Chủ tịch Quốc hội: Nhiệm vụ của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp rất nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang

Chiều 2-2, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm thành lập (4-3-1946 – 4-3-2026).

Tại Lễ kỷ niệm, thay mặt Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhì cho Ủy ban Pháp luật và Tư pháp.

Thay mặt lãnh đạo Đảng và nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhì cho Ủy ban Pháp luật và Tư pháp. Ảnh: Quốc hội

Bảo đảm thực hiện nghiêm yêu cầu của quy trình lập pháp

Phát biểu sau đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận, biểu dương những nỗ lực, đóng góp của Ủy ban thời gian qua. Ông nhấn mạnh trải qua nhiều giai đoạn phát triển, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp luôn khẳng định vị thế là một trong những cơ quan trọng yếu của Quốc hội, gắn bó chặt chẽ với chức năng quan trọng nhất của Quốc hội là lập hiến, lập pháp.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ chúng ta đang ở trong thời điểm rất quan trọng của lịch sử. Chỉ còn hai tháng nữa, Quốc hội sẽ bắt đầu nhiệm kỳ khóa XVI, nhiệm kỳ gắn với giai đoạn chuyển mình của đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã xác định cần đột phá mạnh mẽ về thể chế, đưa thể chế pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, động lực phát triển mới của đất nước.

"Yêu cầu đó đặt ra nhiệm vụ rất lớn đối với Quốc hội, đặc biệt là trong việc xây dựng đồng bộ thể chế phát triển”- ông nói và nhấn mạnh nhiệm vụ đặt ra đối với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp là rất nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Ảnh: Quốc hội

Chủ tịch Quốc hội sau đó gợi mở và đề nghị Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tập trung thực hiện một số nội dung.

Đáng chú ý, Chủ tịch Quốc hội lưu ý Ủy ban cần đóng vai trò nòng cốt trong tham mưu giúp Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; khẩn trương hoàn thiện trình Bộ Chính trị Đề án định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Cùng với đó, tiếp tục nghiên cứu đổi mới quy trình lập pháp, kỹ thuật lập pháp, đảm bảo xây dựng một nền lập pháp khoa học, chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; thực hiện tốt quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ giải pháp về đổi mới công tác xây dựng và thực thi pháp luật, đảm bảo đến năm 2030 Việt Nam có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi với cơ chế tổ chức thực hiện nghiêm minh, nhất quán.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Ủy ban tiếp tục tham mưu để kiện toàn tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp; đồng thời bảo đảm thực hiện nghiêm yêu cầu của quy trình lập pháp và Quy định 178 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là thực hiện tốt công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật, giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật, xem đây là một trong những khâu đột phá trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Chủ tịch Quốc hội nhắc lại tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên khai mạc Đại hội XIV là lấy thực thi làm thước đo, kiên quyết khắc phục tình trạng "luật thì đúng mà làm thì khó", "trên nghị trường thì thông, dưới cơ sở thì vướng", quyết sách đúng nhưng thực thi chậm.

Ngoài ra, Ủy ban cần tiếp tục nâng cao năng lực lập pháp, không ngừng chăm lo bồi dưỡng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ để tham mưu trúng, đúng các quyết sách, chủ trương lớn về quốc kế dân sinh và những vấn đề trọng đại của đất nước, xứng đáng là cơ quan tham mưu chiến lược hàng đầu cho Quốc hội về công tác lập hiến, lập pháp và cải cách tư pháp.

“Đặc biệt trong nhiệm kỳ này, tôi đề nghị Ủy ban phải tiếp tục đi đầu hoạt động chuyển đổi số, tham mưu để Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo xây dựng hệ thống thông tin lập pháp hiện đại với dữ liệu đầy đủ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ hiệu quả hoạt động lập pháp của Quốc hội”- Chủ tịch Quốc hội nói thêm.

“Vững đường kỷ cương - Vươn mình đột phá”

Trước đó, trình bày Diễn văn kỷ niệm, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (tiền thân là Tiểu ban Pháp chính của Ban Thường trực Quốc hội) được thành lập ngay từ những tháng năm đầu của Quốc hội khóa I, gắn với sự ra đời của Nhà nước Cách mạng non trẻ.

Trải qua 80 năm lịch sử, với những tên gọi, cách thức tổ chức khác nhau, Ủy ban đã không ngừng phấn đấu, trưởng thành và phát triển để ghi tên mình vào bề dày thành tích của Quốc hội, góp phần tích cực để xây dựng Quốc hội Việt Nam thực sự là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, hoạt động vì lợi ích của Nhân dân, được Nhân dân đồng tình và ủng hộ.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Quốc hội

Trong hoạt động lập hiến, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã ghi những dấu ấn đặc biệt quan trọng thông qua việc trực tiếp tham gia vào quá trình chuẩn bị, soạn thảo, tiếp thu, chỉnh lý và ban hành bốn trong năm bản Hiến pháp của Nhà nước ta.

Mỗi bản Hiến pháp đều in đậm dấu ấn trí tuệ, tinh thần trách nhiệm và tư duy đổi mới của các đại biểu Quốc hội nói chung và các thế hệ thành viên Ủy ban nói riêng, bảo đảm để Hiến pháp làm nền tảng cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Trong hoạt động lập pháp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp qua các thời kỳ đã thẩm tra, tham gia thẩm tra, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật đối với hầu hết các dự án luật, pháp lệnh.

Trong tổng số 617 luật, bộ luật và 237 pháp lệnh do Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành suốt 15 nhiệm kỳ qua đều có công sức đóng góp thầm lặng, tâm huyết, trách nhiệm của từng thành viên Ủy ban và các công chức của Vụ chuyên môn tham mưu, giúp việc…

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp luôn phát huy vai trò là một trong những cơ quan nòng cốt của Quốc hội về giám sát văn bản quy phạm pháp luật, tổ chức phiên giải trình và giám sát nhiều chuyên đề mang tính thời sự, được cử tri và xã hội quan tâm liên quan đến sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy nhà nước, cải cách hành chính, cải cách tư pháp và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thay mặt Ủy ban nhận phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước. Ảnh: Quốc hội

Ủy ban cũng tham gia tích cực, có trách nhiệm vào quá trình Quốc hội quyết định các vấn đề quốc kế, dân sinh, phục vụ thiết thực, hiệu quả yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, trong đó có nhiều vấn đề khó, phức tạp, nhiều nội dung chưa có tiền lệ như khi đối mặt với đại dịch Covid - 19 và thực hiện cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy nhà nước, sắp xếp đơn vị hành chính các cấp.

Nhìn lại chặng đường đầy tự hào 80 năm qua cũng là dịp để cùng hướng tới tương lai, Ông Hoàng Thanh Tùng khẳng định Ủy ban Pháp luật và Tư pháp sẽ tiếp tục phát huy truyền thống “Đoàn kết - Trí tuệ - Trách nhiệm” trong suốt 80 năm qua, phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó.

"Với tâm thế của một cơ quan “Tinh gọn - Hội tụ - Vươn mình”, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nguyện đem hết tâm sức, trí tuệ để “Vững đường kỷ cương - Vươn mình đột phá”, hiện thực hóa khát vọng về một Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc"- Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp khẳng định.

ĐỨC MINH