Chủ động bảo vệ học sinh, sinh viên trước cạm bẫy trên không gian mạng

Bên cạnh những lợi ích mang lại, môi trường mạng tiềm ẩn nhiều nguy cơ khi các đối tượng xấu lợi dụng sự thiếu kinh nghiệm, tâm lý tò mò và cả những hạn chế trong nhận thức của trẻ em để thực hiện hành vi lừa đảo, dụ dỗ, đe dọa, quấy rối và xâm hại.

Đáng lo ngại, khi gặp sự cố hoặc bị đe dọa trên mạng, không ít trẻ em, thanh thiếu niên có tâm lý sợ hãi, xấu hổ, không dám chia sẻ với gia đình, thầy cô hoặc không biết tìm kiếm sự hỗ trợ ở đâu. Đây cũng là một trong những vấn đề được đặt ra trong Chiến dịch “Không một mình” năm 2026 với chủ đề “Phòng, chống xâm hại trực tuyến”, thông điệp “Kết nối không tổn thương”, triển khai trên phạm vi cả nước từ ngày 10/10 đến 10/12/2026.

Hưởng ứng chiến dịch, Công an TP Đồng Nai phối hợp với Sở GD&ĐT, các sở, ban, ngành, đoàn thể và nhà trường tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn kỹ năng an toàn số. Điểm đáng chú ý là nội dung tuyên truyền không chỉ dừng lại ở việc cảnh báo những thủ đoạn của tội phạm mà tập trung giúp học sinh, sinh viên nhận diện nguy cơ, biết cách xử lý tình huống và chủ động tìm kiếm sự trợ giúp khi cần thiết.

Đại tá Minh Sơn Đông, Trưởng phòng An ninh mạng, Công an TP Đồng Nai phát biểu tại chương trình tập huấn Chuyên gia an toàn số học đường cho cán bộ, giáo viên các trường học trên địa bàn.

Một trong những hoạt động trọng tâm là chương trình tập huấn “Chuyên gia an toàn số học đường” do Công an thành phố phối hợp với Sở GD&ĐT cùng các đơn vị liên quan tổ chức sáng 6/11 dành cho cán bộ, giáo viên các trường học trên địa bàn.

Tại chương trình, báo cáo viên đã cung cấp kiến thức về những nguy cơ trên môi trường mạng, đặc biệt là phương thức, thủ đoạn mới mà các đối tượng xấu thường sử dụng để tiếp cận, lừa đảo, dụ dỗ và xâm hại trẻ em, thanh thiếu niên. Cán bộ, giáo viên còn được hướng dẫn các kỹ năng thực hành, phương pháp xử lý tình huống phát sinh trong thực tế; nhận diện dấu hiệu trẻ em gặp nguy cơ, cách tiếp nhận, hỗ trợ ban đầu và kết nối với cơ quan chức năng khi cần thiết.

Ngoài ra, cán bộ Công an trực tiếp đến các trường học, tổ chức những buổi tuyên truyền phù hợp với từng lứa tuổi. Nội dung được truyền tải thông qua những câu chuyện, tình huống thực tế, kết hợp giao lưu, đặt câu hỏi và giải đáp thắc mắc, giúp các em dễ hiểu, dễ nhớ và vận dụng vào cuộc sống.

Báo cáo viên luôn lấy các vụ việc, vụ án đã xảy ra trong thực tế đời sống làm ví dụ minh họa để tuyên truyền.

Tại Trường Đại học Đồng Nai, sáng 7/11, Phòng An ninh chính trị nội bộ phối hợp với các phòng nghiệp vụ Công an thành phố tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho hơn 800 cán bộ, viên chức, giảng viên và sinh viên nhà trường.

Các báo cáo viên thuộc Phòng An ninh mạng, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và Phòng Cảnh sát hình sự tập trung tuyên truyền những dấu hiệu nhận biết, phương thức hoạt động của tội phạm và vi phạm pháp luật; hướng dẫn kỹ năng tự bảo vệ trên không gian mạng, bảo mật tài khoản cá nhân, phòng ngừa việc bị đánh cắp thông tin trên mạng xã hội.

Bên cạnh đó, sinh viên còn được phổ biến kiến thức pháp luật hình sự, phòng ngừa bạo lực học đường, nhận diện tác hại của ma túy, thuốc lá điện tử và những thủ đoạn lôi kéo, dụ dỗ thanh thiếu niên sử dụng ma túy.

Để nội dung tuyên truyền không khô khan, báo cáo viên đã lấy những vụ việc, vụ án xảy ra trong thực tế làm ví dụ minh họa, trực tiếp phân tích các tình huống, giải đáp thắc mắc và hướng dẫn cách ứng xử phù hợp. Những vấn đề như bị lợi dụng tài khoản ẩn danh để xúc phạm, vu khống, bịa đặt trên mạng xã hội cũng được trao đổi cụ thể, giúp sinh viên hiểu rõ trách nhiệm của mình khi tham gia môi trường mạng.

Sinh viên Trường Đại học Đồng Nai tham gia buổi tuyên truyền.

Bạn Chu Thị Hòa, sinh viên năm thứ 3, Khoa Sư phạm Tiểu học - Mầm non, Trường Đại học Đồng Nai cho biết: “Qua buổi sinh hoạt hôm nay, chúng em được cung cấp nhiều kiến thức bổ ích về các phương thức, thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng và cách nhận biết, phòng tránh để bảo vệ bản thân. Đặc biệt, chúng em hiểu rằng khi gặp phải những tình huống bị đe dọa, lừa đảo hoặc xâm hại trên môi trường mạng, chúng em không đơn độc mà luôn có sự đồng hành, hỗ trợ và bảo vệ của lực lượng chức năng, nhất là lực lượng An ninh mạng”.

Đại tá Phạm Hồng Chính, Trưởng Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TP Đồng Nai cho rằng: "Cần xây dựng môi trường mạng lành mạnh ngay trong nhà trường. Chúng ta phải tạo sự trong sạch trong những nhóm trên mạng xã hội ngay trong khuôn viên của nhà trường. Hãy xây dựng và ứng xử trên không gian mạng phải giống như chúng ta ứng xử văn hóa trong đời thực. Hãy lan tỏa tinh thần này và xác định là chúng ta sẽ không một mình trên không gian mạng”.

Cán bộ Công an phường Bình Phước khơi gợi học sinh mạnh dạn chia sẻ kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ sau khi được hướng dẫn thông qua những câu chuyện gần gũi.

Ở cấp tiểu học, Công an phường Bình Phước đã tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật và hướng dẫn kỹ năng tự bảo vệ cho 1.148 học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 cùng giáo viên tại phân hiệu Trường Tiểu học Tân Phú. Thay vì truyền đạt những quy định pháp luật khô khan, cán bộ Công an sử dụng các câu chuyện, tình huống gần gũi để giúp học sinh nhận biết những hành vi nguy hiểm và cách ứng phó.

Học sinh Trường THPT Chu Văn An A (phường Chơn Thành) tích cực tham gia trả lời câu hỏi của cán bộ Công an tại buổi tuyên truyền pháp luật về an ninh mạng hưởng ứng chiến dịch “Không một mình”.

Đối với học sinh THPT, ngày 9/11, Công an phường Chơn Thành phối hợp với Trường THPT Chu Văn An A tổ chức tuyên truyền pháp luật về an ninh mạng cho 1.046 học sinh. Tại đây, cán bộ Công an trực tiếp giao lưu, trò chuyện, đặt ra những tình huống liên quan đến việc sử dụng mạng xã hội, giúp các em nhận diện nguy cơ bị lừa đảo, dụ dỗ, xâm hại và lựa chọn cách bảo vệ bản thân.

Công an phường Lộc Ninh trao đổi và giải đáp các tình huống thực tế cho các em học sinh.

Tại các chương trình, học sinh được hướng dẫn cách bảo vệ thông tin, hình ảnh cá nhân; cảnh giác với lời mời kết bạn không rõ nguồn gốc, yêu cầu cung cấp hình ảnh riêng tư, hành vi đe dọa, bắt nạt và lừa đảo trực tuyến. Các em cũng được nhắc nhở không chế giễu, xúc phạm, phát tán hình ảnh của bạn bè hoặc cổ vũ hành vi bắt nạt trên mạng.