Tham vấn định hướng pháp luật:'Chìa khóa' phòng ngừa vi phạm từ cơ sở

Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 và các đơn vị, địa phương ký kết quy chế phối hợp năm 2026. Ảnh: VINH ANH

Hiệu quả từ thực tiễn

Ngày 26/11/2025, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 và UBND các xã, phường Hòa Khánh, Liên Chiểu, Hải Vân, Hòa Vang, Hòa Tiến, Bà Nà) ký kết quy chế phối hợp. Điều này tạo hành lang pháp lý rõ ràng, giúp mối quan hệ phối hợp giữa chính quyền cơ sở với ngành kiểm sát đi vào thực chất theo tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”.

Ông Lê Đình Ca, Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Tiến cho biết, hiệu quả phối hợp giữa Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 và địa phương được thể hiện rõ nét qua những vụ việc cụ thể.

Như dự án nâng cấp, cải tạo quốc lộ 14B, công trình trọng điểm đi qua địa bàn xã. Có thời điểm dự án tồn đọng 178 hồ sơ chưa bàn giao mặt bằng, phát sinh nhiều bức xúc trong nhân dân do khói bụi, ô nhiễm môi trường và mất an toàn giao thông. Trong bối cảnh đó, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 phối hợp với địa phương xác minh khách quan, làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan; từ đó kiến nghị cấp có thẩm quyền tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ. Nhờ vậy, đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đối với dự án này đã đạt trên 97%.

Ông Lê Đường, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 cho biết, việc triển khai quy chế phối hợp góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công”.

Thời gian qua Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 đã tiếp nhận và phối hợp xác minh 2 vụ việc thuộc nhóm dễ bị tổn thương và 29 vụ việc thuộc nhóm lợi ích công. Qua đó đã ban hành 9 kiến nghị phòng ngừa, khắc phục vi phạm; 2 kiến nghị khởi kiện và 25 quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm. Kết quả, các đơn vị liên quan đã tiếp thu và thực hiện 90% các nội dung kiến nghị của Viện Kiểm sát.

Phòng ngừa vi phạm từ cơ sở

Công tác phối hợp giữa Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 và công an các địa phương còn đem lại hiệu quả rõ nét về giải quyết nguồn tin tội phạm có những chuyển biến tích cực, đi vào nền nếp.

Theo thống kê, từ ngày 1/7/2025 đến 10/5/2026, công an 6 phường, xã tiếp nhận, phân loại và giải quyết 217 tin tố giác, tin báo về tội phạm (trong đó trực tiếp điều tra, xác minh và giải quyết 122 tin, đạt tỷ lệ 56,2%); tổng số án thụ lý điều tra là 108 vụ/115 bị can. Thông qua công tác kiểm sát, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 kịp thời hướng dẫn công an các địa phương nâng cao trách nhiệm tiếp nhận tin báo, bảo đảm các quyết định đều có căn cứ, đúng quy định, không để xảy ra tình trạng quá hạn.

Ông Trần Công Nguyên, Chủ tịch UBND phường Liên Chiểu cho rằng, bên cạnh kết quả đạt được, công tác phối hợp giữa địa phương với ngành kiểm sát vẫn gặp một số áp lực. Số lượng nguồn tin về tội phạm phát sinh ngày càng tăng, tính chất vụ việc đa dạng và phức tạp; trong khi đó, lực lượng cán bộ trực tiếp xử lý còn mỏng, dẫn đến có thời điểm việc tổ chức xác minh ban đầu còn lúng túng.

Trên địa bàn phường Liên Chiểu hiện có 7 vụ án hành chính được thụ lý sơ thẩm, trong đó 6 vụ liên quan đến lĩnh vực đất đai. Trước thực tế này, ông Trần Công Nguyên đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 tiếp tục phối hợp chặt chẽ, tăng cường trao đổi thông tin và thực hiện tốt cơ chế tham vấn định hướng pháp luật đối với các vụ việc trên, cũng như các đơn thư khiếu nại, tố cáo phức tạp.

Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng Ngô Thọ Nam cho biết, Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm thực hiện chế định tố tụng công ích là một chủ trương mới, có ý nghĩa rất quan trọng trong tiến trình cải cách tư pháp.

Việc triển khai thí điểm đòi hỏi các cơ quan tiến hành tố tụng phải thay đổi tư duy tiếp cận, nâng cao trách nhiệm phát hiện, kiến nghị và xử lý các hành vi xâm phạm lợi ích công, đặc biệt trong các lĩnh vực liên quan đến trẻ em, môi trường, an toàn cộng đồng và trật tự xã hội.

Thời gian tới, các đơn vị, địa phương cần nâng cao vai trò của người đứng đầu trong phối hợp liên ngành; tăng cường trao đổi thông tin nghiệp vụ giữa kiểm sát viên với lực lượng công an cấp xã ngay từ giai đoạn tiếp nhận vụ việc. Đồng thời chủ động rà soát, phân loại các nguồn tin có dấu hiệu phức tạp, kéo dài để tập trung giải quyết dứt điểm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa hồ sơ nhằm bảo đảm công tác quản lý, theo dõi nguồn tin khoa học, chặt chẽ; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng về an ninh trật tự.

Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4, Tòa án nhân dân khu vực 4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng và UBND 6 xã, phường (Hòa Khánh, Liên Chiểu, Hải Vân, Hòa Vang, Hòa Tiến, Bà Nà) đã ký kết quy chế phối hợp trong giải quyết các vụ án xâm hại trẻ em, thể hiện quyết tâm chính trị và trách nhiệm của các cơ quan trong bảo vệ trẻ em.