Cho thuê tài sản: Giải pháp linh hoạt để khai thác hiệu quả nhà, đất công dôi dư

Trụ sở Hải quan Thuận An được sử dụng làm văn phòng làm việc của Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phường Thuận An. 

Tạo nguồn thu từ trụ sở dôi dư

Tháng 7/2026, ông Nguyễn Hữu Quang thuê lại khu đất nhà văn hóa phường, trước đây là trụ sở UBND thị trấn Thuận An cũ tại tổ dân phố An Hải, phường Thuận An để kinh doanh nhà hàng tiệc cưới và cà phê giải khát. Khu đất có diện tích 2.544m², trong đó diện tích xây dựng 485m².

Đây là một trong những cơ sở được Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phường Thuận An cho thuê sau sắp xếp đơn vị hành chính. Theo Trung tâm này, trong 17 cơ sở nhà, đất được giao rà soát, xây dựng phương án quản lý, khai thác, có 15 cơ sở thuộc phương án cho thuê ngắn hạn, 1 cơ sở bố trí làm trụ sở tạm thời và 1 cơ sở mới tiếp nhận ngày 30/10/2026 đang được đơn vị xác định đơn giá cho thuê.

Đến nay, Trung tâm đã cho thuê 9 cơ sở. Với 3 cơ sở chưa tìm được người thuê, đơn vị đề xuất chuyển sang phương án đấu giá quyền sử dụng đất ở xen ghép; 3 khu đất trống còn lại tiếp tục được xem xét khai thác cho thuê ngắn hạn.

Theo tính toán của Trung tâm, các cơ sở cho thuê dự kiến mang lại khoảng 2,4 tỷ đồng trong thời hạn 5 năm, bình quân 480 triệu đồng mỗi năm. Bên cạnh đó, địa phương dự kiến thu khoảng 30 tỷ đồng thông qua đấu giá các khu đất khác.

Tại địa bàn phường Thủy Xuân, khu bãi giữ xe, kiốt tại Bằng Lãng, nay thuộc tổ dân phố 2, phường Thủy Xuân có diện tích 1.826m², trong đó diện tích xây dựng 105m² gồm 7 kiốt. Có vị trí thuận lợi cho việc giữ xe, buôn bán, cơ sở này đã được UBND phường đưa vào khai thác cho thuê với mức giá 87,6 triệu đồng/năm.

Theo Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phường Thủy Xuân, địa phương được giao quản lý 9 cơ sở nhà đất. Hiện, Trung tâm đã tổ chức rà soát toàn diện quỹ tài sản công. Để nguồn lực công sản được khơi thông, phường thực hiện phương án phân loại dựa trên nhu cầu thực tế của Nhân dân và quy hoạch phát triển đô thị. Các phương án sắp xếp cũng được điều chỉnh theo tình hình thực tế bảo đảm nhà đất công được khai thác hiệu quả. Đến cuối tháng 10, việc sắp xếp nhà đất công đã hoàn thành 100% kế hoạch.

Để phương án cho thuê phát huy hiệu quả

Theo báo cáo của Sở Tài chính, đến ngày 8/10/2026, trong số 605 cơ sở nhà, đất thuộc diện phải xử lý trên địa bàn thành phố Huế có 228 cơ sở được bố trí theo phương án khai thác, cho thuê, chiếm gần 38% và là nhóm có tỷ trọng lớn nhất. Tuy nhiên, nhóm cơ sở bố trí theo phương án cho thuê mới có 106 cơ sở giải quyết xong, đạt 46,5%. Trong khi đó, toàn bộ 218 cơ sở thuộc phương án đưa vào sử dụng, chuyển đổi công năng đã hoàn thành. Đến cuối tháng 10, số cơ sở hoàn thành xử lý tăng lên 339/605 cơ sở, đạt 56,03%, tăng 12 cơ sở so với ngày 8/10.

Riêng với nhóm khai thác cho thuê, khó khăn không chỉ nằm ở thủ tục mà còn ở khả năng tìm được người thuê phù hợp.

Theo ông Lê Văn Hòa, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phường Thủy Xuân, một khó khăn là mức giá và điều kiện khai thác tại một số cơ sở chưa phù hợp với nhu cầu thực tế. Có địa điểm nằm xa khu vực kinh doanh, giao thông không thuận tiện, trong khi người thuê phải tính toán đến hiệu quả vận hành sau khi thuê, thời gian thuê để có phương án kinh doanh phù hợp. Một số cơ sở đã nhiều lần thông báo cho thuê, kể cả sau khi điều chỉnh giá nhưng vẫn không có người đăng ký. Trung tâm phải liên tục rà soát từng địa điểm, xem xét mức giá, khả năng khai thác để đề xuất phương án phù hợp. Những cơ sở khó cho thuê, Trung tâm nghiên cứu đề xuất chuyển đổi công năng.

Để tháo gỡ khó khăn này, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Văn Tuấn chỉ rõ, đối với những cơ sở đã xác định giá, tổ chức niêm yết nhưng không tìm được người thuê, các địa phương được xem xét tăng thời hạn thuê, tối đa không quá 10 năm hoặc điều chỉnh giảm giá theo quy định. Việc giảm giá không hạn chế số lần, song mức giá cuối cùng không được thấp hơn tiền thuê đất phải nộp theo giá Nhà nước quy định.

Đây là giải pháp gắn trực tiếp với khả năng tiếp cận mặt bằng của người thuê. Việc điều chỉnh giá giúp phương án khai thác phù hợp hơn với điều kiện kinh doanh; thời hạn thuê dài hơn tạo cơ sở để tổ chức, cá nhân tính toán đầu tư cải tạo, sửa chữa và thu hồi vốn. Tuy nhiên, việc điều chỉnh phải tuân thủ quy định, bảo đảm công khai, minh bạch và không làm thất thoát tài sản công.

Đáng chú ý, UBND thành phố không yêu cầu tiếp tục duy trì phương án cho thuê đối với mọi tài sản. Những cơ sở đã niêm yết nhưng không có người thuê, không còn phù hợp để khai thác thương mại được xem xét chuyển sang phương án chuyển nhượng quyền sử dụng đất hoặc chuyển đổi công năng phục vụ cộng đồng theo quy định.

UBND thành phố cũng giao các địa phương chủ động rà soát, đề xuất điều chỉnh; Sở Tài chính tổng hợp, tham mưu UBND thành phố xem xét điều chỉnh phương án hằng tuần. Đồng thời yêu cầu việc cho thuê ngắn hạn nhà không phải để ở hoặc chuyển đổi hình thức xử lý phải hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Việc tận dụng quỹ nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng góp phần đáp ứng nhu cầu về mặt bằng của người kinh doanh, đồng thời tạo nguồn thu từ tài sản công. Thay vì để các công trình đóng cửa trong thời gian dài, việc có tổ chức, cá nhân thuê và sử dụng thường xuyên cũng tạo điều kiện để tài sản được trông coi, bảo quản, hạn chế hư hỏng, xuống cấp.