Choáng ngợp với hai cây cầu chiến lược nối Triều Tiên với hai nước láng giềng hùng mạnh

Triều Tiên và Trung Quốc tổ chức lễ khánh thành cầu mới bắc qua sông Áp Lục vào ngày 15/10. (Nguồn: YONHAP)

Cây cầu nối Triều Tiên với Trung Quốc vốn đã bị trì hoãn từ lâu, có thể sẽ chính thức đi vào hoạt động vào tháng 10. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Bình Nhưỡng đồng thời mở rộng các kết nối giao thông với Nga.

Các hãng truyền thông Hàn Quốc đưa tin, cây cầu mới bắc qua sông Áp Lục (New Yalu River), công trình nối thành phố Đan Đông (Đông Bắc Trung Quốc) với trung tâm thương mại Sinuiju (Tây Bắc Triều Tiên) đã chính thức khánh thành ngày 15/10 vừa qua, sau 12 năm bị trì hoãn.

Theo phân tích từ Tổ chức nghiên cứu 38 North, các cơ sở hạ tầng phục vụ hải quan, xuất nhập cảnh và kho bãi phía Triều Tiên vốn bị bỏ dở trong nhiều năm nay đã bắt đầu đi vào hoạt động.

Cây cầu dây văng dài hơn 3 km bắc qua sông, cùng với hệ thống đường dẫn kết nối tới các khu vực lân cận. (Nguồn: Truyền thông nhà nước Triều Tiên)

Cầu qua sông Áp Lục mới là loại cầu dây văng, nằm cách các cây cầu cũ nối trung tâm Đan Đông với Sinuiju khoảng 15 km về phía hạ lưu, hướng ra Hoàng Hải. Cây cầu đường bộ gồm bốn làn xe này dài hơn 3.000m bắc qua sông, cùng với hệ thống đường dẫn kết nối tới các khu vực lân cận.

Công trình được xây dựng nhằm giảm tải cho Cầu Hữu nghị Trung - Triều (Sino-Korean Friendship Bridge) đã khá cũ. Cây cầu cũ này hiện vẫn đang phục vụ cả giao thông đường bộ lẫn đường sắt, đồng thời là một trong những tuyến đường huyết mạch quan trọng nhất giữa Triều Tiên và Trung Quốc - đối tác thương mại hàng đầu của Bình Nhưỡng.

Cầu qua sông Áp Lục mới có khả năng tiếp nhận lưu lượng giao thông lớn hơn và tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại giữa Triều Tiên và Trung Quốc. (Nguồn: Kyodo News)

Mở kết nối với cả Nga và Trung Quốc

Việc nâng cấp tuyến đường kết nối với Trung Quốc diễn ra ngay sau khi cây cầu đường bộ bắc qua sông Đồ Môn (Tumen River), nằm ở phía bên kia bán đảo được khánh thành vào ngày 7/9, nối khu vực Rason của Triều Tiên với Khasan thuộc vùng Primorsky của Nga. Trước đó, đường biên giới đất liền hẹp giữa hai quốc gia này chỉ có kết nối đường sắt chứ chưa có đường bộ.

Chia sẻ với DW, cựu phó Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia Hàn Quốc Han Ki-bum bình luận, Bình Nhưỡng dường như đang chủ động kiểm soát tốc độ cải thiện quan hệ với cả Nga và Trung Quốc để tránh rơi vào tình trạng phụ thuộc quá mức vào một bên. “Họ đang tìm cách tận dụng mối quan hệ tốt đẹp với cả hai nền kinh tế mạnh, đồng thời vẫn duy trì sự độc lập của mình”, ông Han nói thêm.

Ông Han Ki-bum cho biết thêm, Nga quan tâm đến việc mở rộng các tuyến đường vận tải qua Triều Tiên để hướng ra Thái Bình Dương, trong đó có việc sử dụng cảng Rajin. Trong khi đó, Bình Nhưỡng có thể hưởng lợi từ hoạt động thương mại, du lịch gia tăng cũng như các cơ hội đưa lao động sang Nga. Theo cựu quan chức này, Nga đang cần nguồn lao động chăm chỉ đến từ Triều Tiên.

Cây cầu đường bộ mới giữa Nga và Triều Tiên dài 850m, với hai làn xe có tổng chiều rộng 7m, kết nối trực tiếp với cửa khẩu biên giới Khasan. (Nguồn: Wikipedia)

Ông Ahn Chan-il, người đứng đầu Viện Nghiên cứu Triều Tiên tại Seoul cho rằng, các cây cầu nối này còn mang những hàm ý địa chính trị. Theo ông, “Bình Nhưỡng hiện có thể tận dụng mối quan hệ ngày càng sâu sắc với Trung Quốc và Nga, cùng với sự quan tâm của Tổng thống Mỹ Trump trong việc tiếp cận ông Kim, để củng cố vị thế ngoại giao của mình”.

Cầu Yakov Novichenko bắc qua sông Đồ Môn, con sông tạo nên đường biên giới dài 11 dặm (khoảng 17,7 km) giữa Triều Tiên và Nga. (Nguồn: Wikipedia)

Triều Tiên đang dần mở cửa?

Trong đại dịch Covid-19, Bình Nhưỡng gần như đóng kín biên giới, cắt giảm mạnh hoạt động thương mại và hạn chế cả việc nhập cảnh của các nhà ngoại giao nước ngoài.

Các chuyến tàu chở hàng xuyên biên giới giữa Đan Đông và Sinuiju đã hoạt động trở lại vào năm 2022. Tiếp đó, vào ngày 12/3 năm nay, các chuyến tàu chở khách cũng bắt đầu chạy, khôi phục hoạt động đi lại bằng đường sắt giữa Triều Tiên và Trung Quốc lần đầu tiên sau 6 năm.

Viện trưởng Ahn mô tả việc chuẩn bị khánh thành cây cầu này là một sự kiện có ý nghĩa lịch sử. “Cầu sông Áp Lục mới thực chất là cây cầu hiện đại đầu tiên nối liền Triều Tiên và Trung Quốc”, ông Ahn cho biết.

Kế hoạch xây dựng cây cầu mới bắt đầu từ năm 2009, nhằm giảm tải cho cầu Hữu nghị Trung - Triều vốn được xây dựng từ năm 1943. Công trình bắt đầu được khởi công vào năm 2011 với phần lớn kinh phí do Bắc Kinh chi trả và về cơ bản đã hoàn thiện vào năm 2014. Tuy nhiên, việc đưa cầu vào hoạt động đã bị trì hoãn do những vướng mắc trong quá trình xây dựng trung tâm hải quan ở phía Triều Tiên.

Ông Ahn bình luận thêm rằng, việc khánh thành cây cầu có thể được xem là tín hiệu cho thấy Bình Nhưỡng đang có ý định hướng tới sự mở cửa kinh tế sâu rộng hơn, ngay cả khi tiến trình này diễn ra tương đối chậm.

Thúc đẩy thương mại với Trung Quốc

Một cựu quan chức cấp cao thuộc Bộ Thống nhất Hàn Quốc, nhận định, việc nối lại hoạt động thương mại có thể mang lại lợi ích cho các tỉnh Liêu Ninh, Cát Lâm và Hắc Long Giang ở vùng Đông Bắc Trung Quốc.

Thực tế, trước khi các lệnh trừng phạt và đại dịch gây gián đoạn giao thương, các doanh nghiệp trong khu vực này từng nhập khẩu hàng hóa từ Triều Tiên, bao gồm cả hải sản, trong khi các sản phẩm của Trung Quốc được xuất theo chiều ngược lại.

“Cả hai bên đều cần cơ hội giao thương này”, Triều Tiên cần hàng hóa từ Trung Quốc cũng như các cơ hội để kiếm thêm ngoại tệ, trong khi các khu vực ở Đông Bắc Trung Quốc cũng có thể hưởng lợi từ việc khôi phục hoạt động thương mại xuyên biên giới.

Việc cửa khẩu này được mở cửa vào thời điểm hiện tại cho thấy Triều Tiên đã hoàn thành các cơ sở hải quan, thủ tục thông quan và kho bãi hậu cần vốn bị đình trệ lâu năm. Xét từ góc độ này, Triều Tiên là bên có nhu cầu nhiều hơn. Họ đang rất cần hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

Ông Han Ki-bum kỳ vọng, tuyến đường kết nối mới này sẽ thúc đẩy thương mại phục hồi về mức trước đại dịch Covid-19.

"Việc mở cầu sông Áp Lục sẽ tạo thêm động lực cho hoạt động thương mại giữa Triều Tiên và Trung Quốc. Triều Tiên đặc biệt cần nhập khẩu các mặt hàng phục vụ xây dựng và sản xuất công nghiệp, bao gồm cả các linh kiện cho nhà máy”, ông Han chia sẻ. Tuy nhiên, ông cho rằng, không nên kỳ vọng vào một sự bùng nổ thương mại không kiểm soát. Trong khi đó, tình trạng thiếu ngoại tệ cũng là một loại rào cản khác.