Chưa được thăng hạng chức danh trước khi chuyển sang vị trí việc làm, giáo viên có thể chịu bất lợi?

Nghị định 232/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về vị trí việc làm viên chức xác định việc chuyển viên chức sang bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm căn cứ vào chức danh nghề nghiệp đang giữ.

Trong khi đó, nhiều giáo viên nhiều năm qua chưa được thăng hạng do địa phương chưa tổ chức xét thăng hạng. Điều này làm dấy lên băn khoăn rằng liệu những giáo viên chưa được thăng hạng có bị thiệt thòi khi thực hiện cơ chế quản lý mới?

Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 232/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 quy định về vị trí việc làm viên chức chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ quản lý viên chức theo chức danh nghề nghiệp sang quản lý theo vị trí việc làm.

Đối với ngành giáo dục, việc chuyển đổi này không chỉ liên quan đến công tác bố trí nhân sự mà còn gắn với việc xác định bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm.

Đối chiếu các quy định chuyển tiếp của Nghị định số 232/2026/NĐ-CP với Thông tư số 31/2026/TT-BGDĐT quy định về bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp, xếp lương nhà giáo trong cơ sở giáo dục công lập, có thể thấy một bộ phận giáo viên chưa được thăng hạng chức danh nghề nghiệp có nguy cơ gặp bất lợi trong giai đoạn chuyển tiếp.

Khoản 2 Điều 18 Nghị định số 232/2026/NĐ-CP quy định rõ việc chuyển từ chức danh nghề nghiệp hiện đang giữ sang bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm. Theo đó, viên chức đang xếp lương loại A0 được chuyển vào bậc 2 của vị trí việc làm; viên chức loại A1 được chuyển vào bậc 3; viên chức loại A2 được chuyển vào bậc 4 và viên chức loại A3 được chuyển vào bậc 5.

Điểm đáng chú ý là việc chuyển đổi này không căn cứ vào thời gian công tác, trình độ đào tạo, kết quả đánh giá hay thành tích chuyên môn của viên chức mà căn cứ vào chức danh nghề nghiệp đang giữ tại thời điểm cơ quan có thẩm quyền phê duyệt vị trí việc làm.

Trong khi đó, Thông tư số 31/2026/TT-BGDĐT tiếp tục quy định việc bổ nhiệm và xếp lương nhà giáo theo chức danh nghề nghiệp.

Theo quy định hiện hành, giáo viên hạng III được xếp lương viên chức loại A0; giáo viên hạng II được xếp lương viên chức loại A1; giáo viên hạng I được xếp lương viên chức loại A2.1. Như vậy, nếu chưa được bổ nhiệm lên hạng II thì dù đã có nhiều năm công tác, giáo viên vẫn được xác định là viên chức loại A0.

Chính sự kết nối giữa hai quy định này đang thu hút sự quan tâm của đội ngũ giáo viên.

Ví dụ như sau: hai giáo viên trung học phổ thông cùng giảng dạy một môn học, đều có bằng thạc sĩ, đều có hơn 20 năm công tác, cùng đạt chuẩn nghề nghiệp mức tốt và đảm nhiệm khối lượng công việc tương đương.

Giáo viên thứ nhất đã được bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp hạng II nên đang hưởng lương viên chức loại A1. Giáo viên thứ hai cũng đáp ứng đầy đủ điều kiện nhưng địa phương nhiều năm chưa tổ chức xét thăng hạng nên vẫn giữ chức danh nghề nghiệp hạng III, hưởng lương viên chức loại A0.

Áp dụng đúng quy định tại Điều 18 Nghị định số 232/2026/NĐ-CP, giáo viên thứ nhất sẽ được chuyển vào bậc 3 của vị trí việc làm, trong khi giáo viên thứ hai chỉ được chuyển vào bậc 2.

Đáng chú ý hơn, khoản 2 Điều 18 còn quy định rằng sau khi bố trí viên chức vào bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm, nếu số lượng thực tế vượt quá tỷ lệ theo cơ cấu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì cơ quan, đơn vị phải thực hiện sắp xếp để bảo đảm đúng tỷ lệ sau ngày 1/7/2027. Trong thời gian này, không thực hiện thay đổi bậc nghề nghiệp hoặc tuyển dụng, tiếp nhận đối với vị trí việc làm và bậc nghề nghiệp đã vượt tỷ lệ.

Điều đó đồng nghĩa, trong trường hợp số lượng viên chức ở các bậc nghề nghiệp cao đã đủ hoặc vượt cơ cấu, việc chuyển lên bậc nghề nghiệp cao hơn của những người đang ở bậc thấp có thể phải chờ đến khi đơn vị thực hiện xong việc sắp xếp theo quy định.

Đây cũng là lý do khiến nhiều giáo viên băn khoăn, đặc biệt là những người đã đủ điều kiện thăng hạng từ nhiều năm trước nhưng chưa được xem xét bổ nhiệm do địa phương chưa tổ chức kỳ xét thăng hạng.

Nếu việc chuyển sang bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm hoàn toàn căn cứ vào chức danh nghề nghiệp đang giữ, nhóm giáo viên này có thể gặp bất lợi so với những đồng nghiệp đã được thăng hạng trước thời điểm chuyển đổi.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng khoản 3 Điều 18 Nghị định số 232/2026/NĐ-CP quy định trường hợp pháp luật chuyên ngành có hướng dẫn về danh mục vị trí việc làm, hướng dẫn việc xếp lương đối với viên chức thuộc ngành, lĩnh vực hoặc có quy định khác với Nghị định thì thực hiện theo hướng dẫn của pháp luật chuyên ngành.

Quy định này cho thấy Nghị định vẫn dành cơ sở pháp lý để các bộ quản lý chuyên ngành ban hành hướng dẫn riêng đối với những lĩnh vực có tính đặc thù, trong đó có giáo dục. Nếu Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành hướng dẫn chuyển tiếp đối với đội ngũ nhà giáo, việc chuyển sang bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm có thể được điều chỉnh phù hợp với đặc điểm của ngành, thay vì áp dụng hoàn toàn theo cơ chế chung.

Thông tư số 31/2026/TT-BGDĐT mới quy định về bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp và xếp lương nhà giáo theo hệ thống hiện hành, chưa có hướng dẫn cụ thể về việc chuyển sang bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm theo Nghị định số 232/2026/NĐ-CP.

Vì vậy, những băn khoăn của giáo viên hiện nay là có cơ sở từ góc độ quy định pháp luật hiện hành, song chưa thể khẳng định sẽ trở thành thực tế khi quá trình chuyển đổi được triển khai, bởi còn phụ thuộc vào các văn bản hướng dẫn chuyên ngành sẽ được ban hành trong thời gian tới.