Chủ động phòng tránh sét đánh trong mùa mưa giông

ThS.BS Nguyễn Công Vân, Trưởng khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á cho biết, sét đánh là hiện tượng phóng điện cực mạnh trong tự nhiên giữa các đám mây dông hoặc giữa đám mây và mặt đất, giải phóng nguồn năng lượng rất lớn trong thời gian ngắn. Vì vậy, dòng điện từ tia sét khi đi qua cơ thể có thể gây tổn thương nhiều cơ quan.

Cánh tay bệnh nhân bị bỏng do sét đánh. Ảnh: BV

Trong đó, hệ tim mạch có thể bị ảnh hưởng với các biểu hiện như rối loạn nhịp tim, ngừng tim đột ngột và đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong. Hệ thần kinh có thể xuất hiện mất ý thức, lú lẫn, tổn thương não, liệt tạm thời hoặc vĩnh viễn; người sống sót có thể gặp tình trạng giảm trí nhớ, đau thần kinh mạn tính hoặc trầm cảm.

Sét đánh cũng có thể gây tê liệt trung tâm hô hấp dẫn đến ngừng thở; gây bỏng tại vùng da dòng điện đi qua. Đặc biệt, nếu nạn nhân mang trang sức kim loại như dây chuyền, vòng tay, kim loại có thể dẫn điện, tăng nhiệt và gây tổn thương bỏng tại vùng tiếp xúc. Ngoài ra, dòng điện và sóng áp suất từ sét có thể gây tổn thương tai, ảnh hưởng đến thính lực.

Điển hình mới đây, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Đức Hòa kích hoạt quy trình “Báo động đỏ toàn viện” cấp cứu một nạn nhân nữ 33 tuổi (ngụ Tây Ninh) bị sét đánh ngay trên đường đi làm về vào buổi tối.

Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận bệnh nhân có rối loạn nhịp tim cùng nhiều tổn thương do sét đánh, gồm bỏng độ I, II ở cánh tay và vai phải; vùng cháy xém chạy dọc vị trí đeo dây chuyền; vết thương khoảng 3 cm ở cổ phải và các vùng xây xát tại môi, má, tai phải.

Sau khi đánh giá, các bác sĩ xác định người bệnh chưa có chỉ định can thiệp ngoại khoa, tập trung kiểm soát rối loạn nhịp tim, theo dõi sát tình trạng thần kinh và chăm sóc các tổn thương bỏng.

Tuy nhiên, sau đó người bệnh xuất hiện tình trạng lơ mơ, vật vã, kích thích mạnh. Trước nguy cơ diễn tiến nặng, người bệnh được chuyển đến Khoa Hồi sức Tích cực để điều trị, theo dõi nguy cơ xuất huyết não, kiểm soát rối loạn nhịp tim và phối hợp chăm sóc các tổn thương bỏng, mắt, màng nhĩ.

Sau 2 ngày điều trị tích cực, tình trạng người bệnh từng bước ổn định, ý thức trở lại, không còn vật vã, kích thích. Kết quả chụp CT sọ não không ghi nhận xuất huyết tiến triển thêm. Người bệnh sau đó được chuyển đến chuyên khoa Nội Tim mạch để tiếp tục theo dõi và chăm sóc phục hồi.

Theo thông tin từ người bệnh, chị thường đi làm về qua khu vực cánh đồng trống, thưa nhà dân và ít cây cối. Tối xảy ra sự việc, trong lúc trời mưa giông lớn, chị đang trên đường từ công ty trở về nhà thì bất ngờ bị sét đánh và ngã xuống đường.

Người dân phát hiện, đưa chị đến cơ sở y tế gần đó sơ cứu. Tại đây, chị được chẩn đoán xuất huyết não, sau đó chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Đức Hòa để tiếp tục điều trị.

Từ trường hợp trên, ThS.BS Nguyễn Công Vân khuyến cáo, khi có mưa giông, người dân cần chủ động tìm nơi trú ẩn an toàn ngay khi nghe tiếng sấm; đặc biệt không tiếp tục di chuyển ở những khu vực trống trải như đồng ruộng, bãi đất rộng.

Người dân cần tránh đứng dưới cây cao, gần cột điện, công trình kim loại hoặc những vị trí cao, cô lập; không nên tụ tập thành nhóm đông người ngoài trời. Khi ở trong nhà, cần hạn chế sử dụng thiết bị điện và ngắt các thiết bị không cần thiết khi có giông sét.

Nếu phát hiện người bị sét đánh, cần nhanh chóng gọi cấp cứu và đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Theo bác sĩ Nguyễn Công Vân, không nên vì thấy người bệnh bất tỉnh mà chậm trễ việc cấp cứu; xử trí sớm giúp tăng khả năng kiểm soát các biến chứng nguy hiểm.

Ngoài ra, những ngày mưa lớn tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn như tai nạn giao thông do đường trơn, ngập nước, hạn chế tầm nhìn; cây xanh, cành cây, bảng hiệu đổ, rơi; té ngã khi di chuyển qua vùng ngập; đuối nước, nước cuốn và đặc biệt là điện giật.

Theo đó, Trung tâm Cấp cứu 115 TP Hồ Chí Minh khuyến cáo khi trời mưa lớn, người dân cần giảm tốc độ, giữ khoảng cách khi tham gia giao thông; không cố đi qua khu vực ngập sâu, nước chảy mạnh hoặc không nhìn rõ mặt đường; tránh đứng dưới cây lớn, cột điện, bảng quảng cáo.

Khi nhà bị ngập, người dân cần đặc biệt thận trọng với nguồn điện, không tiếp xúc với thiết bị điện hoặc vùng nước nghi có rò điện khi chưa bảo đảm an toàn. Các gia đình cần chú ý hơn đến trẻ nhỏ, người cao tuổi và người gặp khó khăn trong di chuyển.

Trung tâm Cấp cứu 115 TP Hồ Chí Minh cũng lưu ý, khi gặp người bị nạn, người hỗ trợ cần bảo đảm an toàn cho chính mình trước, nhất là trong môi trường ngập nước, có điện hoặc dòng nước chảy mạnh, tránh để một người gặp nạn trở thành hai người gặp nạn.