Chuẩn bị gì trước khi đăng ký nguyện vọng đại học?

Cán bộ tuyển sinh Trường đại học Công nghệ Đồng Nai (phường Trảng Dài) tư vấn cho thí sinh và người nhà đến nộp hồ sơ xét tuyển bằng học bạ. Ảnh: Công Nghĩa

Theo lịch trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) về thời gian đăng ký xét tuyển đại học năm 2026, thí sinh sẽ chính thức đăng ký, điều chỉnh, bổ sung nguyện vọng bằng hình thức trực tuyến trên hệ thống chung của bộ từ ngày 2-7 đến 17h ngày 14-7.

Chuẩn bị kỹ trước khi đăng ký nguyện vọng

Theo các chuyên gia tuyển sinh đại học, trước ngày đăng ký chính thức, thí sinh cần dành thời gian rà soát và hoàn thiện tất cả thông tin minh chứng liên quan đến phương thức xét tuyển. Chẳng hạn, với những thí sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, điểm thi đánh giá năng lực và các chứng nhận khác để xét tuyển, cần kiểm tra lại dữ liệu của mình xem đã được cập nhật đúng và đủ hay chưa. Thí sinh không còn cơ hội bổ sung khi hết thời gian quy định, hệ thống sẽ đóng lại để chính thức xét tuyển.

Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, chuyên viên chính Vụ Giáo dục đại học (thuộc Bộ GD-ĐT) lưu ý: Thí sinh cần kiểm tra kỹ các trường thông tin quan trọng của mình trên hệ thống, như: họ và tên; ngày, tháng, năm sinh; khu vực ưu tiên, đối tượng ưu tiên, kết quả học tập và các dữ liệu liên quan đến xét tuyển. Thí sinh sử dụng tài khoản đã được cấp khi đăng ký thi tốt nghiệp THPT để xử lý thông tin của mình trên hệ thống. Bên cạnh đó, cần lưu ý bảo mật thông tin tài khoản cá nhân dùng đăng nhập vào hệ thống để không bị can thiệp thay đổi thông tin đã đăng ký.

Trong khi đó, Tiến sĩ Nguyễn Văn Trung, Trưởng phòng Tuyển sinh và quan hệ công chúng Trường đại học Lạc Hồng đưa ra lời khuyên: Mỗi thí sinh cần xác định rõ ngành học, trường học yêu thích và ưu tiên nhất trước quá trình đăng ký xét tuyển. Cần tìm hiểu xem ngành học và trường mình yêu thích có những phương thức xét tuyển nào. Thực tế, có những trường áp dụng hầu hết các phương thức xét tuyển, nhưng cũng có nhiều trường chỉ sử dụng một vài phương thức nhất định.

Điều quan trọng không kém là phải xem xét điểm số của mình so với điểm chuẩn của trường mong muốn để đánh giá cơ hội trúng tuyển. Thí sinh có thể tìm kiếm và nghiên cứu điểm chuẩn của ngành và trường ở những năm gần đây để làm căn cứ. Nếu điểm của mình bằng hoặc cao hơn điểm chuẩn các năm trước thì có thể mạnh dạn đăng ký; nhưng nếu thấp hơn từ 1-2 điểm thì phải tính toán, cân nhắc thật thận trọng.

Em Nguyễn Hải Anh, học sinh Trường THPT Trấn Biên chia sẻ: Em đã xây dựng một kế hoạch rất rõ ràng cho ngày đăng ký nguyện vọng vào đại học. Trước hết, em sẽ ưu tiên nguyện vọng 1 cho ngành học mà mình thích và phù hợp, sau đó chọn trường có khả năng đậu cao nhất. Bên cạnh nguyện vọng 1, em cũng đã nghiên cứu kỹ các nguyện vọng 2, 3 và 4 để dự phòng cơ hội trúng tuyển.

Tận dụng tối đa cơ hội

Tiến sĩ Nguyễn Trọng Trung, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ Miền Đông (thành phố Đồng Nai) lưu ý với thí sinh: Các mùa tuyển sinh trước đây, thí sinh không bị giới hạn nguyện vọng. Tuy nhiên, trong mùa tuyển sinh năm 2026, thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng. Dù bị giới hạn nhưng thực tế 15 nguyện vọng cũng là con số rất lớn. Để sử dụng các nguyện vọng hiệu quả, thí sinh nên đặt ngành, trường yêu thích nhất ở nguyện vọng ưu tiên cao nhất, bởi hệ thống sẽ xét duyệt từ nguyện vọng 1 trở xuống.

Khi đặt nguyện vọng trên hệ thống xét tuyển chung, thí sinh cần có chiến lược rõ ràng, chia thành 3 nhóm cốt lõi: an toàn, mục tiêu (vừa sức) và mơ ước (thử thách hơn). Bên cạnh đó, các em không nên chọn quá ít nguyện vọng, mà hãy đăng ký một số lượng phù hợp; đồng thời không nên chọn quá nhiều để tránh dàn trải. Cuối cùng, để tăng cơ hội trúng tuyển, thí sinh tránh dồn toàn bộ các nguyện vọng vào duy nhất một trường, mà nên phân bổ đều ở các nhóm trường có mức điểm chuẩn khác nhau.

Thạc sĩ Phùng Quán, chuyên gia tuyển sinh Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ kinh nghiệm: Thí sinh phải phân biệt rõ giữa tên ngành và thực chất nội dung đào tạo, bởi có những ngành tên gọi có vẻ giống nhau nhưng chương trình học và chuẩn đầu ra lại hoàn toàn khác. Thay vì chỉ hỏi ngành nào dễ đậu, thí sinh nên tự hỏi ngành nào phù hợp với mình nhất. Việc chọn đúng ngành học quan trọng hơn việc chọn đúng trường.

Theo kinh nghiệm từ các chuyên gia, tâm lý chung của học sinh trước ngưỡng cửa đại học thường là đặt mục tiêu phải đậu đại học lên trên việc đậu vào ngành mình thích và thực sự phù hợp. Đặc biệt, thí sinh cần tránh tâm lý đám đông khi đăng ký xét tuyển. Việc chạy theo một ngành, một trường chỉ vì thấy nhiều bạn đăng ký, trong khi bản thân không thực sự có thế mạnh hay đam mê, là một sai lầm phổ biến.

Chạy theo tâm lý đám đông mà không làm chủ được bản thân có thể dẫn tới những hệ lụy làm chệch hướng con đường nghề nghiệp tương lai. Thực tế, có không ít trường hợp sau khi trúng tuyển và bước vào giảng đường đại học một thời gian thì chán nản vì nhận ra không phù hợp. Lúc đó, người học không còn nhiều lựa chọn: một là phải tiếp tục học trong tâm thế ép buộc, hai là bỏ học giữa chừng để làm lại từ đầu, gây lãng phí rất lớn về thời gian và chi phí.