Chủ động phòng ngừa cháy, nổ tại các cơ sở thu mua phế liệu

Theo thống kê của cơ quan chức năng, hiện nay trên địa bàn tỉnh có gần 30 cơ sở thu mua phế liệu đang hoạt động. Phần lớn là các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, vừa làm nơi thu gom, phân loại, vừa là điểm tập kết trước khi vận chuyển đến các cơ sở tái chế. Nhiều điểm thu mua tận dụng nhà ở hoặc khu đất liền kề làm nơi kinh doanh, trong khi điều kiện kho bãi, hệ thống điện và khoảng cách an toàn về PCCC còn hạn chế. Khối lượng lớn giấy, nhựa, cao su, linh kiện điện tử và các vật liệu dễ cháy được tập kết tại các cơ sở thu mua phế liệu luôn tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ. Khi xảy ra sự cố, đám cháy thường lan nhanh, sinh nhiều khói, khí độc; nếu phế liệu lẫn bình gas cũ, bình xịt áp suất, pin lithium, ắc quy hoặc vật dụng từng chứa hóa chất thì nguy cơ phát nổ càng lớn.

Các loại giấy, nhựa và vật liệu dễ cháy được tập kết tại cơ sở thu mua phế liệu.

Thực tế từ đầu năm đến nay, nhiều vụ cháy tại các cơ sở thu mua phế liệu trên cả nước đã gây thiệt hại lớn về tài sản, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân. Cuối tháng 5/2026, một kho phế liệu ven Quốc lộ 1 tại tỉnh Tây Ninh bốc cháy dữ dội, ngọn lửa nhanh chóng lan sang công trình liền kề. Trước đó, 2 vụ cháy lớn tại một kho phế liệu ở Hưng Yên và vụ nổ tại cơ sở thu mua phế liệu ở Thái Nguyên cũng gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an toàn khi thu gom, lưu giữ các vật liệu có khả năng cháy, nổ. Qua điều tra của cơ quan chức năng, nhiều vụ việc xuất phát từ sự cố hệ thống điện, việc tập kết hàng hóa không bảo đảm khoảng cách an toàn hoặc thu gom, lưu giữ các vật liệu nguy hiểm.

Trước thực trạng đó, lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC và CNCH) Công an tỉnh đã tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các cơ sở thu mua phế liệu trên địa bàn thực hiện nghiêm các quy định về an toàn PCCC. Trung tá Nông Duy Tiến, Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh cho biết: Qua các vụ việc xảy ra tại nhiều địa phương có thể thấy, phần lớn các sự cố đều bắt nguồn từ sự chủ quan trong công tác phòng ngừa. Đặc thù của các cơ sở thu mua phế liệu là hàng hóa đa dạng, số lượng thay đổi hằng ngày, nếu không được phân loại, sắp xếp khoa học và kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát sinh cháy thì nguy cơ xảy ra sự cố luôn thường trực.

Các vụ cháy tại cơ sở thu mua phế liệu thường gây thiệt hại lớn về tài sản và tiềm ẩn nguy cơ cháy lan sang khu vực lân cận. (Ảnh minh họa)

Ngoài công tác kiểm tra, hướng dẫn, sự chủ động phòng ngừa của các chủ cơ sở là yếu tố quan trọng trong công tác PCCC. Tại đại lý thu mua phế liệu của ông Phạm Thanh Tuấn, tổ dân phố Đề Thám, phường Thục Phán, phế liệu sau khi thu mua được phân loại và nhanh chóng vận chuyển đến các đơn vị tiêu thụ nên lượng hàng không lưu giữ trong thời gian dài. Dù vậy, theo ông Tuấn, việc tập kết nhiều vật liệu dễ cháy, nguy cơ mất an toàn luôn hiện hữu nếu lơ là, chủ quan, ông chia sẻ: Làm nghề thu mua phế liệu thì không thể chủ quan. Được sự hướng dẫn của các lực lượng chức năng, chúng tôi thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, sắp xếp hàng hóa gọn gàng, bố trí bình chữa cháy ở nhiều vị trí trong kho và nhắc nhở người làm không sử dụng nguồn lửa gần khu vực tập kết phế liệu. Làm tốt công tác phòng ngừa sẽ yên tâm hơn trong quá trình kinh doanh.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH khuyến cáo, để phòng ngừa cháy, nổ, các cơ sở thu mua phế liệu cần lựa chọn địa điểm kinh doanh phù hợp, bảo đảm khoảng cách an toàn theo quy định; thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, không câu mắc điện tùy tiện, không để hàng hóa che khuất bảng điện hoặc lối thoát nạn. Phế liệu phải được phân loại, sắp xếp gọn gàng, tạo khoảng cách an toàn giữa các khu vực tập kết.

Bên cạnh đó, cần trang bị đầy đủ bình chữa cháy xách tay và các phương tiện chữa cháy ban đầu phù hợp với quy mô hoạt động; xây dựng nội quy PCCC, hướng dẫn người làm việc tại cơ sở sử dụng thành thạo phương tiện chữa cháy, kỹ năng xử lý tình huống và thoát nạn khi có sự cố. Đối với những cơ sở kết hợp giữa nơi ở và nơi kinh doanh, cần bố trí lối thoát nạn thông thoáng, không để hàng hóa cản trở đường thoát hiểm; kiểm tra kỹ các khu vực sử dụng điện trước khi nghỉ hoặc rời cơ sở.

Hoạt động thu mua phế liệu góp phần tái chế chất thải, bảo vệ môi trường và tạo việc làm cho nhiều lao động. Tuy nhiên, yêu cầu bảo đảm an toàn PCCC phải luôn được đặt lên hàng đầu. Sự chủ động của mỗi chủ cơ sở trong việc đầu tư các điều kiện an toàn, chấp hành nghiêm các quy định về PCCC cùng với sự hướng dẫn, kiểm tra thường xuyên của lực lượng chức năng sẽ góp phần hạn chế nguy cơ cháy, nổ, bảo vệ tính mạng, tài sản của chính mình và cộng đồng dân cư xung quanh.