Chủ động các phương án phòng, chống hạn ở phía Tây

Lâm Đồng chỉ đạo các ngành, đơn vị, địa phương lưu vực sông Krông Nô chủ động xây dựng, triển khai các kịch bản phòng, chống thiếu nước mùa khô 2026

Nhu cầu tưới lớn

Gia đình ông Nguyễn Văn Duẩn, thôn 14, xã Nam Dong hiện có 1 ha đất canh tác các loại cây công nghiệp ngắn ngày, cây ăn quả. Ông cho rằng những năm gần đây, vào mùa khô nguồn nước ngầm, nước mặt trên địa bàn có xu hướng sụt giảm, trong khi đó nhu cầu tưới lớn.

Theo Phòng Kinh tế xã Nam Dong, diện tích các loại cây trồng trên địa bàn rất lớn, trên 11.000 ha. Mùa khô hằng năm thường kéo dài 3 tháng nên nhu cầu tưới tiêu của nhiều cây trồng càng tăng, nhất là đối với diện tích lúa nước khoảng 1.900 ha, cà phê khoảng 1.500 ha và cây hằng năm. Nguồn nước tự nhiên của xã chịu ảnh hưởng lớn từ nguồn nước sông Krông Nô. Những năm qua, như 2016, 2024 đã xảy ra khô hạn gây ảnh hưởng đến năng suất cây trồng, nhất là cà phê. Do đó, hiện nay địa phương đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp về dự trữ, sử dụng hợp lý nguồn nước để hạn chế ảnh hưởng. Xã có các phương án cụ thể, nếu xảy ra khô hạn tại các vùng nguy cơ cao.

Theo đó, riêng vụ đông xuân 2026 này, địa phương không tổ chức sản xuất lúa ngoài diện tích đã được khoanh vùng theo kế hoạch, đặc biệt tại các khu vực đã được cắm mốc ranh giới khu tưới của công trình thủy lợi. Chủ động phối hợp với các thôn, bon và đơn vị quản lý công trình thủy lợi trong quá trình lấy nước, điều tiết nước tưới phục vụ sản xuất.

Tương tự, tại xã Nâm Nung, một số năm qua, việc thiếu nước sản xuất, sinh hoạt cũng xảy ra trên địa bàn vào mùa khô. Theo lãnh đạo UBND xã, nguồn nước tưới của các cây trồng chủ lực, thế mạnh của xã như cà phê, hồ tiêu, cây ăn trái, cây hằng năm như lúa nước, khoai lang, bắp chịu tác động lớn từ nguồn nước dòng sông Krông Nô. Do đó, địa phương đã có các phương án cụ thể, tăng cường sự phối hợp với các đơn vị, sở, ngành, địa phương liên quan để có các giải pháp phù hợp gắn với tình hình nguồn nước từng thời điểm.

Chủ động để giảm ảnh hưởng

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, năm 2024, riêng khu vực phía Tây tỉnh đã có trên 8.800 ha cây trồng của người dân bị ảnh hưởng bởi khô hạn làm giảm năng suất. Ước tổng thiệt hại khoảng 430 tỷ đồng. 500 hộ dân bị thiếu nước sinh hoạt ở các xã Đắk Sắk, Nâm Nung, Đắk Ngo. Tuy nhiên, 2 năm gần đây, tình trạng thiếu nước, khô hạn diễn ra ở mức độ nhẹ hơn.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện trạng và dự báo nguồn nước trên địa bàn tỉnh mùa khô 2026 ở trạng thái bình thường. Thế nhưng một số khu vực nằm ngoài phạm vi cấp nước của các hồ thủy lợi vẫn tiềm ẩn nguy cơ thiếu nước.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu như hiện nay, việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước cần được tính toán kỹ lưỡng, bảo đảm tính bền vững cho các nhu cầu phát triển, nhất là đối với các lưu vực sông lớn. Trên cơ sở quy hoạch nguồn nước, quy hoạch khai thác tuân thủ quy định của giấy phép khai thác tài nguyên nước, quy trình vận hành hồ chứa trên lưu vực sông, hạn ngạch khai thác tài nguyên nước, các ngành như nông nghiệp và môi trường, công thương, xây dựng, địa phương, đơn vị vận hành khai thác xem xét tích trữ lượng nước dự phòng để điều tiết cho thời điểm thiếu nước nhằm bảo đảm sản xuất và sinh hoạt cho người dân.

Theo ông Lê Trọng Yên - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành, đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch sử dụng nguồn nước mùa khô một cách hợp lý, hài hòa các yếu tố về kinh tế - xã hội và môi trường. Đồng thời yêu cầu địa phương xây dựng kịch bản cụ thể để thích ứng với nguồn nước, nhất là vào mùa khô đầu 2026, bảo đảm an toàn sản xuất và sinh hoạt của người dân.

Hồng Thoan .