Chú gấu mèo của Haaland và góc khuất loài 'giặc đô thị' tại Bắc Mỹ

Tiền đạo Erling Haaland tại sân bay Oslo, Na Uy ngày 13/7. Ảnh: X/Erling Haaland

“Gấu mèo say xỉn”

Chú gấu mèo của Haaland không phải là gấu bông làm từ lông nhân tạo. Đó là một tác phẩm tiêu bản nghệ thuật được làm hoàn toàn từ da và lông của một con gấu mèo thật. Nó được tiền đạo người Na Uy mua với giá 750 USD tại Wild Bill's Western Store - cửa hàng nổi tiếng, có tuổi đời hơn 40 năm, chuyên bán đồ cao bồi tại Dallas, bang Texas (Mỹ).

Tại miền Tây nước Mỹ, các nghệ nhân thường bọc da thú quanh một phôi khuôn bằng xốp cứng hoặc thạch cao để tạo dáng cố định cho con vật. Họ tạo hình chú gấu mèo trong tư thế ôm chặt một chai rượu whisky rỗng, giống như một gã say xỉn. Sự hài hước này giúp tác phẩm mang tính giải trí cao và thu hút các tay sưu tập đồ độc lạ.

Nguồn gốc tiêu bản

Nhiều người thắc mắc, liệu những chú gấu mèo sống có bị giết hại dã man để phục vụ mục đích làm quà lưu niệm? Không. Quy trình thu thập da động vật làm tiêu bản tại phương Tây phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp lý và thường đến từ các nguồn chính:

Thợ làm tiêu bản thu gom xác gấu mèo vừa bị ô tô đâm trên các tuyến cao tốc. Nếu bộ lông còn nguyên vẹn, chúng sẽ được tận dụng để tránh lãng phí. Gấu mèo bị coi là loài gây hại tại Mỹ và Canada. Luật pháp Mỹ xếp gấu mèo vào nhóm "Động vật lấy lông được bảo vệ", nhưng để đảm bảo cân bằng sinh thái, thợ săn có giấy phép sẽ được săn bắt chúng vào những mùa cố định trong năm, thường là mùa thu và mùa đông, khi lông chúng mọc dày nhất.

Ngoài ra, khi chúng phá hoại nhà dân, chính quyền cho phép các đội kiểm soát dùng bẫy bắt, tiêu hủy chúng, sau đó bán lại xác cho thợ tiêu bản. Chủ nhà được phép tiêu hủy gấu mèo không cần giấy phép khi chúng trực tiếp xâm nhập, phá hoại tài sản hoặc tấn công vật nuôi. Tuy nhiên, việc tiêu hủy phải diễn ra nhanh chóng, nhân đạo, không được tra tấn hay làm con vật đau đớn kéo dài.

Nếu dùng bẫy lồng bắt được gấu mèo sống, luật quy định, người dân phải thả nó ngay tại chỗ (trong phạm vi 1 km) để tránh xáo trộn lãnh thổ của loài, hoặc phải gọi dịch vụ chuyên nghiệp đến xử lý. Việc tự ý nuôi gấu mèo hoang dã làm thú cưng là phạm pháp.

Quy trình biến da sống thành tác phẩm nghệ thuật

Chú gấu mèo ôm vỏ chai whisky . Ảnh: X/Erling Haaland

Để biến một xác gấu mèo thô thành một tác phẩm nghệ thuật bóng bẩy như "Whiskey Raccoon", người thợ làm tiêu bản phải trải qua quy trình xử lý và thuộc da khá phức tạp. Đầu tiên họ lột da, tách toàn bộ lớp da và lông ra khỏi xương, thịt và nội tạng của con vật. Sau đó, sử dụng dụng cụ chuyên dụng cạo sạch hoàn toàn mỡ và thịt thừa bám dưới da để ngăn ngừa tuyệt đối quá trình thối rữa về sau.

Tiếp theo, da được ngâm qua các bể muối và hóa chất để biến đổi cấu trúc protein. Quá trình này giúp giữ cho lớp da bền gần như vĩnh viễn, không bị phân hủy và giữ chặt chân lông không bị rụng. Cuối cùng, lớp da sau khi làm sạch và làm bay hết hơi nước sẽ được bọc và khâu xung quanh một khung xốp cứng mô phỏng hình dáng con vật, kết hợp với các phụ kiện (như chai rượu) để hoàn thiện tác phẩm.

Nếu được bảo quản trong môi trường khô ráo, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp và mối mọt, những tiêu bản thật này có tuổi thọ bền bỉ hàng trăm năm.

Gấu mèo và danh xưng "giặc đô thị"

Dù có vẻ ngoài dễ thương, với chiếc "mặt nạ" đen quanh mắt, gấu mèo lại là nỗi ám ảnh kinh hoàng của các hộ gia đình Bắc Mỹ vì chúng là loài ăn tạp vô điều kiện và cực kỳ tinh khôn. Trong tự nhiên, chúng ăn cá, ếch, quả mọng; nhưng khi tràn vào thành phố, chúng chuyển sang ăn thức ăn thừa trong thùng rác, đột nhập chuồng trại giết hại gia cầm và ăn trộm thức ăn của thú cưng.

Với đôi bàn tay 5 ngón khéo léo, gấu mèo dễ dàng mở chốt cửa, vặn nắp chai hay giật tung khóa thùng rác. Để tìm nơi sưởi ấm (gác mái, ống khói), chúng sẵn sàng dùng móng vuốt cào rách mái tôn, cắn nát đường dây điện và xé toạc các tấm cách nhiệt.

Gấu mèo đột nhập thùng rác kiếm ăn

Chúng còn mang mầm bệnh chết người, là vật chủ hàng đầu lây truyền bệnh dại tại Bắc Mỹ. Phân của chúng chứa trứng giun tròn gấu mèo, có thể bay lơ lửng trong không khí, gây mù lòa hoặc tổn thương não nghiêm trọng cho con người và vật nuôi nếu vô tình nuốt phải. Gấu mèo thường xuyên đào bới nham nhở các bãi cỏ sân vườn chỉ sau một đêm để tìm kiếm ấu trùng và giun đất.

Vì vậy, để bảo vệ nhà cửa, người dân phải áp dụng hàng loạt biện pháp, như: dùng thùng rác chống gấu mèo có chốt khóa trọng lực (chỉ mở khi xe rác dốc ngược), lắp hàng rào điện cường độ thấp, lắp hệ thống phun nước cảm biến chuyển động ban đêm, hoặc rải bột ớt cay và amoniac để xua đuổi vì chúng có khứu giác khá nhạy cảm .

Cuộc chiến giữa con người và động vật hoang dã đô thị vẫn luôn là bài toán nan giải, và những món đồ tiêu bản độc lạ như chú gấu mèo của Haaland chính là một lát cắt hài hước nhưng cũng đầy thực tế phản ánh mối quan hệ phức tạp này.