục rà soát, đề xuất chính sách để bảo đảm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn đã được chỉ ra, đặc biệt là những bất cập trong quản lý, sử dụng nhà chung cư như tranh chấp về phần sở hữu chung, riêng của nhà chung cư, hoạt động của Ban quản trị, Ban quản lý nhà chung cư....