Chính thức xóa tiền thuế nợ của hơn 2,5 triệu người nộp thuế
Chiều 21/11, tiếp tục Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, với 453/455 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế.

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 21/11/2026 đến hết ngày 30/6/2028, tập trung xử lý các khoản nợ tồn đọng của người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
Theo Nghị quyết, đối tượng áp dụng là người nộp thuế thuộc diện ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03) hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06) tính đến hết ngày 23/10/2026, do cơ quan thuế xác định theo quy định của pháp luật về đăng ký kinh doanh và quản lý thuế.
Một trong những nội dung đáng chú ý là xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp lệ phí môn bài đối với người nộp thuế đủ điều kiện. Trường hợp người nộp thuế chưa thực hiện khai, nộp lệ phí môn bài thì không phải khai, nộp và không bị tính tiền chậm nộp khoản lệ phí này.
Đối với tiền chậm nộp các khoản thuế, người nộp thuế phải đáp ứng đồng thời các điều kiện: đã nộp đủ tiền thuế nợ gốc và tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính (nếu có); đã nộp đầy đủ hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, được cơ quan thuế tiếp nhận; đồng thời không thuộc các trường hợp bị loại trừ theo Nghị quyết.
Các trường hợp không được xóa tiền chậm nộp gồm người nộp thuế có hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; chi nhánh, văn phòng đại diện ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế trong khi doanh nghiệp, tổ chức chủ quản vẫn đang hoạt động hoặc tạm ngừng kinh doanh có thời hạn.
Ngoài ra, người nộp thuế có phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc nghĩa vụ thuế từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký hoặc ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cũng không thuộc diện được xóa tiền chậm nộp. Quy định này không áp dụng đối với trường hợp người nộp thuế chỉ bán, thanh lý tài sản, hàng hóa còn lại để chấm dứt hoạt động và đã kê khai, nộp đủ số thuế phát sinh.
Đáng chú ý, người nộp thuế không phải lập hồ sơ đề nghị xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp. Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế căn cứ dữ liệu trên Hệ thống thông tin quản lý thuế để thực hiện xóa nợ đối với các khoản đáp ứng đủ điều kiện. Kết quả xóa nợ được công khai trên Trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế và gửi đến người nộp thuế qua tài khoản giao dịch thuế điện tử (nếu có).
Nghị quyết cũng quy định, đối với người nộp thuế đã nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế và hoàn thành nghĩa vụ nộp tiền thuế nợ gốc, tiền xử phạt vi phạm hành chính (nếu có) chậm nhất ngày 30/6/2028, nhưng cơ quan thuế chưa hoàn thành việc xóa tiền chậm nộp hoặc giải quyết thủ tục liên quan, cơ quan thuế tiếp tục xử lý theo quy định của Nghị quyết.
Trường hợp người nộp thuế đang được thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử, cơ quan thuế chưa xem xét xóa tiền chậm nộp. Sau khi có kết luận, quyết định hoặc văn bản của cơ quan có thẩm quyền, nếu xác định người nộp thuế không thuộc trường hợp bị loại trừ và đáp ứng đủ điều kiện, cơ quan thuế tiếp tục xem xét giải quyết.
Để bảo đảm thực hiện chính sách, cơ quan quản lý thuế có trách nhiệm kịp thời xác định các khoản nợ đủ điều kiện xóa, không áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế đối với những khoản tiền đáp ứng điều kiện xóa nợ.
Trường hợp sau khi được xóa tiền chậm nộp, cơ quan quản lý thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện người nộp thuế thực tế thuộc diện không được xóa nợ, cơ quan thuế có trách nhiệm phục hồi khoản tiền chậm nộp đã xóa.
Chính phủ có trách nhiệm tổ chức thực hiện Nghị quyết và báo cáo Quốc hội kết quả tại kỳ họp cuối năm 2028.
Trước đó, trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cơ chế khoanh nợ, xóa nợ hiện hành đã góp phần xử lý nợ tồn đọng nhưng chưa có cơ chế đặc thù xóa tiền chậm nộp đối với người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 trên cơ sở đã nộp đủ tiền thuế nợ gốc và có hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Theo Chính phủ, nghĩa vụ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp tích lũy là một trong những rào cản khiến người nộp thuế không quay lại hoàn tất thủ tục. Chính sách mới được thiết kế theo hướng xóa nợ lệ phí môn bài đối với các trường hợp đủ điều kiện; đồng thời chỉ xóa tiền chậm nộp các khoản thuế khác khi người nộp thuế đã nộp đủ nợ gốc, tiền xử phạt vi phạm hành chính (nếu có) và hoàn thành hồ sơ hợp lệ về mã số thuế.
Đáng chú ý, Chính phủ cho biết chính sách không xóa tiền thuế nợ gốc, kể cả các khoản nợ tiền thuê đất, tiền sử dụng đất. Theo số liệu rà soát, trong tổng số tiền chậm nộp thuộc phạm vi xem xét có khoảng 3.000 tỷ đồng liên quan đến tiền thuê đất, tiền sử dụng đất; số nợ gốc tương ứng khoảng 3.700 tỷ đồng. Việc xóa tiền chậm nộp chỉ được thực hiện khi người nộp thuế nộp đủ nợ gốc, qua đó tạo thêm khả năng thu hồi các khoản nợ này cho ngân sách.
Về quy mô chính sách, hồ sơ xác định khoảng 710.000 người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 có nợ lệ phí môn bài đã hạch toán. Theo Chính phủ, về cơ bản, nhóm này sẽ được xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp tương ứng mà không phải lập hồ sơ đề nghị. Tuy nhiên, việc xóa nợ lệ phí môn bài không đồng nghĩa với việc mã số thuế được khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực.
Đối với chính sách xóa tiền chậm nộp các khoản thuế khác, số trường hợp được hưởng phụ thuộc vào việc người nộp thuế chủ động làm thủ tục và khả năng hoàn thành nghĩa vụ nộp nợ gốc. Do đó, tại thời điểm xây dựng chính sách, cơ quan quản lý thuế chưa thể xác định chính xác số người nộp thuế và số tiền chậm nộp dự kiến được xóa.
