Phó Thủ tướng: Thí điểm đấu giá thu phí một số đoạn trên cao tốc Bắc - Nam

Sáng 12/11, trả lời chất vấn trước Quốc hội về nhóm vấn đề tài chính, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng giải trình 3 nội dung thuộc trách nhiệm của Chính phủ, gồm huy động vốn tư nhân theo phương thức đối tác công tư (PPP), sử dụng vốn ODA và giải ngân vốn đầu tư công.

Doanh nghiệp có thể tham gia từ khâu khai thác cao tốc

Theo Phó Thủ tướng, Việt Nam đang áp dụng 2 cách huy động doanh nghiệp tham gia phát triển hạ tầng giao thông. Cách phổ biến là doanh nghiệp đầu tư xây dựng công trình rồi thu phí để hoàn vốn. Với hợp đồng kinh doanh - quản lý (O&M), Nhà nước đầu tư xây dựng trước, sau đó giao doanh nghiệp khai thác, thu phí.

Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng đang triển khai phương án thí điểm đấu giá, đấu thầu quyền thu phí tại một số dự án, trong đó có một số đoạn cao tốc Bắc - Nam.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng trả lời sáng nay

"Về nội dung này, Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng đang triển khai. Tôi tin rằng doanh nghiệp hào hứng với hình thức này bởi vì sẽ không xuất hiện những rủi ro liên quan đến giải phóng mặt bằng, thi công, biến động về giá" - Phó Thủ tướng cho hay.

Với các dự án do doanh nghiệp trực tiếp đầu tư xây dựng, ông Thắng cho biết thời gian khai thác, thu phí khoảng 20 năm. Trong khi đó, thời hạn vay ngân hàng thường từ 10-12 năm, nên doanh nghiệp phải bố trí thêm vốn tự có.

Theo ông, phần vốn Nhà nước tham gia dự án PPP phổ biến ở mức 50% tổng mức đầu tư, trường hợp đặc biệt có thể lên tới 70%. Trước đây, khi doanh nghiệp phải tự bố trí toàn bộ vốn, nhiều dự án khó bảo đảm hiệu quả nếu tính đủ chi phí. Việc Nhà nước tham gia góp vốn giúp cải thiện tính khả thi của các dự án mới.

Về huy động vốn ODA, Phó Thủ tướng cho biết Việt Nam đã “tốt nghiệp ODA”, khả năng tiếp cận các khoản vay chi phí thấp như trước đã thu hẹp trong khi nhu cầu vốn cho phát triển vẫn lớn. Trong khi đó, các chỉ tiêu nợ công, nợ Chính phủ và vay nước ngoài hiện thấp hơn các giới hạn Quốc hội cho phép nên Việt Nam vẫn còn dư địa huy động vốn.

Tuy nhiên, trước khi quyết định vay, cơ quan chức năng phải tính đủ chi phí và rà soát các điều kiện liên quan đến thi công, lựa chọn nhà thầu. Chính phủ định hướng tập trung vốn ODA vào một số dự án lớn có hiệu quả kinh tế, xã hội và tài chính.

Giải ngân 74% vốn đầu tư công sau 10 tháng

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết sau 10 tháng, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 74%. Chính phủ đang chỉ đạo phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn, coi đây là một trong những yếu tố quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trong năm 2026.

Về các khoản tạm ứng được đại biểu quan tâm, ông giải thích sau khi ký hợp đồng, nhà thầu, nhất là ở các dự án lớn, có thể được tạm ứng 30% để mua vật liệu và chuẩn bị thi công. Theo ông, số khoản tạm ứng tồn đọng từ trước còn rất ít. Chính phủ yêu cầu bảo đảm giải ngân thực chất để đóng góp vào tăng trưởng trong năm nay.

Cao tốc Bắc - Nam phía Đông đang được nghiên cứu mở rộng lên 6 làn xe theo phương thức PPP. Ảnh: Hoàng Hà

Kết thúc phiên chất vấn nhóm vấn đề tài chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết có 25 đại biểu chất vấn, 3 đại biểu tranh luận và 29 đại biểu đăng ký nhưng chưa được chất vấn. Các đại biểu có thể gửi câu hỏi đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội để chuyển Bộ trưởng Tài chính trả lời bằng văn bản.

Chủ tịch Quốc hội đánh giá các câu hỏi bám sát nội dung chất vấn, Bộ trưởng Tài chính đã chuẩn bị nghiêm túc, nắm chắc lĩnh vực phụ trách và cơ bản trả lời đầy đủ các vấn đề đại biểu quan tâm. Ông đề nghị Chính phủ, Bộ trưởng Tài chính và các bộ, ngành liên quan tiếp thu ý kiến của đại biểu, có giải pháp khắc phục những hạn chế được nêu.