Lãi suất tăng chậm lại, tín dụng vượt 20 triệu tỷ đồng

Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà điều hành cuộc họp báo về kết quả hoạt động ngân hàng quý 3/2026. Ảnh: Thu Trang/Mekong ASEAN

Tính đến ngày 30/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025 và tăng 16,69% so với cùng kỳ năm trước. Thông tin được ông Phạm Thanh Hà, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), công bố tại họp báo về kết quả hoạt động ngân hàng quý 3 và 9 tháng năm 2026 tổ chức chiều 7/10 tại Hà Nội.

Theo Phó Thống đốc, kết quả điều hành được đặt trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục phức tạp, khó lường. Căng thẳng leo thang tại Trung Đông gây sức ép lên thị trường hàng hóa, tài chính, khiến giá dầu tăng cao và chuỗi cung ứng đứt gãy. Các ngân hàng trung ương phản ứng thận trọng hơn trước nguy cơ lạm phát quay trở lại, thậm chí một số đã tăng lãi suất như Mỹ, châu Âu và Nhật Bản.

"Mặt bằng lãi suất cao cùng với nhu cầu trú ẩn an toàn khiến đồng USD tăng mạnh trở lại sau giai đoạn điều chỉnh giảm đầu năm. Những diễn biến này tạo áp lực lên điều hành chính sách tiền tệ của các nền kinh tế mới nổi, đang phát triển, có độ mở lớn như Việt Nam," Phó Thống đốc cho biết.

Trong nước, GDP quý 3/2026 tăng 9,95% so với cùng kỳ, tiệm cận hai con số; tăng trưởng 9 tháng ước đạt 9,01%, cao nhất trong 15 năm qua. Phó Thống đốc đánh giá đây là cơ sở tạo đà cho mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026 và chuẩn bị nền tảng cho năm 2027 cùng các năm tiếp theo.

Trong bối cảnh đó, NHNN chủ động điều hành chính sách tiền tệ phù hợp diễn biến thị trường, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác, ưu tiên kiểm soát lạm phát bình quân khoảng 4,5%, giữ ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng bền vững.

Tốc độ lãi suất tăng chậm lại

Theo ông Phạm Thanh Hà, NHNN đã điều hành nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt để ổn định thị trường tiền tệ và thực hiện mục tiêu chính sách tiền tệ. Nhờ đó, nhu cầu thanh toán, chi trả của các tổ chức tín dụng được bảo đảm thông suốt, trong khi lãi suất trên thị trường liên ngân hàng có xu hướng giảm.

Đối với lãi suất huy động và cho vay, NHNN tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, tạo điều kiện cho tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp từ NHNN. Đồng thời, cơ quan này chỉ đạo các ngân hàng triển khai giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất và tiếp tục công bố lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử để khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn.

NHNN cũng làm việc trực tiếp với các ngân hàng thương mại, yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi đối với giao dịch phát sinh mới có kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay. Các NHNN khu vực được yêu cầu tổ chức họp với chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn và kiểm tra việc thực hiện chỉ đạo giảm lãi suất.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà. Ảnh: NHNN

"Với các giải pháp trên, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới," Phó Thống đốc chia sẻ. Đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.

Về tỷ giá, ông Hà cho biết NHNN điều hành linh hoạt để góp phần hấp thu các cú sốc bên ngoài, đồng thời phối hợp các công cụ chính sách tiền tệ nhằm ổn định thị trường ngoại tệ, kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Theo ông, thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, nhu cầu ngoại tệ hợp pháp được đáp ứng đầy đủ, kịp thời; tỷ giá USD/VND diễn biến phù hợp với điều kiện thị trường.

Mở rộng dư địa tín dụng cho các động lực tăng trưởng

Tại họp báo, thông tin thêm về các chương trình tín dụng, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng, NHNN, cho biết chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP đã mở rộng từ quy mô ban đầu 120.000 tỷ đồng với bốn ngân hàng thương mại Nhà nước tham gia lên hơn 153.000 tỷ đồng với 11 ngân hàng thương mại.

Lãi suất chương trình đã được điều chỉnh sáu lần, hiện ở mức 7%/năm đối với chủ đầu tư và 6,5%/năm đối với người mua nhà. Thời gian hưởng lãi suất ưu đãi tương ứng là ba năm và năm năm. Riêng người mua nhà dưới 35 tuổi được áp dụng cơ chế ưu đãi trong 15 năm: lãi suất thấp hơn 2 điểm phần trăm mỗi năm trong năm năm đầu và thấp hơn một điểm phần trăm mỗi năm trong 10 năm tiếp theo so với lãi suất cho vay trung, dài hạn bằng VND bình quân của bốn ngân hàng thương mại Nhà nước.

Đến ngày 31/8/2026, số tiền cam kết cho vay của chương trình đạt khoảng 50.300 tỷ đồng; doanh số giải ngân đạt khoảng 17.500 tỷ đồng, tăng khoảng 9.950 tỷ đồng so với cuối năm 2025; dư nợ đạt khoảng 14.300 tỷ đồng. Trong đó, chương trình cho vay người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội, triển khai từ ngày 31/5/2025, có doanh số giải ngân khoảng 577 tỷ đồng và dư nợ khoảng 531 tỷ đồng.

Theo ông Bắc, nguồn cung nhà ở xã hội thời gian qua còn hạn chế. Chính phủ và các bộ, ngành đã ban hành nhiều giải pháp cải thiện nguồn cung, qua đó giúp số tiền cam kết cho vay tăng gần ba lần so với cuối năm 2025. Việc giải ngân được thực hiện theo tiến độ thi công, trên cơ sở khối lượng hoàn thành và nhu cầu của chủ đầu tư. NHNN sẽ tiếp tục chỉ đạo các chi nhánh khu vực, tổ chức tín dụng tích cực triển khai, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng theo dõi tình hình thực hiện chương trình.

ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng. Ảnh: NHNN

Đối với chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược, ông Bắc cho biết quy mô đạt 500.000 tỷ đồng, có 21 ngân hàng thương mại đăng ký tham gia và được triển khai đến hết năm 2030. Lãi suất ưu đãi thấp hơn tối thiểu từ 1 đến 1,5 điểm phần trăm mỗi năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay; thời gian ưu đãi tối thiểu hai năm.

Các ngân hàng tham gia đã ban hành hướng dẫn nội bộ và sẵn sàng nguồn vốn triển khai. Đến ngày 31/8/2026, dư nợ của chương trình đạt khoảng 16.910 tỷ đồng. Thời gian tới, dự kiến nhiều dự án lớn được triển khai với nhu cầu vốn cao; căn cứ nhu cầu tín dụng của từng dự án, các ngân hàng sẽ xem xét cho vay theo quy định.

Với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản, chương trình tín dụng được triển khai theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, có quy mô ban đầu 15.000 tỷ đồng vào năm 2023, dành cho lâm sản và thủy sản. Sau bốn lần nâng quy mô, chương trình tăng lên 30.000 tỷ đồng rồi 60.000 tỷ đồng trong năm 2024; lên 100.000 tỷ đồng ngày 15/4/2025, đồng thời mở rộng phạm vi, đối tượng sang lĩnh vực nông, lâm, thủy sản; và đạt 185.000 tỷ đồng từ ngày 24/9/2025.

Đến cuối tháng 8/2026, doanh số giải ngân lũy kế đạt gần 238.120 tỷ đồng, tương đương 128,7% quy mô chương trình, với 88.434 lượt khách hàng được giải ngân.

Ngày 25/9/2026, NHNN ban hành Công văn 8839/NHNN-TD, yêu cầu 18 ngân hàng thương mại tham gia báo cáo đánh giá kết quả và đề xuất định hướng triển khai trong thời gian tới, làm cơ sở tham mưu cấp có thẩm quyền tiếp tục thực hiện chương trình.