Chủ động phòng, chống say nắng, say nóng cho bộ đội

Đơn vị chủ động, quân nhân không chủ quan

Trước những dự báo về thời tiết nắng nóng kéo dài và gay gắt, Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn 316 (Quân khu 2) đã xác định công tác phòng, chống say nắng, say nóng và dịch bệnh mùa hè là nhiệm vụ hết sức quan trọng; chỉ đạo chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp bảo đảm sức khỏe cho bộ đội, giữ vững tỷ lệ quân số khỏe, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu.

Phụ nữ Trung đoàn 5 (Sư đoàn 5, Quân khu 7) "tiếp sức thao trường" cho chiến sĩ bằng những ly nước mát giải nhiệt. Ảnh: HOÀNG DANH

Sư đoàn 316 đã chuẩn bị nhân lực và trang bị kiến thức y tế từ sớm. Cuối tháng 3-2026, Sư đoàn tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng phòng, chống say nắng, say nóng cho 100% cán bộ, quân y các cấp và chiến sĩ của đơn vị. Nội dung tập trung vào việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường, cách dự phòng và kỹ thuật sơ cấp cứu tại chỗ, sử dụng thành thạo lều cấp cứu say nắng, say nóng và các trang bị, vật tư y tế đi kèm.

Trên thao trường, biện pháp chính là linh hoạt điều chỉnh kế hoạch, thời gian huấn luyện. Quán triệt chỉ đạo của Bộ tư lệnh Quân khu 2, Sư đoàn 316 đã thống nhất điều chỉnh khung giờ huấn luyện ngoài trời để tránh thời điểm bức xạ nhiệt cao nhất trong ngày. Cụ thể, buổi sáng tiến hành huấn luyện từ 6 giờ đến 9 giờ; buổi chiều bắt đầu từ 16 giờ đến 18 giờ 30 phút. Việc “tránh nắng rát, tận dụng bóng mát” kết hợp với giảm cường độ, tăng thời gian nghỉ ngơi xen kẽ giúp bộ đội duy trì thể lực tốt, không bị quá sức.

Công tác bảo đảm hậu cần được triển khai chặt chẽ. Tại các điểm huấn luyện, đơn vị luôn bảo đảm đầy đủ nước uống (2 đến 4 lít/người/ngày), ưu tiên nước pha muối hoặc điện giải (Oresol). Bữa ăn của bộ đội được tăng cường dinh dưỡng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Các tổ quân y cơ động luôn sẵn sàng cơ số thuốc, nước đá, phuy nước lạnh, lều bạt cấp cứu, bảo đảm tuân thủ đúng nguyên tắc “vừa cấp cứu, vừa hạ thân nhiệt, vừa vận chuyển”.

Trung tá Nguyễn Văn Châu, Chủ nhiệm Hậu cần-Kỹ thuật Sư đoàn 316, chia sẻ: "Bài học lớn nhất của Sư đoàn là tuyệt đối không để bị động. Ngành hậu cần-kỹ thuật chủ động tham mưu cho Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn ban hành sớm các văn bản chỉ đạo sát thực tiễn; đồng thời gắn trách nhiệm cụ thể của cấp ủy, người chỉ huy các cấp với kết quả bảo đảm sức khỏe bộ đội. Chúng tôi chuyển từ bảo đảm hậu cần đơn thuần sang chủ động kiểm tra, giám sát, dự báo tình huống và hướng dẫn các đơn vị linh hoạt xử lý ngay tại thao trường. Sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ ở các cấp đã tạo ra thế chủ động toàn diện, giúp Sư đoàn luôn bảo đảm tốt thể lực cho bộ đội, đáp ứng yêu cầu cường độ huấn luyện cao và sẵn sàng chiến đấu trong mọi tình huống"...

Trung đoàn 148 (Sư đoàn 316, Quân khu 2) tổ chức tập huấn xử trí tình huống say nắng, say nóng cho cán bộ, chiến sĩ. Ảnh: TUẤN ANH

Đối với Trung đoàn 101 (Sư đoàn 325, Quân đoàn 12), căn cứ thời tiết và kế hoạch của trên, chỉ huy đơn vị chủ động điều chỉnh thời gian luyện tập, nghỉ ngơi cho bộ đội để dần thích nghi với hoạt động cường độ cao trong điều kiện khắc nghiệt. Quán triệt đến mọi quân nhân chủ động uống đủ nước, bổ sung điện giải qua thức ăn, nước uống hằng ngày; ăn đủ khẩu phần ăn, ngủ nghỉ đúng giờ và tự rèn luyện nâng cao sức khỏe. Quân y đơn vị bám nắm bộ đội trong các hoạt động, sẵn sàng thuốc, lều cấp cứu say nắng, say nóng, khăn mặt, nước mát, điện giải...

Quản lý sức khỏe cụ thể, sâu sát từng quân nhân

Những ngày vừa qua, nắng nóng đỉnh điểm trên diện rộng đã tác động không nhỏ đến hoạt động và sức khỏe của bộ đội. Dự báo trong thời gian tới, tình hình nắng nóng tiếp tục diễn biến phức tạp. Theo lãnh đạo Cục Quân y, để hạn chế tác động tiêu cực của nắng nóng đối với sức khỏe bộ đội trong thực hiện nhiệm vụ, quân y các đơn vị phải quản lý sức khỏe cụ thể, sâu sát đến từng quân nhân.

Để làm tốt phần việc này đòi hỏi đội ngũ cán bộ các cấp và lực lượng quân y phải luôn bám sát thao trường, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết và tình trạng sức khỏe của từng quân nhân trước, trong và sau huấn luyện. Hằng ngày, quân y cần lập danh sách những trường hợp không đủ sức khỏe và những trường hợp có nguy cơ cao bị say nắng, say nóng, như: Chiến sĩ mới, chiến sĩ chưa thích nghi với nắng nóng, chiến sĩ bị thừa cân, đang có bệnh lý cấp tính hoặc mới hồi phục sau bệnh lý cấp tính, tiền sử tim mạch... để theo dõi, đề xuất chế độ luyện tập, giải lao phù hợp với đặc điểm sức khỏe từng chiến sĩ. Đối với quân nhân, việc uống đủ nước tùy theo cường độ huấn luyện và điều kiện thời tiết là yêu cầu rất quan trọng.

Trung đoàn 148 (Sư đoàn 316, Quân khu 2) tổ chức tập huấn xử trí tình huống say nắng, say nóng cho cán bộ, chiến sĩ. Ảnh: TUẤN ANH

Khi huấn luyện ngoài trời, cần triển khai lều cấp cứu say nắng, say nóng, thùng giữ nhiệt, nước đá, nước lạnh; bồn ngâm hạ thân nhiệt hoặc bạt ngâm theo phương pháp TACO đã được Cục Quân y hướng dẫn... Tổ chức cấp cứu say nắng, say nóng sớm, kịp thời tại thực địa; nhanh chóng hạ nhiệt độ lõi bằng nhiều biện pháp, nhưng không được sử dụng một số loại thuốc hạ sốt vì kém hiệu quả, làm nặng thêm các rối loạn đông máu, giảm chức năng gan; duy trì, hỗ trợ các chức năng sống và vừa cấp cứu, vừa vận chuyển...

Huấn luyện trong mùa nắng nóng càng đòi hỏi phải khoa học để bộ đội tiếp thu nội dung hiệu quả, đồng thời bảo đảm sức khỏe. Cùng với sự chủ động của ngành quân y, Cục Quân huấn-Nhà trường (Bộ Tổng Tham mưu) đã có Công văn số 2913/QHNT-KH ngày 17-4-2026 về việc thực hiện một số nội dung trong Hướng dẫn thực hiện Chỉ lệnh công tác quân sự, quốc phòng của Tổng Tham mưu trưởng.

Theo đó, chỉ huy các đơn vị từ cấp trung đoàn (tương đương) trở lên, căn cứ tình hình thời tiết, chủ động điều chỉnh thời gian huấn luyện trong ngày cho phù hợp. Trước khi tổ chức các hoạt động với cường độ cao, cán bộ các cấp phải nắm chắc tình trạng sức khỏe, tâm, sinh lý của bộ đội; đề ra phương pháp tập luyện phù hợp đối với các trường hợp có bệnh lý. Kiên quyết khắc phục tình trạng nôn nóng, đơn giản, chủ quan. Huấn luyện hành quân rèn luyện, chạy dài phải tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc từ thấp đến cao...

Lãnh đạo Cục Quân y lưu ý, quân nhân hoặc đồng đội có một trong các dấu hiệu sớm của say nắng, say nóng, như: Mất thăng bằng, loạng choạng, nguy cơ ngã, động tác không chính xác, không theo kịp đồng đội, bị co cơ đột ngột, đau cơ làm giảm vận động; mắt lờ đờ, chậm chạp, nhìn không rõ, hoa mắt, chóng mặt, nghe không rõ, đáp ứng chậm, động tác chậm, không chính xác; dấu hiệu sốt, buồn nôn và nôn, thở gấp, nhịp thở nông... phải báo cáo ngay chỉ huy để được cấp cứu, hạ thân nhiệt nhanh nhất.