Chuẩn hóa dinh dưỡng bữa ăn học đường

Đại diện Trung tâm Dịch vụ khoa học kỹ thuật dinh dưỡng, thực phẩm (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho biết, theo các nghiên cứu, trẻ từ 6 - 18 tuổi là giai đoạn bứt tốc về trí tuệ và sức vóc. Trong đó, giai đoạn dậy thì (trẻ ở lứa tuổi học sinh cấp 2) là giai đoạn bứt phá về cơ, cân nặng, chiều cao và nhiều thay đổi về hệ xương, nhu cầu cao với các vi chất như canxi, kẽm, sắt, protein chất lượng cao… Do đó, chế độ dinh dưỡng với bữa ăn hợp lý là nền tảng quan trọng bảo đảm sức khỏe cho lứa tuổi này. Chế độ dinh dưỡng cũng ảnh hưởng lớn đến sự phát triển trí tuệ, khả năng thích ứng học tập, ghi nhớ của trẻ ở giai đoạn này.

Tuy nhiên, theo một số nghiên cứu của Viện Dinh dưỡng Quốc gia trong năm 2025 cho thấy, môi trường thực phẩm ở trường học còn thiếu kiểm soát dinh dưỡng. Tại các căn tin, mức tiêu thụ đồ uống có đường, đồ ăn nhanh, bánh kẹo ngọt ngay trong khuôn viên trường cũng mất kiểm soát. Nguy cơ ngộ độc tập thể từ chuỗi cung ứng suất ăn sẵn hoặc bếp ăn nội bộ do quy trình bảo quản, vận chuyển, tổ chức bếp ăn chưa tuân thủ triệt để nguyên tắc bếp ăn một chiều…

Đặc biệt, tại các địa bàn khó khăn, nghiên cứu chỉ ra rằng, chỉ 45% trường tiểu học bán trú đạt tiêu chuẩn đa dạng thực phẩm (tối thiểu 5/8 nhóm thực phẩm cơ bản/bữa); các bữa ăn còn thiếu vắng nguồn thực vật, tỷ lệ sữa và các chế phẩm từ sữa (nguồn canxi và vitamin D chính). Bữa ăn chủ yếu tập trung vào năng lượng rỗng, thiếu tính toán tỷ lệ vi chất chuyên sâu.

Cũng theo đại diện Viện Dinh dưỡng Quốc gia, số liệu phân tích dựa trên các báo cáo lâm sàng và điều tra dinh dưỡng Quốc gia cho thấy, tỷ lệ thiếu hụt huyết thanh trên 50% ở trẻ từ 6 - 11 tuổi trên nhiều vùng sinh thái; thiếu sắt gây thiếu máu nghiêm trọng, ảnh hưởng đến 15 - 20% học sinh tiểu học nông thôn; vitamin A trong khẩu phần thực tế của trẻ chỉ đáp ứng 60 - 70% nhu cầu khuyến nghị; chỉ số i-ốt cũng chưa đạt chuẩn an toàn tối ưu theo chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)…

Theo Chiến lược Quốc gia về dinh dưỡng ở nước ta đến 2030, các chỉ tiêu liên quan dinh dưỡng học đường là: Giảm suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi xuống dưới 15%, dưới 13% với trẻ từ 6 - 18 tuổi; khống chế thừa cân, béo phì lứa tuổi học đường ở khu vực đô thị dưới 19%, khu vực nông thôn dưới 12%.

Tháng 6/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 973/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình sức khỏe học đường giai đoạn 2026 - 2035. Trong yêu cầu hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về sức khỏe học đường, Quyết định yêu cầu phải ban hành quy định về giáo dục dinh dưỡng học đường và tổ chức bữa ăn bán trú trong các cơ sở giáo dục. Vì vậy, điều mà cơ quan chức năng cần sớm thực hiện, là khẩn trương nghiên cứu, đề xuất, có quy chuẩn chung về dinh dưỡng học đường; để vừa đạt các mục tiêu tổng quát nêu trên; để có thế hệ thanh niên khỏe mạnh cả về thể chất và trí tuệ; để vừa chấm dứt các bê bối về lượng và chất liên quan các bữa ăn tại trường học.