Chọn trường đại học trước làn sóng AI

Trường Tiểu học, THCS&THPT Nobel School đưa khoa học công nghệ vào thực tiễn giảng dạy ở cả 3 cấp học giúp học sinh tiếp cận công nghệ từ sớm và định hình tư duy nghề nghiệp trong kỷ nguyên số.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc mọi lĩnh vực như sản xuất, tài chính, giáo dục đến báo chí - truyền thông... thì câu hỏi đặt ra với người học không còn là có dùng công nghệ hay không mà là học tập và thích ứng với công nghệ như thế nào. Làn sóng AI không chỉ mở ra cơ hội mà còn khiến không ít phụ huynh, học sinh băn khoăn khi đứng trước ngưỡng cửa chọn ngành, chọn trường.

Có con học lớp 12, sắp tới sẽ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia, chị Nguyễn Thị Lan ở phường Hạc Thành tỏ ra rất băn khoăn trước sự tác động của AI đối với các ngành học truyền thống.

"Tôi đọc nhiều thông tin thấy AI có thể làm thay con người ở nhiều vị trí cơ bản như nhập liệu, kế toán sơ cấp, thậm chí cả biên tập nội dung đơn giản. Tôi lo không biết nên cho con ngành học gì bởi sợ rằng vài năm nữa ra trường sẽ rất khó cạnh tranh", chị Lan chia sẻ.

Nhiều phụ huynh cũng có suy nghĩ giống chị Lan và tỏ ra lo lắng liệu những ngành “an toàn” trước đây có còn giữ được lợi thế? Liệu tấm bằng đại học 4 năm nữa có đủ sức cạnh tranh trong một thị trường lao động biến động nhanh đến vậy? Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ khiến những kỹ năng được xem là lợi thế hôm nay có thể trở nên phổ biến hoặc lỗi thời trong tương lai gần. Điều đó khiến việc chọn trường, chọn ngành không còn đơn thuần là dựa vào sở thích hay xu hướng, mà phải tính đến khả năng thích ứng lâu dài.

Bạn Nguyễn Minh Phương, 17 tuổi ở phường Nguyệt Viên, cho biết: “Em thích ngành truyền thông, nhưng cũng nghe nói AI có thể viết tin ngắn, chỉnh sửa hình ảnh, dựng video đơn giản. Điều đó khiến em suy nghĩ nhiều. Em nghĩ, nếu học thì phải chọn môi trường đào tạo cập nhật công nghệ, chứ không thể học theo cách cũ. Nếu mình không hiểu và không biết sử dụng AI thì chắc chắn sẽ tụt lại phía sau".

Trước những thay đổi đó, nhiều trường học đã chủ động đưa chuyển đổi số và AI vào chương trình giáo dục từ sớm, giúp học sinh làm quen, thay vì chỉ đối diện với công nghệ khi bước vào đại học hoặc thị trường lao động. Tại Trường Tiểu học, THCS&THPT Nobel School, nhà trường cho biết luôn chú trọng đưa khoa học công nghệ vào thực tiễn giảng dạy ở tất cả các cấp học. Thông qua các chuyên đề, diễn đàn và workshop về AI, học sinh được tiếp cận sớm với những khái niệm, công cụ và xu hướng công nghệ mới. Ví dụ như chuyên đề “AI & Robotics trong kỷ nguyên mới” mang đến cái nhìn bao quát về sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo và robot trong đời sống, cũng như ảnh hưởng của chúng tới giáo dục. Không chỉ dừng lại ở lý thuyết, chương trình còn gợi mở cho học sinh cách công nghệ có thể đồng hành, hỗ trợ con người thay vì thay thế hoàn toàn. Đặc biệt, workshop thực hành lập trình Robot AI với VEX AIM giúp học sinh trực tiếp trải nghiệm công cụ công nghệ mới...

Trong kỷ nguyên AI, định hướng nghề nghiệp không chỉ dừng lại ở việc chọn ngành học, mà quan trọng hơn là chọn mô hình đào tạo. Một chương trình học linh hoạt, cập nhật công nghệ và gắn với thực tiễn sẽ giúp sinh viên ra trường có thể làm việc ngay, không cần đào tạo lại và đủ năng lực thích ứng lâu dài. Những năm gần đây, việc ứng dụng công nghệ số và AI trong sản xuất các sản phẩm báo chí - truyền thông được Học viện Báo chí và Tuyên truyền đặc biệt chú trọng trong quá trình đào tạo. Trường thường xuyên xây dựng những khóa học bồi dưỡng và các hoạt động bổ trợ như tọa đàm, hội thảo để sinh viên được giao lưu và tiếp xúc nhiều nhất với những công nghệ mới. PGS, TS Đinh Thị Thu Hằng, Viện trưởng Viện Báo chí - Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền khẳng định: “Học viện đang tiên phong ứng dụng AI trong dạy và học báo chí - truyền thông. Các sản phẩm mà sinh viên trong trường đang làm cũng được ứng dụng công nghệ AI ở nhiều cấp độ khác nhau. AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu, gợi ý nội dung, xử lý hình ảnh, âm thanh. Tuy nhiên, tư duy phản biện, khả năng phát hiện vấn đề, bản lĩnh nghề nghiệp và đạo đức báo chí vẫn là những yếu tố cốt lõi mà con người phải đảm nhiệm".

Trước làn sóng AI, nỗi lo của phụ huynh là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, trong môi trường công nghệ phát triển nhanh thì khả năng học tập suốt đời, tư duy phản biện, sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm và năng lực làm chủ công nghệ rất quan trọng. Một ngành học có thể thay đổi nội dung, một vị trí việc làm có thể biến mất, nhưng nếu người học có nền tảng vững chắc và tinh thần chủ động, họ sẽ có nhiều cơ hội chuyển đổi, thích nghi.

Bài và ảnh: Phương Đỗ