Chủ động điều hành chính sách tiền tệ, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế

Toàn cảnh cuộc họp báo. (Ảnh: Việt Phong)

Phát biểu khai mạc họp báo thông tin kết quả điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng 9 tháng năm 2026 do Ngân hàng Nhà nước tổ chức chiều 7/10 tại Hà Nội, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà nêu rõ: Trong 9 tháng qua, Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phù hợp diễn biến thị trường, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 bình quân khoảng 4,5%, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Giữ ổn định, hỗ trợ tăng trưởng

Theo Ngân hàng Nhà nước, đến ngày 30/9, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so cuối năm 2025 và tăng 16,69% so cùng kỳ. Khoảng 2,2 triệu tỷ đồng được bổ sung cho nền kinh tế so cuối năm trước cho thấy dòng vốn ngân hàng tiếp tục đồng hành với hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà chủ trì, phát biểu tại cuộc họp báo. (Ảnh: Việt Phong)

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà nhận định, kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là sự leo thang xung đột tại Trung Đông, tạo sức ép lên thị trường hàng hóa, tài chính quốc tế; giá dầu tăng cao, chuỗi cung ứng bị đứt gãy. Rủi ro lạm phát trở lại khiến các ngân hàng trung ương phản ứng thận trọng hơn.

Trong nước, tăng trưởng GDP quý III đạt 9,95% so cùng kỳ; tính chung chín tháng ước đạt 9,01%, cao nhất trong 15 năm qua. Kết quả này tạo đà cho những tháng cuối năm, nhưng sức ép kiểm soát giá cũng lớn hơn. CPI tháng 9 tăng 0,62% so tháng trước và tăng 5,08% so cùng kỳ; bình quân chín tháng tăng 4,52%, cao hơn mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết số 01/NQ-CP.

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 bình quân khoảng 4,5%, phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác. Hỗ trợ tăng trưởng vì thế phải gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời giảm thiểu tác động từ những cú sốc bên ngoài.

Trên thị trường tiền tệ, nghiệp vụ thị trường mở được điều hành linh hoạt, phù hợp diễn biến thị trường. Nhu cầu thanh toán, chi trả của các tổ chức tín dụng được bảo đảm thông suốt; lãi suất liên ngân hàng có xu hướng giảm. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, tạo điều kiện cho tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp.

Để ổn định mặt bằng lãi suất, cơ quan điều hành làm việc trực tiếp với các ngân hàng thương mại, yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi đối với giao dịch phát sinh mới có kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay. Các đơn vị tiếp tục công bố lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử để khách hàng tham khảo; Ngân hàng Nhà nước khu vực kiểm tra việc thực hiện tại các chi nhánh trên địa bàn.

Tuy nhiên, số liệu cho thấy áp lực chi phí vốn vẫn hiện hữu. Đến ngày 20/9, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so cuối năm 2025. Theo đánh giá của Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới.

Đối với ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước điều hành tỷ giá linh hoạt, phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ để góp phần hấp thu các cú sốc bên ngoài. Thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời. Với thị trường vàng, cơ quan điều hành tiếp tục theo dõi sát diễn biến trong nước, quốc tế và phối hợp các cơ quan hữu quan tăng cường quản lý, thực hiện biện pháp ổn định theo thẩm quyền.

Trong điều hành tín dụng, nguyên tắc giao tăng trưởng năm 2026 được thông báo công khai, minh bạch để các tổ chức tín dụng chủ động triển khai. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước thực hiện các giải pháp tạo dư địa cấp vốn cho những nhu cầu quan trọng phục vụ tăng trưởng.

Hướng dòng vốn vào động lực mới

Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng (Ngân hàng Nhà nước), cơ cấu tín dụng về cơ bản phù hợp định hướng điều hành. Khoảng 77,44% dư nợ nền kinh tế phục vụ sản xuất, kinh doanh; tín dụng nông nghiệp, nông thôn chiếm khoảng 22%, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 20%. Tín dụng xuất khẩu và doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao có tốc độ tăng trưởng lần lượt 33,32% và 39,62%. Những kết quả này phản ánh việc hướng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng.

Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng (Ngân hàng Nhà nước) phát biểu tại cuộc họp báo. (Ảnh: Việt Phong)

Các chương trình tín dụng chuyên biệt tiếp tục được triển khai. Chương trình cho vay nông, lâm, thủy sản, khởi đầu với quy mô 15.000 tỷ đồng dành cho lâm sản, thủy sản, đã được nâng quy mô bốn lần và mở rộng phạm vi, đối tượng, đạt 185.000 tỷ đồng. Đến cuối tháng 8/2026, doanh số giải ngân lũy kế đạt gần 238.120 tỷ đồng, bằng 128,7% quy mô chương trình, với 88.434 lượt khách hàng được giải ngân.

Đối với chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược, 21 ngân hàng thương mại đăng ký tham gia với quy mô 500.000 tỷ đồng, triển khai đến hết năm 2030. Lãi suất ưu đãi thấp hơn tối thiểu từ 1-1,5%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay; thời gian ưu đãi tối thiểu 2 năm. Đến ngày 31/8, dư nợ chương trình khoảng 16.910 tỷ đồng. Các ngân hàng đã ban hành hướng dẫn nội bộ và sẵn sàng nguồn vốn để xem xét cho vay theo nhu cầu dự án, đúng quy định.

Ở lĩnh vực nhà ở xã hội, chương trình theo Nghị quyết số 33/NQ-CP đã mở rộng từ 4 Ngân hàng Thương mại Nhà nước, quy mô 120.000 tỷ đồng, lên 11 ngân hàng với hơn 153.000 tỷ đồng. Sau 6 lần điều chỉnh, lãi suất hiện là 7%/năm đối với chủ đầu tư và 6,5%/năm đối với người mua nhà; thời gian hưởng ưu đãi tương ứng 3 năm và 5 năm.

Đến ngày 31/8, số tiền cam kết cho vay đạt khoảng 50.300 tỷ đồng; doanh số giải ngân khoảng 17.500 tỷ đồng, tăng khoảng 9.950 tỷ đồng so cuối năm 2025; dư nợ khoảng 14.300 tỷ đồng. Riêng cho vay người dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội, doanh số giải ngân đạt khoảng 577 tỷ đồng, dư nợ khoảng 531 tỷ đồng.

Cùng với cung ứng vốn, chuyển đổi số tiếp tục mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ. Hầu hết dịch vụ ngân hàng cơ bản đã được cung cấp trên kênh số; nhiều tổ chức tín dụng có tỷ lệ giao dịch số trên 95%. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và tự động hóa được ứng dụng trong quản trị, cung cấp dịch vụ, phòng ngừa gian lận; tín dụng số từng bước phát triển.

Đến hết ngày 2/10, toàn ngành có hơn 175,2 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,94 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu thông tin sinh trắc học. Hệ thống SIMO tiếp tục hỗ trợ quản lý, giám sát, phòng ngừa rủi ro cho khách hàng. Kết nối thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR được triển khai giữa Việt Nam với Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore...

Cũng theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, định hướng thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hỗ trợ thanh khoản kịp thời, điều hành lãi suất và tỷ giá phù hợp diễn biến thị trường, lạm phát và mục tiêu chính sách. Tín dụng được hướng vào sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng; đồng thời kiểm soát chặt lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu đơn giản hóa thủ tục, ứng dụng chuyển đổi số trong cấp vốn, nâng cao chất lượng hoạt động, quyết liệt xử lý nợ xấu và hạn chế nợ xấu phát sinh…