Chữa bệnh bằng... mạng xã hội

Cũng lúc đó, "Công an Tp.Hà Nội bắt giữ Nguyễn Tiến Nam cùng 7 người trong đường dây lừa đảo quảng cáo chữa "bách bệnh" bằng nước ion kiềm, với số tiền giao dịch lừa đảo gần 100 tỉ đồng".

Rất nhiều vụ nữa. Đa phần là nghe quảng cáo trên mạng, và dân ta cứ ùn ùn đến, nộp tiền và... chữa bệnh.

Thực ra thì, chúng ta cũng thông cảm cho những người bệnh. Ngày xưa các cụ đã nói: có bệnh thì vái tứ phương. Chắc chắn là họ đã chưa khắp nơi rồi, không khỏi, thì nghe tin truyền nhau, trên mạng nhé. Rất nhiều người vẫn nhầm lẫn mạng xã hội với báo chí chính thống, chính vì thế mà báo mạng chính thống rất khổ vì bị các quảng cáo chen vào, rất khó "rẽ" quảng cáo ra để đọc. Và rồi tin theo. Tới giờ rất nhiều người vẫn hay nhại cái ông quảng cáo chữa bệnh với câu "bất hủ" "Tôi đã bẩy mươi tuổi"... Thực ra câu này bị chế từ câu nói của ông Nguyễn Hữu Đa ở Yên Bái khi ông trả lời phỏng vấn một kênh truyền hình về một tội phạm cụ thể, chứ không liên quan gì tới... sức khỏe.

Cái cơ sở tôi nhắc ở đầu bài có một khu vườn, nên lại nhớ một thời ở Long An cũ có khu vườn kỳ lạ chữa bách bệnh, hàng trăm người khắp nơi đổ về ăn nằm chữa bệnh lăn lóc ở đấy, trong đấy có vợ chồng một nhà văn nổi tiếng xứ Huế. Anh chị mất cả rồi, và nghe nói hồi ấy cũng thấy cơ thể có thay đổi, nên họ có trả lời phỏng vấn vài tờ báo. Sức hút của khu vườn càng lớn, tới khi chính quyền giải tỏa thì bị ồn ào phản ứng.

Giờ cái khu vườn kỳ lạ ấy chả thấy tiếng tăm gì nữa, chắc nhà cửa đã san sát rồi.

Thì cũng khu vườn hay khu đất kỳ lạ, lại nhớ cái chỗ tôi biết. Là cái trại điên Phước Hạt ở Pleiku tôi hay xuống thăm và cũng đã viết dăm bài báo.

Nó là của một vợ chồng nghèo, đang sống yên ổn. Bỗng một hôm ông chồng gặp một anh chàng cứ thơ thẩn bên cái xe chở đá của mình. Hỏi gì cũng cười cười. Bảo về đâu vì tối rồi cũng chỉ cười cười, thế là ông chở về nhà mình trong ánh mắt kinh hoàng của vợ con và trong ánh đèn dầu le lói của ngôi nhà ngoại ô.

Thế rồi từ đó, mở ra. Hàng trăm người điên khắp nơi đổ về. Toàn những case đã đi khắp nơi không khỏi. Có cả giáo viên cấp 3, trí thức. Nhiều gia đình có điều kiện, đã đưa bệnh nhân đi khắp nơi, hết các bệnh viện tâm thần nhà nước, tới các cơ sở tâm linh của nhà chùa...

Nhưng lạ, về đây là hiền lành hẳn.

Có người bảo do doi đất, người bảo do người chăm.

Mà quả là, hai vợ chồng nhà này có uy hết sức với những người điên ở đây. Có người cứ về nhà là quậy banh làng xóm, có người chém bố mẹ vân vân, vào đây ngoan như cún.

Nhưng họ không quảng cáo, không kinh doanh, họ làm như cái... nghiệp, như cái "nợ" từ trên trời rơi xuống đầu họ, không màng danh lợi. Một người tôi quen từng kể, anh mang tiền tới gửi, bị trả lại và bị... trả lại con. Phải năn nỉ mãi mới được nhận lại.

Ảnh minh họa.

Trở lại những vụ lừa người thông qua quảng cáo trên mạng xã hội.

Quả là, thứ nhất, dân ta dễ bị lừa. Thì chúng ta vẫn hay nghe nói "hôm nay tôi đi khám bác sĩ", nói ngược thế nhưng lâu thành quen, thành bệnh nhân đi khám cho bác sĩ. Từ đấy suy ra, bác sĩ cũng... thường thôi.

Rồi tự ra nhà thuốc "kể bệnh" cho nhân viên bán thuốc bán cho mình. Đa phần là chả biết thuốc gì vì đã được cho vào túi nilon ghi sẵn: Sáng 2 viên sau ăn, chiều 4 viên sau ăn chẳng hạn. Thành thuốc 2 viên 4 viên trước hay sau ăn.

Cũng có thể có lý do là việc vào các bệnh viện khám nó nhiêu khê quá, nhiều khi gặp sự lạnh nhạt cáu kỉnh hơn khi vào gặp các "thần y". Một nhà báo nổi tiếng từng theo dõi ngành y đang có một loạt bài trên Facebook của mình kể trực tiếp chuyện em gái mình, cũng là nhà báo, vào một bệnh viện hàng đầu về ung thư và gặp sự lãnh đạm vô cảm của bác sĩ như thế nào? Ở đây, với những người bị ung thư giai đoạn cuối, thuốc thang kỹ thuật là một chuyện, thái độ, tâm lý, cách ứng xử của thầy thuốc với bệnh nhân là rất quan trọng. Khoản này có vẻ các "thần y", các thầy thuốc "mạng xã hội" giỏi hơn nhiều.

Trở lại chuyện cái ông "thần y" vừa bị bắt. Ông là Nguyễn Tiến Nam, 68 tuổi cũng nhóm 7 người khác hoạt động lừa đảo chữa bệnh để chiếm đoạt tài sản.

"Nam khai nhận bản thân không được đào tạo, cấp phép hành nghề khám, chữa bệnh. Từ năm 2018, nghi phạm tự nhận có thể chữa được tất cả các bệnh bằng hình thức uống nước ion kiềm", một tờ báo cho biết.

Bước đầu, cơ quan công an xác định số tiền liên quan đến hoạt động giao dịch lừa đảo của Nguyễn Tiến Nam lên đến gần 100 tỷ đồng. Hết sức tàn nhẫn, táng tận lương tâm. Bởi như đã nói, những người đã phải tìm đến những nơi như thế đa phần là bệnh nặng, lâu khỏi, và tất nhiên là nghèo. Bởi nếu có điều kiện thì khi bệnh nặng, chữa trị lâu thế cũng đủ để kiệt quệ. Thế mà họ đang tâm chiếm đoạt nhiều người với số tiền lên tới hàng trăm tỷ.

Hiện chính phủ đang có những chính sách rất ưu việt trong việc chăm sóc sức khỏe nhân dân, trong đó có việc miễn phí khám sức khỏe định kỳ cho nhân dân cả nước. Hy vọng khi ấy, những bệnh nhân bệnh nặng, dai dẳng sẽ được tư vấn, củng cố niềm tin để người bệnh yên tâm. Hình như số nhân viên y tế của ta có khả năng tư vấn tâm lý cho bệnh nhân không đồng đều. Họ chỉ mới chăm lo chữa bệnh mà không biết rằng, một câu động viên đúng lúc, một cử chỉ ân cần, một hành vi quan tâm... sẽ giúp những người bệnh đang cùng cực với bệnh tật sẽ yên tâm tin tưởng hơn, không phải bíu vào những cái phao bèo bọt trên mạng xã hội để rồi tiền mất mà tật vẫn mang...

Và ngành giáo dục cần dạy nhiều hơn nữa về kỹ năng sống, từ cách tồn tại trong đời sống, khi gặp nguy hiểm, tới biết bơi, rồi phân biệt mạng xã hội. Rất nhiều người đọc báo bây giờ vẫn nghĩ "báo mới" là một tờ báo, nên hay khoe: "Báo mới đưa rồi". Trong khi nó chỉ là trang thông tin điện tử tập hợp bài trên các báo chính thống bằng chương trình máy tính chứ nó không phải là nơi sản xuất tin bài...

* Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả