Chử Đồng Tử - Tiên Dung lên màn ảnh: Cuộc thử nghiệm giữa mùa phim Tết

Việc đưa truyền thuyết Chử Đồng Tử – Tiên Dung lên màn ảnh rộng trong bối cảnh mùa phim Tết vốn quen với hài, gia đình và giải trí nhẹ là một lựa chọn không dễ. Với điện ảnh Việt, huyền sử luôn là vùng đất giàu chất liệu nhưng cũng đầy thách thức, bởi chỉ một bước lệch trong cách kể cũng có thể khiến câu chuyện thiêng liêng trở nên nặng nề, minh họa hoặc xa rời khán giả đương đại.

Chử Đồng Tử – Tiên Dung là một trong những truyền thuyết quen thuộc nhất của văn hóa dân gian Việt Nam, gắn với tinh thần vượt giai tầng, khát vọng tự do và hành trình khai mở cộng đồng. Chính sự quen thuộc ấy lại đặt ra áp lực lớn cho người làm phim: làm sao kể lại một câu chuyện ai cũng biết mà không lặp lại chính mình, cũng không rơi vào lối kể cũ kỹ.

Việc đưa huyền tích Chử Đồng Tử – Tiên Dung lên màn ảnh rộng giữa mùa phim Tết được xem là một lựa chọn táo bạo của điện ảnh Việt.

Trong bối cảnh đó, “Huyền Tình Dạ Trạch” xuất hiện như một cuộc thử nghiệm đáng chú ý của điện ảnh Việt khi lựa chọn huyền sử làm trung tâm, thay vì coi đây chỉ là lớp nền trang trí cho yếu tố giải trí. Giữa mùa phim Tết 2026, khi phần lớn tác phẩm ra rạp ưu tiên tiếng cười và doanh thu, bộ phim do Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội sản xuất lại chọn hướng đi khác: kể lại truyền thuyết Chử Đồng Tử – Tiên Dung bằng ngôn ngữ điện ảnh, đặt trọng tâm vào chiều sâu văn hóa và bản sắc.

Không đặt mục tiêu thương mại, “Huyền Tình Dạ Trạch” được định vị như một dự án văn hóa – sáng tạo, khai thác chất liệu lịch sử thời kỳ Văn Lang, Đông Sơn. Chử Đồng Tử – một trong “Tứ bất tử” của tín ngưỡng dân gian – hiện lên không chỉ như nhân vật truyền thuyết, mà còn là biểu tượng của lòng hiếu thảo, nhân ái và khát vọng vươn lên thông qua lao động, thương nghiệp. Đây cũng là hình tượng gắn trực tiếp với vùng đất Hà Nội ngày nay, nơi vẫn lưu giữ hệ thống đền thờ và lễ hội liên quan đến Đức Thánh Chử.

Tạo hình Chử Đồng Tử của Xuân Phúc

Theo các nhà nghiên cứu, truyền thuyết Chử Đồng Tử là một trầm tích văn hóa đa tầng, hàm chứa những quan niệm sớm của người Việt về tình yêu, cộng đồng và cách con người chung sống với thiên nhiên. Việc lựa chọn câu chuyện này làm trung tâm, đồng thời đặt nó trong không gian văn hóa Bắc Bộ cổ, cho thấy tham vọng của bộ phim trong việc tái hiện một giai đoạn hình thành và chuyển mình của cư dân Việt cổ bằng hình ảnh điện ảnh hiện đại.

Bộ phim kể lại câu chuyện tình giữa Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung trong bối cảnh những cộng đồng người Việt cổ đang khai phá và kiến tạo không gian sinh tồn ở đồng bằng Bắc Bộ. Tình yêu của hai nhân vật không được xây dựng như một mối quan hệ quyền lực hay sự sắp đặt, mà xuất phát từ sự đồng cảm giữa hai con người dám vượt qua ranh giới thân phận và trật tự cũ. Từ lựa chọn yêu nhau, họ cùng mở ra một hành trình sống mới: công bằng hơn, nhân ái hơn và hướng tới sự phồn vinh bền vững của cộng đồng.

Nguyễn Xuân Phúc trong vai Chử Đồng Tử và Lê Trần Thanh Tâm trong vai Tiên Dung là hai lựa chọn trung tâm của bộ phim

Một điểm đáng chú ý của “Huyền Tình Dạ Trạch” là việc quy tụ dàn diễn viên nhiều thế hệ, tạo nên cấu trúc dàn vai đa tầng cho câu chuyện huyền sử. Các nghệ sĩ gạo cội như NSND Nguyễn Trọng Trinh trong vai Vua Hùng, NSND Bùi Bài Bình, NSƯT Văn Báu, NS Viết Liên góp phần định hình không gian quyền lực, nghi lễ và trật tự xã hội thời Hùng Vương. Đặc biệt, NSƯT Nguyễn Chiều Xuân đảm nhận vai Vợ Vua Hùng – một nhân vật đòi hỏi sự tiết chế và chiều sâu nội tâm.

Song song với đó là dàn diễn viên trẻ giữ vai trò kết nối cảm xúc với khán giả hôm nay. Nguyễn Xuân Phúc trong vai Chử Đồng Tử và Lê Trần Thanh Tâm trong vai Tiên Dung là hai lựa chọn trung tâm của bộ phim, gánh vác phần chuyển biến tâm lý nhân vật từ bản năng đến ý thức lựa chọn số phận. Ngoài ra, phim còn có sự tham gia của Hoàng Kim Ngọc, Nguyễn Minh Tiệp, Trần Trung Kiên, Nguyễn Bảo Anh, Trương Minh Hoàng, Lâm Vỹ Dạ, Hứa Minh Đạt…, góp phần mở rộng không gian câu chuyện, tránh việc chỉ xoay quanh tuyến nhân vật chính.

NSND Trọng Trinh trong tạo hình Vua Hùng

Về mặt tái hiện, bộ phim chú trọng phục dựng không gian văn hóa Việt cổ từ nghi lễ, tín ngưỡng dân gian đến các kỹ nghệ thủ công như đúc đồng, làm gốm, đóng thuyền, nông nghiệp và thủy lợi. Thương cảng Dạ Trạch được xây dựng như một mô hình kinh tế – thương mại đường thủy sơ khai, phản ánh tư duy giao thương sớm của cư dân Việt cổ. Phim kết hợp giữa bối cảnh thực tế và công nghệ VFX để tái dựng môi trường sống, thiên nhiên và cộng đồng trong truyền thuyết.

Chia sẻ về động lực thực hiện dự án, nhà báo Nguyễn Kim Khiêm – Giám đốc sản xuất kiêm đồng đạo diễn – cho biết: ““Trong dòng chảy của công nghiệp văn hóa, với trách nhiệm của cơ quan văn hóa và truyền thông như Đài Hà Nội, điều quan trọng là phải bắt tay vào những việc làm cụ thể, dù rất nhỏ nhưng cần bền bỉ. Khi xây dựng các dự án phim về lịch sử và văn hóa Việt Nam, chúng tôi mong muốn công chúng – đặc biệt là thế hệ trẻ – có thể hình dung một cách trực quan, rõ ràng về những gì cha ông đã tạo dựng… Lịch sử tự thân không hề khô khan – vấn đề nằm ở cách chúng ta kể lại”.

Đoàn phim “Huyền Tình Dạ Trạch” ra mắt khán giả Hà Nội

Dù còn những giới hạn về thời gian, nguồn lực và phương thức sáng tạo, “Huyền Tình Dạ Trạch” vẫn cho thấy một nỗ lực nghiêm túc trong việc đưa huyền sử Việt đến gần hơn với đời sống đương đại. Giữa một thị trường điện ảnh còn dè dặt với những lựa chọn “khó”, việc dám kể lại truyền thuyết quen thuộc bằng tinh thần cẩn trọng và tôn trọng nguyên gốc có thể xem là một cuộc thử nghiệm không dễ, nhưng cần thiết để điện ảnh Việt mở rộng biên độ kể chuyện.

Hà Phương/VOV.VN