Tín dụng với học sinh, sinh viên: 'sự quan tâm' của Đảng, Nhà nước với thế hệ trẻ

* Bà Tăng Thị Ngọc Mai – đại biểu Quốc hội khóa XIV: Đầu tư cho người học là đầu tư cho nguồn nhân lực tương lai.

Theo tôi, chính sách tín dụng đối với học sinh, sinh viên cần được nhìn nhận ở tầm chiến lược, không đơn thuần là một chính sách hỗ trợ tài chính cho những gia đình khó khăn.

Đằng sau mỗi khoản vay là cơ hội học tập được duy trì, giúp người học có thêm điều kiện hoàn thành chương trình đào tạo và sau này tham gia thị trường lao động. Vì vậy, đây thực chất là chính sách đầu tư cho con người và cho nguồn nhân lực của đất nước.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng suất lao động, yêu cầu về chất lượng nguồn nhân lực ngày càng cao.

Chúng ta không thể có nguồn nhân lực chất lượng cao nếu một bộ phận người trẻ có năng lực, có khát vọng học tập nhưng phải từ bỏ cơ hội học đại học, học nghề chỉ vì gia đình không đủ khả năng trang trải chi phí.

Nếu để hoàn cảnh kinh tế quyết định việc một người trẻ có được học tiếp hay không, chúng ta không chỉ ảnh hưởng đến tương lai của cá nhân, gia đình mà còn bỏ lỡ một nguồn lực cho phát triển đất nước.

Quyết định số 50/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ vì thế có ý nghĩa rất thiết thực. Việc nâng mức vay tối đa lên 8 triệu đồng/tháng và tiếp tục mở rộng chính sách tín dụng đối với người học thuộc diện khó khăn tạo thêm dư địa để các em yên tâm học tập, giảm áp lực tài chính đối với gia đình.

Đặc biệt, chính sách được thực hiện đối với cả người học trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực đa dạng của nền kinh tế.

Bà Tăng Thị Ngọc Mai – đại biểu Quốc hội khóa XIV.

Tôi cho rằng, đây là điểm rất quan trọng. Phát triển nguồn nhân lực không có nghĩa là tất cả người trẻ đều phải đi theo một con đường đại học. Đất nước cần những nhà khoa học, chuyên gia, kỹ sư, nhưng cũng rất cần đội ngũ kỹ thuật viên, nhân lực thực hành, lao động có kỹ năng nghề cao.

Khi chính sách tín dụng tạo điều kiện để người học lựa chọn con đường giáo dục đại học hoặc giáo dục nghề nghiệp phù hợp với năng lực, hoàn cảnh và nhu cầu của thị trường lao động, chúng ta đang đầu tư vào một cơ cấu nhân lực cân đối và hiệu quả hơn.

Ở góc độ an sinh xã hội, chính sách này còn mang một ý nghĩa sâu sắc hơn: không để điều kiện kinh tế trở thành rào cản đối với cơ hội học tập của người trẻ. Công bằng trong giáo dục không có nghĩa là mọi người đều nhận được sự hỗ trợ giống nhau, mà là những người có hoàn cảnh khó khăn được tạo điều kiện để tiếp cận cơ hội phát triển.

Một sinh viên nghèo nhưng có năng lực được tiếp tục học tập, tốt nghiệp và có việc làm chính là một trường hợp mà chính sách an sinh đã chuyển hóa thành năng lực tự vươn lên.

Điều đó cũng cho thấy tín dụng học sinh, sinh viên khác với hỗ trợ an sinh theo nghĩa đơn thuần. Đây là cơ chế trao cơ hội và đồng thời đề cao trách nhiệm của người thụ hưởng.

Nhà nước hỗ trợ người học trong giai đoạn chưa có khả năng tạo ra thu nhập; khi tốt nghiệp, có việc làm và thu nhập, người vay thực hiện nghĩa vụ hoàn trả. Nếu được tổ chức tốt, nguồn vốn có thể tiếp tục quay vòng, hỗ trợ những thế hệ người học tiếp theo.

Tôi cho rằng hiệu quả của chính sách vì vậy không nên chỉ nhìn vào số tiền đã giải ngân hay số người được vay, mà cần nhìn vào số người học có thể tiếp tục đến trường, hoàn thành chương trình đào tạo, có việc làm và đóng góp cho xã hội. Một khoản tín dụng giúp một người trẻ vượt qua khó khăn tài chính để hoàn thành việc học có thể tạo ra giá trị lớn hơn rất nhiều so với giá trị khoản vay ban đầu.

Về lâu dài, chính sách tín dụng học sinh, sinh viên cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia. Đầu tư cho giáo dục không chỉ là xây trường, đổi mới chương trình hay nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, mà còn phải bảo đảm người học có khả năng tiếp cận và theo đuổi quá trình đào tạo.

Bảo đảm cơ hội học tập hôm nay chính là tạo nguồn nhân lực cho ngày mai. Vì vậy, tôi đánh giá đây vừa là chính sách an sinh xã hội có tính nhân văn, vừa là một khoản đầu tư chiến lược, trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh của đất nước trong dài hạn.

* NGƯT.TS Phạm Xuân Khánh - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội: Mở rộng cơ hội học tập, tạo nền tảng để người trẻ phát triển.

Ảnh: Website nhà trường.

Theo tôi, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số: 50/2026/QĐ-TTg về tín dụng với học sinh, sinh viên thể hiện sự quan tâm và đầu tư có chiều sâu đối với thế hệ trẻ - lực lượng quyết định chất lượng nguồn nhân lực và tương lai phát triển của đất nước.

Với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, chúng tôi nhận thức rõ: năng lực của người học chỉ có thể được phát huy đầy đủ khi các em có cơ hội tiếp cận và theo đuổi việc học trong những điều kiện phù hợp.

Thực tế cho thấy, khó khăn về kinh tế có thể trở thành rào cản khiến một số học sinh, sinh viên phải kéo dài thời gian học, thậm chí gián đoạn học tập. Việc mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính sách giúp người học, nhất là những em có hoàn cảnh khó khăn, có thêm điểm tựa để tiếp tục học tập, rèn luyện và phát triển năng lực.

Tôi cho rằng, giá trị lớn nhất của chính sách không chỉ nằm ở khoản kinh phí hỗ trợ trước mắt, mà ở cơ hội được trao cho mỗi người trẻ. Khi có điều kiện hoàn thành chương trình đào tạo, người học có thể phát huy năng lực chuyên môn, tiếp cận thị trường lao động, tự tạo dựng tương lai và đóng góp trở lại cho gia đình, cộng đồng và xã hội.

Từ phía nhà trường, chúng tôi coi đây là động lực để nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời tăng cường tư vấn, hỗ trợ để người học sử dụng hiệu quả các nguồn lực được Nhà nước hỗ trợ. Khi chính sách của Đảng, Nhà nước gặp sự nỗ lực của người học và trách nhiệm của cơ sở đào tạo, cơ hội phát triển của thế hệ trẻ sẽ được mở rộng hơn, qua đó tạo thêm những nguồn lực mới cho đất nước.

Tuy nhiên, để chính sách phát huy giá trị cần có hướng dẫn cụ thể, trao đúng đối tượng, sử dụng đúng mục đích và đặc biệt quản lý tốt vấn đề thu hồi nợ, cho thế hệ kế tiếp được tiếp cận với nguồn vốn tín dụng này.

* Sinh viên Nguyễn Tấn Tài – Trường Đại học Thương mại: Tín dụng học tập mở thêm cơ hội để người trẻ vươn lên.

Sinh viên Nguyễn Tấn Tài, Trường Đại học Thương mại. Ảnh: NVCC.

Là một người dân tộc thiểu số, thuộc gia đình hộ nghèo, nên với em, chính sách tín dụng đối với học sinh, sinh viên có ý nghĩa rất thiết thực đối với những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.

Với nhiều gia đình, chi phí học đại học không chỉ là học phí mà còn có các khoản sinh hoạt, đi lại, tài liệu học tập và nhiều chi phí khác. Nếu không có nguồn hỗ trợ phù hợp, khó khăn về tài chính có thể trở thành một trong những lý do khiến sinh viên phải từ bỏ hoặc thu hẹp cơ hội học tập của mình.

Vì vậy, tín dụng học tập không chỉ là hỗ trợ về tài chính, mà còn là chính sách an sinh xã hội mang tính trao cơ hội. Chính sách giúp người học có thêm điều kiện tiếp tục đến trường, lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực và định hướng nghề nghiệp, thay vì phải lựa chọn dựa chủ yếu vào khả năng chi trả của gia đình. Đây cũng là cách để bảo đảm công bằng hơn trong tiếp cận giáo dục đại học, bởi cơ hội học tập không nên chỉ thuộc về những người có điều kiện kinh tế tốt.

Từ góc nhìn của người học, điều đáng quý nhất là chính sách tạo cho chúng tôi thêm niềm tin rằng, hoàn cảnh gia đình không nhất thiết phải quyết định tương lai. Khi có điều kiện học tập đầy đủ hơn, sinh viên có thể dành thời gian và tâm sức để trau dồi kiến thức, kỹ năng, ngoại ngữ, công nghệ, tham gia nghiên cứu khoa học và các hoạt động cộng đồng. Những năng lực đó sẽ trở thành hành trang để mỗi người bước vào thị trường lao động và tự xây dựng cuộc sống bằng chính khả năng của mình.

Em cho rằng, được tiếp cận tín dụng học tập đồng nghĩa với việc người học phải ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình. Khoản vay hôm nay không chỉ là sự hỗ trợ dành cho cá nhân, mà còn là sự tin tưởng của Nhà nước vào khả năng học tập và vươn lên của thế hệ trẻ. Vì vậy, mỗi sinh viên cần sử dụng nguồn hỗ trợ đúng mục đích, nghiêm túc học tập, rèn luyện và chủ động nâng cao năng lực.

Nhiều trường nghề mời doanh nghiệp tham gia đào tạo trực tiếp cho học sinh, sinh viên