Chủ động phòng, chống sốt xuất huyết từ mỗi khu dân cư

Những nơi có ổ nước đọng, dụng cụ chứa nước là môi trường thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sôi.

Nguy cơ dịch bệnh từ những ổ nước đọng

Tại tổ dân phố Liên Hải, phường Hải Bình, ổ dịch sốt xuất huyết ghi nhận ca bệnh đầu tiên vào đầu tháng 10/2026. Ngay sau đó, Trung tâm Y tế Nghi Sơn phối hợp với Trạm Y tế Hải Bình và chính quyền địa phương điều tra dịch tễ, giám sát véc-tơ truyền bệnh, tổ chức vệ sinh môi trường, diệt loăng quăng, bọ gậy và phun hóa chất diệt muỗi trong bán kính 200m quanh nhà bệnh nhân. Ngày 3/10, địa phương tổ chức chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt loăng quăng, bọ gậy tại tổ dân phố Liên Hải, đồng thời phun hóa chất trên toàn khu phố và các khu vực lân cận.

Phường Hải Bình triển khai phun hóa chất diệt muỗi diện rộng.

Tuy nhiên, đến 15 giờ ngày 9/10, ổ dịch đã ghi nhận 5 ca mắc. Qua điều tra 25 hộ dân, các chỉ số giám sát muỗi và bọ gậy vẫn ở mức cao. Ngành Y tế tiếp tục phun hóa chất lần thứ hai, tăng cường giám sát sức khỏe người dân trong khu vực nguy cơ và đề nghị các phòng khám, nhà thuốc phối hợp phát hiện, thông báo kịp thời những trường hợp nghi mắc.

Tại xã Triệu Sơn, ổ dịch ở thôn Phố Thiều ghi nhận ca bệnh đầu tiên ngày 16/9. Đến ngày 6/10, địa phương có 13 trường hợp mắc sốt xuất huyết, trong đó 9 người đã khỏi bệnh, chưa ghi nhận trường hợp diễn biến nặng hoặc tử vong. Công tác phun hóa chất được triển khai từ khu vực quanh nhà bệnh nhân, sau đó mở rộng trên toàn thôn với 561/561 hộ, đồng thời thực hiện tại các khu vực lân cận. Dù vậy, các ca bệnh vẫn tiếp tục xuất hiện trong đầu tháng 10/2026.

Cán bộ CDC Thanh Hóa điều tra, giám sát dịch tễ tại thôn Lam Sơn, xã Minh Sơn.

Tại thôn Lam Sơn, xã Minh Sơn, đến ngày 29/9 ghi nhận 4 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại 4 hộ gia đình. Lực lượng y tế đã phối hợp phun hóa chất, giám sát các hộ dân và triển khai biện pháp xử lý theo hướng dẫn chuyên môn.

Thực tế tại các địa phương cho thấy, xử lý ổ dịch không chỉ dừng lại ở phun hóa chất diệt muỗi. Nếu dụng cụ chứa nước, vật phế thải có khả năng đọng nước không được thu gom, vệ sinh thường xuyên, muỗi vẫn có điều kiện sinh sản, làm tăng nguy cơ xuất hiện ca bệnh mới.

Người dân cần chủ động loại bỏ nơi muỗi sinh sản, phòng chống sốt xuất huyết.

Theo ông Lê Văn Long, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế Nghi Sơn, công tác phòng, chống dịch tại khu vực có ca bệnh cần được duy trì thường xuyên, gắn với giám sát dịch tễ, điều tra véc-tơ và xử lý môi trường. Việc phun hóa chất phải đi đôi với kiểm tra, đánh giá hiệu quả sau xử lý. Người dân cần phối hợp với lực lượng y tế, chủ động loại bỏ nơi muỗi sinh sản và thông báo kịp thời khi phát hiện người có biểu hiện nghi mắc bệnh.

Cần xây dựng “lá chắn” phòng dịch từ cộng đồng

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do vi-rút Dengue gây ra, lây truyền qua muỗi vằn. Muỗi thường sinh sản tại các dụng cụ, vật chứa có nước đọng quanh nhà và khu dân cư. Chai lọ, vỏ hộp, lốp xe cũ, khay nước, bể chứa không đậy kín hay vật phế thải ngoài vườn đều có thể trở thành nơi muỗi đẻ trứng, phát triển thành bọ gậy. Vì vậy, vệ sinh môi trường phải trở thành việc làm thường xuyên thay vì chỉ thực hiện khi có chiến dịch. Phun hóa chất diệt muỗi là biện pháp cần thiết khi có chỉ định, nhưng không thể thay thế việc loại bỏ nơi sinh sản của muỗi.

Nếu nguồn bọ gậy vẫn tồn tại, mật độ muỗi có thể tăng trở lại, khiến nguy cơ dịch bệnh tiếp tục hiện hữu.

Đoàn Giám sát của CDC Thanh Hóa chỉ đạo công tác khoanh vùng, xử lý ổ dịch tại Phố Thiều, xã Triệu Sơn.

Ông Lê Hồng Sơn, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thanh Hóa (CDC Thanh Hóa) cho biết: Qua giám sát các ổ dịch, việc xử lý môi trường và phun hóa chất cần đi đôi với kiểm tra, đánh giá lại mật độ muỗi, bọ gậy để xác định hiệu quả can thiệp. CDC Thanh Hóa tiếp tục phối hợp, hướng dẫn chuyên môn cho các địa phương trong giám sát dịch tễ, điều tra véc-tơ, phát hiện sớm ca bệnh và xử lý ổ dịch. Đặc biệt, cần duy trì vệ sinh môi trường, diệt loăng quăng, bọ gậy hằng tuần tại khu vực có nguy cơ; tăng cường tuyên truyền để mỗi hộ gia đình chủ động phòng bệnh, không để dịch lây lan rộng trong cộng đồng.

“Cùng với các biện pháp chuyên môn, chính quyền địa phương cần huy động các tổ chức đoàn thể và người dân tham gia vệ sinh môi trường, kiểm tra dụng cụ chứa nước, xử lý các điểm có nguy cơ phát sinh muỗi. Hoạt động truyền thông cần được duy trì qua hệ thống loa truyền thanh, tuyên truyền trực tiếp tại khu dân cư và các nền tảng mạng xã hội, giúp người dân cập nhật tình hình dịch bệnh, nhận biết dấu hiệu nghi mắc và thực hiện các biện pháp phòng tránh phù hợp”, ông Sơn nhấn mạnh.

Trong những tháng cuối năm độ ẩm cao xen kẽ các đợt nắng nóng có thể tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển. Mỗi gia đình cần thường xuyên kiểm tra khu vực trong và ngoài nhà; đậy kín dụng cụ chứa nước; thay nước, vệ sinh vật dụng có khả năng đọng nước; thu gom phế thải và lật úp những đồ vật không sử dụng. Tại các khu vực có nguy cơ, việc diệt loăng quăng, bọ gậy hằng tuần cần được duy trì nghiêm túc. Người dân cũng cần chủ động tránh muỗi đốt bằng cách mặc quần áo dài tay, nằm màn kể cả ban ngày và sử dụng các biện pháp chống muỗi phù hợp.

Khi có biểu hiện sốt cao đột ngột, đau đầu, đau hốc mắt hoặc dấu hiệu bất thường, cần đến cơ sở y tế để được khám, đánh giá và hướng dẫn xử trí; không tự ý mua thuốc điều trị tại nhà.

Hiệu quả phòng, chống sốt xuất huyết phụ thuộc không chỉ vào các biện pháp chuyên môn, mà còn ở ý thức, trách nhiệm và sự chung tay của cả cộng đồng. Khi mỗi gia đình chủ động loại bỏ nơi muỗi sinh sản, mỗi khu dân cư duy trì nền nếp vệ sinh và người dân phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế trong giám sát, xử lý nguy cơ, công tác phòng dịch mới đạt hiệu quả bền vững. Từ những ổ dịch đang được theo dõi, yêu cầu đặt ra không chỉ là kiểm soát số ca mắc trước mắt mà còn phải ngăn chặn nguy cơ hình thành các ổ dịch mới.

Môi trường sống sạch sẽ, không có nơi cho muỗi sinh sản, cùng mạng lưới giám sát chủ động từ cơ sở sẽ tạo nên “lá chắn” quan trọng, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.