Chuẩn bị toàn diện cho năm học mới, chấn chỉnh lạm thu

Không để học sinh vì khó khăn phải bỏ học

Theo kế hoạch của Chính phủ, một trong những yêu cầu trọng tâm trước năm học 2026-2027 là chuẩn bị đầy đủ các điều kiện dạy và học, bảo đảm không thiếu giáo viên, sách giáo khoa, cơ sở vật chất an toàn; đồng thời tổ chức lễ khai giảng trang trọng, thiết thực, thực sự là ngày hội của học sinh và giáo viên.

Kế hoạch yêu cầu chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để lễ khai giảng năm học 2026-2027 thực sự là ngày hội của học sinh và giáo viên.

Để chuẩn bị cho năm học mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) được giao xây dựng phương án tổ chức Lễ khai giảng và Lễ khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền vào ngày 5/9/2026.

Bộ GD&ĐT cũng phối hợp với các bộ, ngành và địa phương rà soát toàn diện điều kiện học tập của học sinh, từ phòng học, phòng học bộ môn, sách giáo khoa, thiết bị dạy học tối thiểu đến nước sạch, nhà vệ sinh, điện, internet, an toàn trường học và tình hình học sinh có nguy cơ bỏ học.

Địa phương được khuyến khích chủ động sử dụng ngân sách và các nguồn lực hợp pháp khác để hỗ trợ học sinh, nhất là tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng đặc biệt khó khăn, khu công nghiệp và khu chế xuất.

Các chính sách hỗ trợ tập trung vào bữa ăn trưa, bữa ăn bán trú, thiết bị, đồ dùng học tập và phương tiện đi lại, nhằm không để học sinh phải nghỉ học vì hoàn cảnh khó khăn.

UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu chuẩn bị đầy đủ trường, lớp, sách giáo khoa, thiết bị dạy học tối thiểu và bảo đảm an toàn công trình trường học trước năm học mới.

Đồng thời, rà soát trụ sở, công sở dôi dư để nghiên cứu chuyển đổi công năng thành cơ sở giáo dục hoặc y tế khi phù hợp. Việc sắp xếp mạng lưới trường mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập sẽ được thực hiện phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Khi quy hoạch đô thị, nông thôn và khu dân cư mới, địa phương phải bố trí quỹ đất và đầu tư đồng bộ trường học theo quy mô dân số, đồng thời tháo gỡ vướng mắc về quỹ đất và thủ tục đầu tư tại các khu vực có tốc độ tăng dân số cơ học cao, đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng khó khăn và khu vực biên giới.

Các cơ quan chức năng tiếp tục hoàn thiện tiêu chí công nhận trường chuẩn quốc gia; nghiên cứu cơ chế thí điểm nhiều mô hình quản trị đối với trường công và trường tư trên cùng địa bàn; điều chỉnh biên chế theo hướng giảm bộ máy quản lý, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy.

Tùy điều kiện thực tế, có thể tổ chức các trường có nhiều điểm trường. Việc sắp xếp phải dựa trên đánh giá đầy đủ về điều kiện địa lý, giao thông, quy mô học sinh, đội ngũ giáo viên và chất lượng giáo dục.

Tăng kỷ cương trường học

UBND các tỉnh, thành phố được giao chỉ đạo Sở GD&ĐT và các cơ sở giáo dục không ban hành thêm các loại hồ sơ, báo cáo hoặc giao giáo viên thực hiện nhiệm vụ hành chính ngoài quy định của Bộ GD&ĐT.

Việc chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh theo nguyên tắc mỗi dữ liệu chỉ nhập một lần, sử dụng nhiều lần và liên thông giữa các hệ thống nhằm giảm khối lượng công việc hành chính cho giáo viên.

Quá trình triển khai không được làm phát sinh thêm giấy tờ, hồ sơ. Người đứng đầu đơn vị để xảy ra tình trạng yêu cầu hồ sơ, báo cáo trái quy định phải chịu trách nhiệm.

Đồng thời, tăng cường kiểm tra việc công khai các khoản thu trong nhà trường; chấn chỉnh lạm thu, tiêu cực trong tuyển sinh, dạy thêm, học thêm và bệnh thành tích. Đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về lạm thu và dạy thêm trái quy định sẽ được thiết lập, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Kế hoạch cũng yêu cầu nâng cao chất lượng giờ học chính khóa, giảm áp lực thi cử, điều chỉnh chương trình giáo dục phù hợp và cải thiện động lực làm việc cho giáo viên.

Sở GD&ĐT, UBND cấp xã và hiệu trưởng các trường mầm non, phổ thông phải công khai số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu và dạy thêm. Nếu để xảy ra lạm thu hoặc tổ chức dạy thêm, học thêm trái quy định, hiệu trưởng và người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp phải chịu trách nhiệm.

Công tác phòng, chống bạo lực học đường tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của năm học mới.

Các đơn vị sẽ phối hợp triển khai giải pháp xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kỷ cương, nhân văn; tăng cường giáo dục lịch sử dân tộc, đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên; lấy phòng ngừa, giáo dục, cảm hóa và hỗ trợ người học làm nền tảng, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Trước thềm năm học mới, các trường học và khu vực có nguy cơ cao về bạo lực học đường, ma túy và thuốc lá điện tử sẽ được rà soát để kịp thời xử lý, bảo đảm an toàn cho học sinh trong suốt quá trình học tập.

Theo định hướng phát triển giáo dục thời gian tới, các bộ, ngành và địa phương tiếp tục đổi mới tư duy; thúc đẩy phân luồng và giáo dục nghề nghiệp; nâng cao chất lượng giáo dục đại học và đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao.

Đồng thời, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục; tăng cường phòng, chống bạo lực học đường, ma túy, thuốc lá điện tử, chăm sóc sức khỏe tâm lý học sinh; hoàn thiện cơ chế tài chính, đầu tư cho giáo dục và tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chủ trương, chính sách.