Chứng khoán ngày 10.3: Đối mặt 'force-sell', làn sóng bán tháo có thể tiếp diễn

1 phiên mất điểm hơn cả 1 tuần

Tuần giao dịch vừa qua, chỉ số VN-Index có 4 phiên giảm điểm và chỉ có 1 phiên tăng điểm, mất tổng cộng 112 điểm, tương ứng mức giảm 5,95%. Thế nhưng, chỉ với 1 phiên giảm ngày 9.3, VN-Index mất tới 115 điểm, tương ứng mức giảm 6,51%. Một phiên giảm điểm còn hơn mức giảm của cả 1 tuần cộng lại.

Tính từ đỉnh 1.902,93 điểm đạt được vào ngày 13.1, VN-Index đã giảm 250,14 điểm, tương ứng mức giảm 13,14%. Còn nếu tính từ phiên giao dịch đầu năm Bính Ngọ ngày 23.2, chỉ số đã giảm 171,3 điểm, tương ứng mức giảm 9,39%.

Ở tuần giao dịch trước, VN-Index thủng mốc 1.800 điểm và mất 112 điểm. Còn ở phiên giao dịch ngày 9.3, chỉ số xuyên thủng vùng hỗ trợ mạnh quanh 1.750 điểm và chọc thủng luôn ngưỡng hỗ trợ 1.700 điểm.

Ở trạng thái hiện tại, xu hướng giảm đang uy hiếp trực tiếp vùng hỗ trợ tiếp theo quanh 1.650 điểm và xa hơn là ngưỡng 1.600 điểm và vùng 1.550 điểm.

Như chúng tôi đã đề cập ở nhiều bài viết trước, ngay cả việc bắt đáy khi giá đã giảm sâu như hiện tại cũng ẩn chứa rất nhiều rủi ro, vì chưa thể biết chắc đáy của xu hướng giảm đang diễn ra là mức điểm nào. Trên thực tế, liên tục nhiều vùng/ngưỡng hỗ trợ mạnh đã bị phá vỡ, lực bán chiếm lĩnh, việc bắt đáy phiên trước trở thành mua mức giá trần ở phiên hôm sau.

Biểu đồ giảm điểm của VN-Index ngày 9.3.

Các khuyến nghị rằng có thể tranh thủ nhịp rung lắc của thị trường để mua vào tới thời điểm này không chỉ vô nghĩa mà thậm chí còn giống như một cái bẫy có thể đẩy những nhà đầu tư tin lời và non nớt sa vào thua lỗ.

Phiên ngày 10.3: Force-sell có thể đưa tới thảm họa nối tiếp

Theo Công ty chứng khoán SHS, trong bối cảnh nhu cầu bảo toàn vốn tăng cao, VN-Index có thể tiếp tục điều chỉnh về vùng 1.550-1.600 điểm. Đây là khu vực từng là đỉnh của năm 2022 và cũng là đáy hình thành vào cuối năm 2025. Dư nợ margin trên thị trường ước tính khoảng 400.000 tỉ đồng vào cuối năm 2025 và khả năng còn tăng trong đầu năm 2026, có thể trở thành rủi ro đáng chú ý nếu thị trường tiếp tục biến động mạnh. Theo đó, áp lực giải chấp (force-sell) trong những phiên tới có thể kéo VN-Index về vùng điểm trên.

Theo trao đổi từ bà Bùi Thị Kim - Trưởng Phòng kinh doanh của Công ty chứng khoán Yuanta Việt Nam, trong chiều ngày 9.3, đơn vị này đã thực hiện call-margin (cuộc gọi về lệnh ký quỹ) thông báo đến những nhà đầu tư đã có mức lỗ chạm tới ngưỡng phải thực hiện bán giải chấp để cân đối tài khoản.

Bà Kim cho biết thêm, vào đầu phiên giao dịch ngày 10.3, thị trường nếu tiếp tục giảm mạnh, khả năng tình trạng force-sell sẽ diễn ra trên diện rộng kích hoạt làn sóng bán tháo để giải chấp nhằm thực hiện cân đối tài khoản.

Như vậy trước mắt, nhà đầu tư đang đối mặt với phiên giao dịch ngày 10.3 có xác suất rất cao sẽ xảy ra tình trạng force-sell dẫn đến thảm họa bán tháo tương tự như phiên giao dịch ngày 9.3. Nhiều khuyến nghị từ các công ty chứng khoán đối với nhà đầu tư, trong tình thế như vậy không nên bán tháo. Nhưng trong hầu hết trường hợp, lực bất tòng tâm.

Như đề cập ở trên, nếu tính từ 2 thời điểm khác nhau, VN-Index đã có mức giảm tương ứng 13,14% và 9,39%. Đó là mức giảm điểm chung của thị trường. Còn trên thực tế, từng tài khoản của nhà đầu tư có sự phân hóa rất khác nhau.

Nhiều tài khoản sẽ có mức giảm giá ít hơn mức chung. Song, cũng có không ít tài khoản, mức giảm giá sâu hơn mức chung của thị trường. Và những tài khoản này, chính là tâm điểm call-margin và force-sell trong những phiên tới. Hoặc cũng có khả năng, những tài khoản này tự xử lý trước một bước bằng cách bán chéo cổ phiếu để cân đối tài khoản.

Nhưng cho dù xử lý theo cách nào, thị trường cũng sẽ bị tác động tiêu cực và hoàn toàn có thể dẫn tới thảm họa như phiên ngày 9.3.2026. Diễn biến thực tế từ phiên ngày 9.3, về cuối phiên trắng bên mua ở hàng trăm mã dù ở mức giá sàn, cho thấy, rất nhiều nhà đầu tư chưa kịp thoát hàng, có thể sẽ chất lệnh bán giá thấp ngay từ đầu phiên sáng ngày 10.3, từ đó dẫn đến tình trạng bán tháo trên diện rộng và hoảng loạn.

Chính vì thế, không chỉ ưu tiên việc quản lý rủi ro trong lúc này, nhà đầu tư nếu còn nắm giữ tỷ trọng tiền mặt lớn nên tạm thời đứng ngoài quan sát, tránh nóng vội giải ngân bắt đáy hay tin vào một nhịp hồi kỹ thuật. Bởi, đó có thể là những cái bẫy tăng giá để cho những nhà đầu tư lớn xả hàng trong bối cảnh thị trường đang có quá nhiều thông tin tiêu cực ảnh hưởng đến, khiến cho tâm lý thị trường đang bi quan cực độ.

Thế Lâm