Chủ tịch Tập đoàn Alibaba Thái Sùng Tín: 5 năm nữa, AI sẽ phổ biến như Internet ngày nay

Ông Thái Sùng Tín phát biểu tại "Wave by Vento 2026" hôm 8/10. Ảnh: Getty.

Ông Thái Sùng Tín đã tham dự “Wave by Vento 2026”, một sự kiện quốc tế về công nghệ và đầu tư diễn ra từ ngày 7-9/10 tại thành phố Turin, Italy. Tại đây, ông chia sẻ quan điểm về giá trị ứng dụng của trí tuệ nhân tạo (AI), chiến lược phát triển AI toàn diện của Alibaba và triển vọng công nghệ này trong tương lai.

“Sau 5 năm nữa, có thể mọi người sẽ không còn thảo luận riêng về AI, bởi công nghệ này sẽ được tích hợp vào mọi khâu của hoạt động kinh doanh, giống như Internet ngày nay. Các thuật ngữ liên quan có thể thay đổi khi công nghệ trở nên phổ biến hơn, nhưng AI, với tư cách là một bước đột phá công nghệ mang tính nền tảng, sẽ tiếp tục tác động đến kinh doanh và xã hội”, ông nói.

Alibaba đã bước vào “kỷ nguyên mới” từ năm 2023

Trong cuộc trao đổi, Thái Sùng Tín tập trung phân tích chiến lược phát triển AI của Alibaba. Ông lấy năm 2023 làm cột mốc phân chia quá trình phát triển của tập đoàn thành hai giai đoạn.

Ông gọi giai đoạn từ khi Alibaba thành lập năm 1999 đến năm 2023 là thời kỳ “trước Công nguyên” (BC). Trong giai đoạn này, quy mô hoạt động kinh doanh của tập đoàn không ngừng mở rộng.

Từ năm 2023, Alibaba bước sang thời kỳ “sau Công nguyên” (AD), xác định thương mại điện tử và AI toàn diện là hai lĩnh vực kinh doanh cốt lõi. Tập đoàn coi AI là hướng đi then chốt cho tương lai và quyết định dồn lực đầu tư vào lĩnh vực này.

Sự kiện "Wave by Vento 2026" đang diễn ra tại Turin, Italy. Ảnh: Getty.

Theo ông Thái Sùng Tín, AI đã mở ra một kỷ nguyên phát triển mới, và kỷ nguyên ấy mới chỉ bắt đầu. Ông cũng giải thích chiến lược AI toàn diện của Alibaba qua ba tầng: năng lực tính toán, mô hình AI và ứng dụng.

Ở tầng hạ tầng tính toán, Alibaba tận dụng 17 năm tích lũy trong lĩnh vực điện toán đám mây cùng vị thế dẫn đầu tại thị trường Trung Quốc để xây dựng năng lực tính toán. Ở tầng mô hình, tập đoàn tự phát triển các mô hình AI quy mô lớn nhằm hình thành năng lực trí tuệ. Ở tầng ứng dụng, AI được tích hợp vào các sản phẩm và dịch vụ phục vụ cả người tiêu dùng lẫn khách hàng doanh nghiệp.

AI giỏi tiết kiệm thời gian, nhưng chưa giỏi giúp con người sử dụng thời gian

Đánh giá về giới hạn năng lực hiện nay của AI, Thái Sùng Tín cho rằng công nghệ này đã làm tốt việc giúp con người “tiết kiệm thời gian”, nhưng chưa tạo được bước đột phá tương đương trong việc giúp con người “sử dụng thời gian”. Đây vẫn là lĩnh vực còn nhiều tiềm năng phát triển.

Theo ông, nâng cao năng suất của đội ngũ lao động tri thức là một trong những ứng dụng AI có triển vọng rõ ràng nhất. Thái Sùng Tín ước tính tổng quy mô thị trường tiềm năng (TAM) liên quan vào khoảng 50.000 tỷ USD.

Ngoài ra, AI còn có thể trở thành công cụ thúc đẩy đổi mới trong nhiều lĩnh vực, trong đó có y tế và nghiên cứu khoa học.

Ông Thái cũng đề cập đến con đường phát triển AI theo hướng mã nguồn mở mà Alibaba và nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đang theo đuổi. Ông nói: “Cũng giống như một trường đại học hàng đầu mở cửa với thế giới và cấp học bổng cho sinh viên, những tiến bộ trong AI cũng nên được chia sẻ dưới dạng mã nguồn mở để nhiều người có thể hưởng lợi. Đây cũng xuất phát từ lựa chọn mang tính triết lý của các công ty Trung Quốc”.

Chủ tịch Tập đoàn Alibaba Thái Sùng Tín (Joe Tsai). Ảnh: Alibaba.

Mã nguồn mở là cơ hội cho châu Âu

Thái Sùng Tín bày tỏ sự lạc quan trước sự xuất hiện của một số doanh nghiệp điện toán đám mây thế hệ mới tại châu Âu, thường được gọi là “Neo Cloud”.

Theo ông, phát triển AI theo hướng mã nguồn mở có thể mở ra cơ hội đáng kể cho châu Âu. Khu vực này sở hữu số lượng lớn doanh nghiệp công nghiệp cùng nguồn dữ liệu phong phú. Nếu biết khai thác những dữ liệu đó bằng các mô hình AI mã nguồn mở, doanh nghiệp có thể cải thiện hiệu quả vận hành và hoạt động sản xuất.

Ông cho rằng, điều châu Âu cần làm là xây dựng hạ tầng tính toán đủ mạnh để vận hành các mô hình AI mã nguồn mở ngay trên hạ tầng của mình.

Cách tiếp cận này cũng giúp các doanh nghiệp khai thác AI mà không nhất thiết phải phụ thuộc hoàn toàn vào nền tảng của những tập đoàn công nghệ lớn bên ngoài khu vực.

Ưu thế sản xuất có thể giúp Trung Quốc tiến xa trong AI

Khi được hỏi về triển vọng ngành AI Trung Quốc, Thái Sùng Tín cho biết Trung Quốc hiện chiếm khoảng 30% tổng sản lượng công nghiệp toàn cầu. Các nhà máy Trung Quốc đã tích lũy lượng lớn dữ liệu có giá trị về quy trình sản xuất, có thể được sử dụng để huấn luyện mô hình AI. Những mô hình này có thể giúp doanh nghiệp nâng cao tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn, tối ưu hóa thiết kế và cải thiện hiệu quả sản xuất.

Bên cạnh đó, Trung Quốc sở hữu chuỗi cung ứng phần cứng tương đối hoàn chỉnh trong các lĩnh vực liên quan đến AI, như xe điện và robot.

Theo ông Thái Sùng Tín, khi AI ngày càng gắn kết với thế giới vật lý, lợi thế về chuỗi cung ứng phần cứng của Trung Quốc sẽ chuyển hóa thành sức cạnh tranh đáng kể.

Chủ tịch Alibaba Mã Vân (Jack Ma) và Phó chủ tịch Thái Sùng Tín (Joe Tsai) khi Jack Ma còn giữ chức. Ảnh: Sina.

Đứng đầu một trong những gã khổng lồ hạ tầng công nghệ - thương mại lớn nhất Trung Quốc

Ông Thái Sùng Tín sinh 1964 tại Đài Bắc, Đài Loan, mang quốc tịch Canada; tốt nghiệp Cử nhân tại Đại học Yale (khóa 1986) và nhận bằng Tiến sĩ Luật (JD) tại Trường Luật Yale (khóa 1990).

Từng là cánh tay phải tài chính của Mã Vân (Jack Ma) tại Alibaba, Thái Sùng Tín là đồng sáng lập Tập đoàn Alibaba, đồng thời là thành viên Hội đồng Quản trị kể từ khi tập đoàn được thành lập vào năm 1999. Ông từng đảm nhiệm các chức vụ Phó Chủ tịch Điều hành, Giám đốc Tài chính (CFO) và Trưởng bộ phận Đầu tư Chiến lược của Alibaba.

Trước khi gia nhập Alibaba, ông từng là nhà đầu tư quỹ tư nhân tại châu Á cho tập đoàn Investor AB thuộc gia tộc Wallenberg (Thụy Điển). Ông cũng từng hành nghề luật sư thuế tại hãng luật Sullivan & Cromwell LLP ở New York.

Về các tổ chức quốc tế, Thái Sùng Tín là thành viên của: Hội đồng Kinh doanh Châu Á (Asia Business Council), Hội đồng Quốc tế J.P. Morgan, Hội đồng Đối tác EXOR, Ban Tư vấn BDT & MSD Partners, và Hội đồng Tư vấn Quốc tế của Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông.

Tháng 9/2019, Jack Ma chính thức rời ghế Chủ tịch Tập đoàn Alibaba và bàn giao lại cho Trương Dũng (Daniel Zhang). Tới tháng 9/2023: Alibaba tiến hành tái cấu trúc bộ máy lãnh đạo toàn tập đoàn, ông Thái Sùng Tín (Joe Tsai) tiếp quản vị trí Chủ tịch Tập đoàn (Chairman) thay cho Trương Dũng.

Nhờ uy tín sâu rộng với giới đầu tư quốc tế và am hiểu tài chính toàn cầu, việc Thái Sùng Tín nắm giữ ghế Chủ tịch Tập đoàn Alibaba năm 2023 mang nhiệm vụ chiến lược: Chèo lái đợt tái cấu trúc "1+6+N": Chia tách Alibaba thành 6 nhóm kinh doanh độc lập nhằm lấy lại sự linh hoạt; tập trung trở lại vào thương mại điện tử cốt lõi: Cùng CEO Ngô Vịnh Mẫn định hình lại chiến lược cho Taobao, Tmall và đẩy mạnh mảng Điện toán đám mây (Cloud) & AI; củng cố niềm tin của thị trường: Tối ưu hóa bảng cân đối tài chính, đẩy mạnh mua lại cổ phiếu (buyback) và chia cổ tức cho cổ đông.

Hiện nay dưới sự lãnh đạo của ông, Tập đoàn Alibaba vẫn giữ vị thế là một trong những gã khổng lồ hạ tầng công nghệ - thương mại lớn nhất Trung Quốc. Về thương mại điện tử (với Taobao và Tmall) tập đoàn vẫn nắm giữ thị phần lớn nhất tại Trung Quốc về tổng giá trị hàng hóa (GMV); về điện toán đám mây: Alibaba Cloud vẫn là Số 1 tuyệt đối tại Trung Quốc, đầu tàu về hạ tầng AI doanh nghiệp; tài chính số (Ant Group với Alipay) đứng thứ 2 (sau Wechat Pay)…: mạng lưới Logistics (Cainiao) hàng đầu, đóng vai trò xương sống cho giao vận nội địa và xuyên biên giới.