Chung cư lập tổ rà soát xe, cư dân lo lộ thông tin khi phải trình sổ đỏ, hợp đồng vay
Bị yêu cầu nộp sổ hồng, giấy đăng ký kết hôn và cả hợp đồng thế chấp ngân hàng để đối chiếu hồ sơ gửi xe ô tô, nhiều cư dân chung cư lo ngại nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân.
Cư dân băn khoăn
Trước tình trạng quá tải hầm và tầng để xe, Ban Quản trị (BQT) một khu chung cư tại Hà Nội đã ban hành quyết định thành lập tổ công tác rà soát xe ô tô gồm 27 thành viên, 5 người là đại diện BQT, còn lại là cư dân tự nguyện tham gia.
Tổ công tác này yêu cầu toàn bộ chủ xe phải trình hồ sơ đối chiếu gồm sổ hồng, đăng ký xe... Cư dân phải trình ra giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh nếu xe đứng tên người thân hoặc giấy đăng ký kinh doanh nếu xe đứng tên công ty để đối chiếu.
Tổ rà soát từ chối chấp nhận ảnh chụp sổ hồng trên ứng dụng định danh điện tử VNeID. Đối với những trường hợp sổ hồng hoặc đăng ký xe đang thế chấp ngân hàng, chủ xe buộc phải xin văn bản xác nhận của ngân hàng hoặc trình trực tiếp hợp đồng thế chấp, hoặc giấy tờ khác chứng minh sở hữu.
Quy định này vấp phải phản ứng từ nhiều cư dân do lo ngại về nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân và gây phiền hà khi hầu hết chỗ đỗ xe thuộc thẩm quyền quản lý của chủ đầu tư/ban quản lý. Ngoài ra, khi đăng ký chỗ để xe đã trình đủ giấy tờ theo yêu cầu cho ban quản lý.
Trao đổi với VietNamNet, luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật, cho rằng về bản chất, việc thành lập tổ công tác gồm hàng chục cư dân không phải thành viên BQT để trực tiếp kiểm tra, đối chiếu giấy tờ tài sản của cư dân có nhiều căn cứ để nhận định đây là hành vi vượt quá thẩm quyền và trái nguyên tắc hoạt động của BQT.
Việc 22 cư dân tự nguyện tham gia tổ công tác không làm phát sinh tư cách thành viên BQT, cũng không mặc nhiên trao cho họ quyền kiểm tra hồ sơ tài sản của những cư dân khác.
Về căn cứ pháp lý, một quyết định mang tính nội bộ của BQT không thể tự mình tạo ra nghĩa vụ pháp lý buộc cư dân phải cung cấp những giấy tờ mà pháp luật không quy định hoặc các bên chưa có thỏa thuận.
Ngay cả trong trường hợp Hội nghị nhà chung cư thông qua chủ trương thành lập tổ giúp việc để hỗ trợ rà soát phương tiện, phạm vi hoạt động của tổ vẫn phải giới hạn trong nhiệm vụ được giao và không được trái quy định pháp luật.
Luật sư Bình cho rằng các giấy tờ mà tổ công tác yêu cầu cung cấp đều chứa dữ liệu cá nhân. Theo Điều 4 Nghị định 356/2025/NĐ-CP, hình ảnh thẻ căn cước, căn cước công dân và thông tin tài chính, tín dụng thuộc nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm.
Trường hợp hồ sơ cư dân bị lộ lọt trong quá trình thu thập, chụp ảnh và lưu trữ, trách nhiệm pháp lý được xác định căn cứ vào vai trò, hành vi và lỗi của từng chủ thể. Căn cứ Điều 584 và Điều 592 Bộ luật Dân sự năm 2015, chủ thể gây thiệt hại còn có thể phải bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

Nhiều chung cư đang quá tải chỗ đỗ ô tô.
Rà soát thế nào cho đúng?
Theo luật sư Bình, về quy trình rà soát phương tiện, BQT và Ban Quản lý (BQL) nên chuyển từ phương thức yêu cầu toàn bộ cư dân xuất trình hồ sơ gốc sang cơ chế rà soát theo từng bước, ưu tiên sử dụng dữ liệu sẵn có và chỉ yêu cầu bổ sung đối với trường hợp thực sự cần thiết.
BQT cần công khai mục đích, căn cứ và tiêu chí rà soát dựa trên nội quy, hợp đồng và các quyết định hợp lệ của Hội nghị nhà chung cư, tránh đặt ra điều kiện mới làm ảnh hưởng đến quyền lợi của cư dân.
BQL cần phối hợp với đơn vị trực tiếp quản lý bãi xe rà soát dữ liệu đăng ký phương tiện, hợp đồng gửi xe và thông tin đã được cung cấp trước đó. Chỉ những trường hợp có dấu hiệu sai lệch, thiếu thông tin hoặc có quan hệ sở hữu, sử dụng phương tiện đặc thù mới cần được yêu cầu bổ sung tài liệu chứng minh.
Đối với việc xác minh, thông thường chỉ cần đối chiếu thông tin cần thiết trên giấy đăng ký xe hoặc tài liệu chứng minh quyền sử dụng hợp pháp phương tiện; không nên yêu cầu toàn bộ sổ hồng, giấy đăng ký kết hôn hay hợp đồng thế chấp ngân hàng nếu không chứng minh được sự cần thiết.
Đối với những trường hợp cần kiểm tra trực tiếp, việc tiếp nhận hồ sơ nên được thực hiện bởi nhân sự có trách nhiệm thuộc BQT hoặc BQL, được xác định rõ trong quy trình xử lý dữ liệu.
Cư dân chỉ cần xuất trình giấy tờ để đối chiếu, không phải giao bản gốc hoặc cho phép chụp ảnh, sao lưu toàn bộ tài liệu nếu mục đích xác minh có thể đạt được bằng phương thức ít xâm phạm hơn.
Trường hợp thực sự cần thu thập bản sao, phải thông báo rõ mục đích, phạm vi sử dụng, chủ thể tiếp cận, thời hạn lưu trữ và có căn cứ xử lý dữ liệu hợp pháp.
Ông Bình cho rằng cần thiết lập cơ chế quản lý hồ sơ tập trung, phân quyền truy cập, ghi nhận người tiếp nhận và người khai thác dữ liệu; cam kết bảo mật đối với người được giao nhiệm vụ và quy định thời hạn xóa, hủy dữ liệu khi hoàn thành mục đích xử lý.
Kết quả rà soát cần được thông báo công khai theo hướng tổng hợp, minh bạch về tiêu chí và kết quả, nhưng tuyệt đối không công khai giấy tờ, thông tin tài sản hoặc thông tin tín dụng của từng cư dân.
