Chủ động phát hiện bệnh ung thư gan từ sớm

Ung thư gan nếu được phát hiện sớm, có thể phẫu thuật triệt căn.

Đến viện khi cơ hội điều trị đã thu hẹp

Trước khi đến Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa, ông Nguyễn Văn N., 63 tuổi, ở xã Thiệu Hóa từng biết mình mắc viêm gan B từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, do không có biểu hiện bất thường rõ rệt, không ảnh hưởng đến sinh hoạt nên việc điều trị và kiểm tra định kỳ dần bị bỏ quên. Chỉ đến khi có những triệu chứng rõ rệt như: vàng da, bụng to, chán ăn, mệt mỏi thì ông N. mới đi khám. Kết quả ông được chẩn đoán bị ung thư gan giai đoạn 4. Ở giai đoạn này, tế bào ung thư đã lan rộng, các phương pháp điều trị tối ưu không còn được chỉ định. Bệnh nhân chỉ có thể được điều trị bằng các phương pháp giúp làm chậm sự phát triển của khối u, giảm triệu chứng và kéo dài thời gian sống.

Đây không phải trường hợp cá biệt. Tại Khoa Nội 1, Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa, nhiều bệnh nhân đang điều trị ung thư gan. Điểm chung ở các bệnh nhân là họ chỉ đến bệnh viện khi sức khỏe đã có những thay đổi rõ rệt, xuất hiện tình trạng mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém, sụt cân, đau tức vùng hạ sườn phải, bụng chướng hoặc vàng da.

Theo thống kê tại Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa, hơn 70% bệnh nhân ung thư gan được tiếp nhận đã ở giai đoạn 3 và 4. Ở thời điểm này, khối u đã phát triển lớn, xâm lấn mạch máu, di căn hoặc chức năng gan suy giảm đáng kể, khiến việc lựa chọn phương pháp điều trị gặp nhiều khó khăn.

Thạc sĩ, bác sĩ CKII Vũ Thị Hằng - Trưởng khoa Nội 1, Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa cho biết: “Ung thư gan nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, khi khối u còn nhỏ, chưa xâm lấn hoặc di căn, người bệnh có thể được xem xét nhiều phương pháp điều trị với mục tiêu kiểm soát, thậm chí loại bỏ hoàn toàn tổn thương. Ngược lại, khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển, mục tiêu điều trị thường chuyển sang kiểm soát bệnh, giảm triệu chứng và kéo dài thời gian sống”.

Tầm soát, phát hiện bệnh sớm

Điều đáng lo ngại là ung thư gan không phải lúc nào cũng khởi phát bằng những triệu chứng đủ rõ để người bệnh nhận biết. Chính quá trình diễn tiến âm thầm này khiến người bệnh dễ bỏ qua giai đoạn được xem là “thời điểm vàng” để phát hiện bệnh.

Gan có thể đã bị tổn thương trong nhiều năm nhưng người bệnh vẫn sinh hoạt, lao động gần như bình thường. Chỉ đến khi xuất hiện đau bụng, vàng da, sụt cân, chán ăn hoặc các biểu hiện bất thường khác, họ mới đi khám. Khi đó, nhiều trường hợp đã không còn ở giai đoạn sớm.

Ung thư gan thường phát triển trên nền các bệnh lý gan mạn tính. Trong đó, viêm gan B, viêm gan C, xơ gan do virus, rượu hoặc các nguyên nhân khác là những yếu tố nguy cơ cao. Tại Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận những bệnh nhân có tiền sử viêm gan virus nhưng không được theo dõi định kỳ. Đây chính là khoảng trống đáng lo ngại trong phòng ngừa ung thư gan. Với nhóm người có nguy cơ cao, kiểm tra định kỳ có ý nghĩa quan trọng trong việc phát hiện sớm những tổn thương bất thường tại gan.

Những năm gần đây, Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn, đầu tư trang thiết bị và triển khai các phương pháp điều trị hiện đại, từng bước đáp ứng nhu cầu khám, điều trị ung thư ngày càng cao của người dân. Tuy nhiên, năng lực điều trị dù được nâng lên vẫn không thể thay thế cho việc phát hiện bệnh sớm.

Con số hơn 70% bệnh nhân ung thư gan đến viện ở giai đoạn muộn là lời cảnh báo đối với mỗi người dân. Các bác sĩ Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa khuyến cáo người dân, đặc biệt là những người mắc viêm gan B, viêm gan C, xơ gan, có tiền sử bệnh gan hoặc sử dụng rượu bia kéo dài, cần chủ động kiểm tra sức khỏe và theo dõi chức năng gan theo hướng dẫn của bác sĩ. Siêu âm gan, xét nghiệm các chỉ số liên quan và những phương tiện chẩn đoán hình ảnh cần thiết có thể giúp phát hiện những bất thường trước khi bệnh biểu hiện thành triệu chứng rõ ràng.

Với người chưa mắc viêm gan B, tiêm vaccine phòng viêm gan B cũng là một trong những biện pháp quan trọng góp phần giảm nguy cơ ung thư gan về lâu dài. Cùng với đó là kiểm soát việc sử dụng rượu bia, duy trì chế độ ăn uống hợp lý, kiểm soát cân nặng và điều trị các bệnh lý gan mạn tính.