Chủ sở hữu bản quyền âm nhạc của Elvis Presley kiện công ty AI, yêu cầu bồi thường hơn 41 triệu USD

Những người nắm giữ bản quyền các ca khúc của Elvis Presley đã khởi kiện Anthropic, công ty phát triển chatbot trí tuệ nhân tạo Claude, với cáo buộc sử dụng trái phép 274 bài hát của huyền thoại âm nhạc để huấn luyện các mô hình AI. Vụ kiện yêu cầu khoản bồi thường có thể lên tới 41,1 triệu USD, tiếp tục làm nóng tranh cãi về quyền sở hữu trí tuệ trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Theo NME, vụ kiện được đệ trình ngày 23/10/2026 bởi một công ty con của Authentic Brands Group, đơn vị kiểm soát phần lớn tài sản trí tuệ liên quan đến Elvis Presley, bao gồm tên tuổi, hình ảnh và quyền sử dụng chân dung của ông, cùng các tổ chức nắm giữ quyền đối với những tác phẩm âm nhạc của nam ca sĩ.

Các nguyên đơn cáo buộc Anthropic đã sử dụng trái phép 274 ca khúc gắn liền với Elvis Presley để huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo mà không xin phép hoặc trả phí cho chủ sở hữu bản quyền. Danh sách tác phẩm được đề cập bao gồm nhiều bản hit nổi tiếng như Can't Help Falling in Love, All Shook Up, Don't Be Cruel, A Little Less Conversation, Return to Sender và (You're the) Devil in Disguise.

Theo nội dung đơn kiện, việc sử dụng những tác phẩm này không chỉ liên quan đến quá trình huấn luyện AI mà còn đặt ra lo ngại về khả năng công nghệ tạo ra các phiên bản trái phép từ những ca khúc đã được bảo hộ bản quyền. Các nguyên đơn cho rằng Claude vẫn có thể tạo ra nội dung tương tự những tác phẩm có sẵn, bất chấp việc Anthropic đã triển khai các biện pháp nhằm hạn chế chatbot cung cấp lời bài hát có bản quyền.

Hồ sơ vụ kiện cũng nêu ví dụ về việc Claude được yêu cầu sáng tác lại các ca khúc theo hướng phù hợp với khán giả hiện đại, nhưng kết quả được cho là có nhiều điểm tương đồng với bản gốc. Những cáo buộc này tiếp tục đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa việc sử dụng dữ liệu để phát triển công nghệ và hành vi khai thác trái phép các tác phẩm sáng tạo.

Luật sư Richard Busch, đại diện chính cho các nguyên đơn, tuyên bố rằng vụ kiện nhằm bảo vệ những quyền độc quyền của các chủ sở hữu bản quyền trước hoạt động mà họ cho là vi phạm trên quy mô lớn. Ông đồng thời chỉ trích mô hình kinh doanh của Anthropic, cho rằng công ty đã dựa vào việc sử dụng trái phép các tác phẩm có bản quyền.

Các nguyên đơn yêu cầu mức bồi thường theo luật định lên tới 150.000 USD cho mỗi tác phẩm trong số 274 ca khúc bị cáo buộc vi phạm. Nếu được áp dụng ở mức tối đa cho toàn bộ danh sách, tổng số tiền có thể lên tới 41,1 triệu USD. Tuy nhiên, đây là khoản bồi thường được yêu cầu trong đơn kiện, không phải số tiền Anthropic đã bị tòa án buộc phải thanh toán.

Tính đến thời điểm bài viết được đăng tải, Anthropic chưa đưa ra phản hồi công khai về vụ kiện này. Trước đó, công ty từng lập luận rằng việc sử dụng tài liệu có bản quyền để huấn luyện các mô hình AI có thể thuộc phạm vi sử dụng hợp lý theo luật pháp Hoa Kỳ. Việc một hoạt động cụ thể có được bảo vệ theo nguyên tắc này hay không còn phụ thuộc vào các yếu tố pháp lý và tình tiết của từng vụ việc.

Đáng chú ý, Richard Busch không phải cái tên xa lạ trong các tranh chấp bản quyền âm nhạc. Ông từng đại diện cho gia đình Marvin Gaye trong vụ kiện nổi tiếng chống lại Robin Thicke và Pharrell Williams liên quan đến ca khúc Blurred Lines phát hành năm 2013. Vụ việc kết thúc với phán quyết xác định tác phẩm của Thicke và Williams đã vi phạm bản quyền đối với ca khúc Got to Give It Up của Marvin Gaye phát hành năm 1977. Kinh nghiệm từ vụ kiện này khiến sự tham gia của Busch trong tranh chấp liên quan đến di sản âm nhạc Elvis Presley càng thu hút sự chú ý.

Vụ kiện liên quan đến Elvis Presley diễn ra trong bối cảnh Anthropic đang đối mặt với nhiều tranh chấp về việc sử dụng nội dung có bản quyền để phát triển trí tuệ nhân tạo.

Tháng 10/2023, Universal Music Publishing Group, Concord Music Group và ABKCO đã khởi kiện Anthropic, cáo buộc Claude sao chép lời bài hát có bản quyền mà không được cho phép. Các nhà xuất bản âm nhạc đưa ra những ví dụ liên quan đến tác phẩm của Katy Perry, Gloria Gaynor và The Rolling Stones.

Đến tháng 8/2026, Sony Music Publishing và Warner Chappell cũng đệ đơn kiện công ty, cáo buộc Anthropic sử dụng lời bài hát và bản nhạc có bản quyền của nhiều nghệ sĩ, trong đó có The Beatles, Taylor Swift và Michael Jackson, để huấn luyện Claude.

Không chỉ Anthropic, các nền tảng tạo nhạc bằng trí tuệ nhân tạo cũng trở thành đối tượng của những tranh chấp tương tự. Tháng 9/2026, nhạc sĩ Jason Isbell cùng một số nghệ sĩ khác đã khởi kiện Suno, cáo buộc phần mềm này cho phép người dùng bắt chước danh tính và phong cách âm nhạc của họ mà không có sự đồng ý.

Tại Anh, nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như Paul McCartney, Elton John và Dua Lipa cũng đã lên tiếng vận động nhằm tăng cường các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trước sự phát triển nhanh chóng của AI. Mối quan tâm lớn của ngành công nghiệp âm nhạc là làm thế nào để công nghệ tiếp tục phát triển mà không làm suy yếu quyền kiểm soát, lợi ích kinh tế và công sức sáng tạo của nghệ sĩ.

Đối với di sản của Elvis Presley, vụ kiện không chỉ xoay quanh khoản bồi thường hàng chục triệu USD mà còn liên quan đến quyền kiểm soát cách những tác phẩm kinh điển được sử dụng trong môi trường công nghệ mới. Những ca khúc đã góp phần định hình hình ảnh Vua nhạc Rock and Roll vẫn có giá trị thương mại và văn hóa lâu dài, khiến việc bảo vệ bản quyền trở thành vấn đề đặc biệt quan trọng đối với các đơn vị quản lý di sản của ông.

Khi các mô hình AI ngày càng có khả năng phân tích, tái tạo và sáng tác âm nhạc dựa trên dữ liệu có sẵn, tranh chấp giữa các chủ sở hữu bản quyền và doanh nghiệp công nghệ nhiều khả năng sẽ tiếp tục thu hút sự chú ý. Kết quả vụ kiện của các bên nắm giữ bản quyền Elvis Presley có thể trở thành một diễn biến đáng chú ý trong cuộc tranh luận rộng hơn về trách nhiệm pháp lý của các công ty AI đối với những tác phẩm được sử dụng trong quá trình huấn luyện.