Chú trọng các giải pháp nâng cao nhận thức về tài sản trí tuệ

Doanh nghiệp địa phương ngày càng quan tâm đến việc phát triển thương hiệu, sở hữu trí tuệ. Trong ảnh: Hoạt động sản xuất, đóng gói sản phẩm tại một doanh nghiệp chế biến thực phẩm ở phường Bình Lộc, thành phố Đồng Nai.

Thời gian qua, thành phố Đồng Nai đã tăng cường các hoạt động hỗ trợ DN trong lĩnh vực quản lý tài sản trí tuệ. Đồng thời chú trọng các giải pháp nâng cao nhận thức về tài sản trí tuệ…

Tài sản trí tuệ đóng vai trò ngày càng quan trọng

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số, SHTT đã trở thành một yếu tố cốt lõi của năng lực cạnh tranh. DN ngày nay không chỉ cạnh tranh bằng vốn mà còn cạnh tranh bằng tài sản trí tuệ, bí mật kinh doanh và uy tín thương mại. Đặc biệt, khi Việt Nam tham gia sâu vào các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, yêu cầu về bảo hộ và thực thi quyền SHTT ngày càng chặt chẽ. Do đó, DN muốn hội nhập, xuất khẩu, gọi vốn đầu tư hoặc tham gia chuỗi giá trị toàn cầu thì không thể xem nhẹ tài sản trí tuệ.

PGS.TS Từ Diệp Công Thành, Giám đốc Trung tâm SHTT và chuyển giao công nghệ, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: Trong bối cạnh hội nhập hiện nay, DN cần nhìn SHTT như một hệ thống quản trị tài sản, chứ không chỉ là thủ tục đăng ký. DN nào quản trị tốt tài sản trí tuệ sẽ có lợi thế trong cạnh tranh, gọi vốn, chuyển giao công nghệ, xuất khẩu và hội nhập. Ngược lại, nếu xem nhẹ SHTT, DN có thể mất tài sản, mất thương hiệu, mất thị trường hoặc đối mặt với tranh chấp pháp lý trong tương lai gần.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Võ Hoàng Khai chia sẻ: DN địa phương hiện nay cần đặc biệt quan tâm đến 3 vấn đề trọng tâm về xác lập quyền SHTT, quản lý tài sản trí tuệ. Thứ nhất, DN cần chủ động đăng ký bảo hộ quyền SHTT ngay từ sớm đối với nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế, quyền tác giả, tên miền… để bảo vệ thương hiệu và hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình kinh doanh. Thứ hai, DN cần chú trọng xây dựng thương hiệu gắn với chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn sản xuất, truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi số và uy tín trên thị trường. Trong bối cảnh hiện nay, thương hiệu chính là giá trị cạnh tranh cốt lõi của DN. Thứ ba, DN cần quan tâm hơn đến quản trị tài sản trí tuệ, đặc biệt là quản trị dữ liệu, bí mật kinh doanh, tài sản số và tuân thủ quy định pháp luật về SHTT trong hoạt động quảng bá, thương mại điện tử và sản xuất kinh doanh.

Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp

Thời gian qua, các DN địa phương, hợp tác xã, chủ thể OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) ngày càng chú trọng vấn đề SHTT, đăng ký kiểu dáng công nghiệp cho sản phẩm. Các sở, ngành, địa phương tăng cường nhiều hoạt động, chương trình hỗ trợ, cơ sở sản xuất, chủ thể OCOP địa phương cập nhật thông tin, kiến thức về SHTT, đặc biệt là trên các nền tảng số…

Các doanh nghiệp, sinh viên tham quan các gian hàng trưng bày sản phẩm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo tại hội thảo về đổi mới sáng tạo ở Đồng Nai. Ảnh: Hải Quân

Giữa tháng 5-2026, UBND thành phố Đồng Nai đã có Quyết định số 191/QĐ-UBND ban hành Chương trình Phát triển tài sản trí tuệ giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn thành phố Đồng Nai.

Chương trình nhằm gia tăng số lượng và chất lượng tài sản trí tuệ mới của các chủ thể trên địa bàn thành phố, hướng tới xây dựng và phát triển hệ sinh thái tài sản trí tuệ đồng bộ, hiện đại, góp phần nâng cao Chỉ số đổi mới sáng tạo (PII) của thành phố. Đồng thời hỗ trợ các chủ thể tạo lập, quản lý, khai thác và phát triển tài sản trí tuệ đối với các sản phẩm đặc trưng của địa phương; khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn thành phố.

Chương trình đề ra các nhiệm vụ thường xuyên thuộc chương trình. Trong đó, hỗ trợ đăng ký bảo hộ ở trong và ngoài nước đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu và đăng ký bảo hộ, công nhận giống cây trồng mới theo các quy định, nghị quyết liên quan; biên soạn, phát hành tài liệu về SHTT…

Song song đó, còn có nhiệm vụ được xây dựng dưới hình thức nhiệm vụ đổi mới sáng tạo, tập trung vào các nội dung như: tăng cường các hoạt động tạo ra tài sản trí tuệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực về đổi mới sáng tạo và SHTT; thúc đẩy đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ ở trong và ngoài nước; nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và phát triển tài sản trí tuệ; thúc đẩy, tăng cường hiệu quả thực thi và chống xâm phạm quyền SHTT; phát triển, nâng cao năng lực các tổ chức trung gian và chủ thể quyền SHTT; hình thành, tạo dựng văn hóa SHTT trong xã hội…

Ông Võ Hoàng Khai cho biết thêm: Sở Khoa học và Công nghệ sẽ triển khai đồng bộ những giải pháp để nâng cao nhận thức về SHTT đối với DN. Trong đó, sở sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về sở hữu trí tuệ thông qua báo chí, truyền hình, nền tảng số, hội nghị, hội thảo, tập huấn nhằm nâng cao nhận thức của DN và người dân; từng bước hình thành văn hóa SHTT trong xã hội.

Đồng thời tổ chức các chương trình tư vấn, đào tạo, tập huấn về quản trị tài sản trí tuệ, phát triển thương hiệu, khai thác thông tin sáng chế, bảo vệ quyền SHTT trên môi trường số và thương mại điện tử; hỗ trợ DN ứng dụng công cụ SHTT trong hoạt động đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh.

Phó Giám đốc Sở Công thương Trần Dương Hùng chia sẻ: Ngành công thương sẽ triển khai nhiều giải pháp để hỗ trợ DN địa phương và chủ thể OCOP nâng cao năng lực cạnh tranh về thương mại điện tử. Trong đó, sở sẽ tăng cường quản lý và bảo vệ quyền lợi cho người tiêu dùng; phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm soát chặt chẽ các hoạt động trên môi trường mạng, bảo vệ thương hiệu và quyền SHTT cho các sản phẩm OCOP của địa phương, tránh bị làm giả, làm nhái sản phẩm…