Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Tổng rà soát pháp luật phải tháo được điểm nghẽn, mở không gian phát triển mới

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Tiến Châu, Phó thủ tướng Chính phủ, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo; Nguyễn Khắc Định, Phó chủ tịch Quốc hội, Phó trưởng Ban Chỉ đạo; và các Phó trưởng Ban Chỉ đạo, các thành viên Ban Chỉ đạo.

 Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Kiến nghị xử lý trong một số báo cáo còn mang tính kiểm kê, rà soát

Phát biểu mở đầu phiên họp, Phó thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho biết, thực hiện Kế hoạch và Hướng dẫn của Ban Chỉ đạo, thời gian qua, 23/23 cơ quan ở Trung ương và 34/34 địa phương đã ban hành kế hoạch và tổ chức tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Tính đến ngày 30-6, các cơ quan Trung ương và địa phương đã xác định, tổng hợp 45.792 văn bản quy phạm pháp luật thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát; trong đó đã rà soát, xác định và đề xuất phương án xử lý đối với 13.242 văn bản.

Tuy nhiên, theo Phó thủ tướng Lê Tiến Châu, qua rà soát bước đầu, vẫn còn một số vấn đề cần đặc biệt lưu ý. Trong đó, công tác lãnh đạo, chỉ đạo tại một số bộ, ngành, địa phương, nhất là vai trò của người đứng đầu, còn chưa thực sự sát sao, quyết liệt và hiệu quả. Một số báo cáo còn chung chung, chưa chỉ rõ những quy định bất cập và phương án xử lý; thậm chí, số liệu trong một số báo cáo còn chưa thống nhất. Cùng với đó, kiến nghị xử lý trong một số báo cáo còn mang tính kiểm kê, rà soát, chưa khái quát thành những định hướng lớn để hoàn thiện pháp luật của ngành, lĩnh vực và địa phương.

Tại phiên họp, các ý kiến cũng đã thẳng thắn trao đổi, tập trung làm rõ những vướng mắc bất cập, góp ý để đảm bảo triển khai hiệu quả các nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Các ý kiến nhấn mạnh mục tiêu quan trọng nhất của tổng rà soát không phải là “rà soát được bao nhiêu văn bản, xử lý được bao nhiêu văn bản”, mà phải góp phần hoàn thiện một cách đồng bộ, thống nhất hệ thống pháp luật.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu chỉ đạo tại phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ, Phó thủ tướng Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan trong triển khai một nhiệm vụ có quy mô rất lớn, chưa có tiền lệ, thời gian gấp và yêu cầu chất lượng cao.

Theo Chủ tịch Quốc hội, so với yêu cầu đặt ra tại phiên họp thứ nhất, công việc đã có bước chuyển biến rõ rệt khi 23/23 cơ quan Trung ương và 34/34 tỉnh, thành phố đã triển khai; cơ chế hướng dẫn, đôn đốc, báo cáo từng bước được thiết lập; khối lượng văn bản được nhận diện và rà soát là rất lớn. 

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, quá trình vừa qua mới chủ yếu đi qua chặng đường nhận diện và rà soát. Chặng đường có tính chất quyết định từ nay đến khi hoàn thành là phải chuẩn hóa kết quả, nâng cao chất lượng kết luận và chuyển từ kiến nghị sang những phương án xử lý cụ thể.

Theo đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố phải trực tiếp nghe báo cáo, cho ý kiến và chịu trách nhiệm về chất lượng kết quả rà soát của bộ, ngành, địa phương mình.

Không thống kê điểm nghẽn, mà phải tháo được điểm nghẽn

Về báo cáo tổng rà soát, theo yêu cầu của Chủ tịch Quốc hội, không chỉ dừng ở việc thống kê các văn bản bất cập mà phải xác định rõ định hướng, nhiệm vụ, giải pháp và lộ trình hoàn thiện thể chế của từng bộ, ngành, địa phương, bám sát tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và các kết luận của Trung ương.

Dẫn lại tinh thần của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng điểm nghẽn về thể chế cơ bản đã được tháo gỡ, điểm nghẽn hiện nay là tổ chức thực thi, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, vấn đề đặt ra hiện nay là phải chỉ rõ: Điểm nghẽn trong thực thi nằm ở đâu, thuộc bộ nào, ngành nào, địa phương nào và nguyên nhân là gì.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định, mục đích của tổng rà soát lần này không phải là một cuộc “kiểm điểm văn bản”, mà phải trở thành cuộc kiểm kê chất lượng thể chế quốc gia, phục vụ trực tiếp quá trình tái cấu trúc và hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo không gian phát triển mới.

 Phó thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu tại phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội cho biết, Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với dự thảo báo cáo của Chính phủ và các phụ lục kèm theo. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tư pháp tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại phiên họp; đồng thời đề nghị Đảng ủy Quốc hội phối hợp với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan chỉ đạo thực hiện tổng rà soát đúng yêu cầu của Ban Chỉ đạo. Báo cáo tổng rà soát phải được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 31-8 và bảo đảm tiến độ báo cáo cấp có thẩm quyền trước ngày 5-9.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh: “Không chạy theo số lượng, không vì tiến độ mà hạ thấp chất lượng”. Mỗi vấn đề được rà soát phải trả lời rõ: Vướng ở đâu, vì sao phải xử lý, xử lý thế nào, khi nào hoàn thành và ai chịu trách nhiệm.

 Quang cảnh phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Một yêu cầu được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là kết quả tổng rà soát phải được chuyển ngay thành hành động lập pháp và hành động của cơ quan hành pháp. Những văn bản đã xác định rõ bất cập, rõ phương án xử lý thì phải xử lý ngay, không chờ kết thúc toàn bộ cuộc rà soát.

“Mục tiêu cuối cùng là không rà soát để có thêm một báo cáo, mà để có một hệ thống pháp luật tốt hơn. Không thống kê điểm nghẽn, mà phải tháo được điểm nghẽn. Không chỉ bỏ cái cũ, mà phải mở được không gian phát triển mới. Sau cuộc tổng rà soát này, hệ thống pháp luật phải tinh gọn hơn, thực chất hơn, dễ tìm hơn, dễ hiểu hơn, dễ thực hiện hơn; ít tầng nấc hơn, giảm thủ tục và giảm chi phí tuân thủ. Pháp luật không chỉ cần đúng mà phải tốt, phải khả thi và phải phục vụ phát triển”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Nêu rõ lại tinh thần của phiên họp, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh tinh thần "3 đã" và "3 không" là: Đã rõ thì quyết. Đã quyết thì làm. Đã làm thì phải đến cùng và phải có kết quả. Không để một quy định lạc hậu làm mất một cơ hội phát triển. Không để một khoảng trống pháp lý làm chậm một quyết định đúng. Không để sự chồng chéo về thẩm quyền trở thành lý do cho sự trì trệ.