Chung tay đẩy lùi 'giặc lửa'

Chủ động phòng ngừa, ứng phó ngay từ cơ sở

Hà Nội ngày càng mở rộng, đô thị hóa nhanh với nhiều nhà cao tầng, công trình ngầm, khu công nghiệp, khu dân cư đông đúc, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh... Cùng với đó là hàng vạn ngõ, ngách nhỏ, nhiều khu vực xe chữa cháy chuyên dụng khó tiếp cận. Đây là những thách thức lớn đối với công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH).

Nhận diện rõ đặc điểm địa bàn, Công an TP Hà Nội đã tổ chức khảo sát toàn diện hệ thống ngõ sâu trên địa bàn. Qua khảo sát, thu thập thông tin trên 17.000 ngõ nhỏ mà xe chữa cháy không thể tiếp cận, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã xây dựng hơn 600 phương án chữa cháy sát với đặc điểm từng khu vực. Với cách làm này cho thấy yêu cầu PCCC không thể chỉ dừng ở việc xử lý khi sự cố xảy ra, mà phải được chuẩn bị từ trước, ngay tại địa bàn dân cư. Mỗi tuyến ngõ, mỗi khu dân cư phải có phương án tiếp cận, nguồn nước, lực lượng và phương tiện phù hợp.

Thời gian qua, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH - Công an Hà Nội triển khai nhiều biện pháp nhằm đẩy lùi "giặc lửa", ứng cứu kịp thời nhiều người dân mắc kẹt trong đám cháy. Ảnh: Đạt Lê

Thống kê của Công an TP Hà Nội, trong quý III/2026, số vụ cháy trên địa bàn giảm 77 vụ so với cùng kỳ năm 2025 và giảm 43 vụ so với quý II/2026. Kết quả này gắn với nhiều giải pháp phòng ngừa, tuyên truyền, kiểm tra, xây dựng phong trào toàn dân PCCC, đồng thời phản ánh sự chuyển biến trong ý thức chủ động phòng cháy của người dân.

Tại phường Tây Hồ, với địa bàn rộng, dân cư đông, nhiều cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cùng hệ thống ngõ sâu, hẹp, Đội Chữa cháy và CNCH khu vực số 14 xác định phương châm xuyên suốt là chủ động phòng ngừa, không chờ đến khi xảy ra cháy mới triển khai lực lượng. Đơn vị phối hợp với UBND phường duy trì 47 tuyến ngõ, ngách được lắp đặt hệ thống họng khô, với tổng chiều dài đường ống dẫn nước 8.517m, 49 trụ tiếp nước và 189 hộp họng nước chữa cháy vách tường.

Hướng dẫn kỹ năng chữa cháy cho lực lượng cơ sở và kỹ năng phòng cháy chữa cháy cho học sinh. Ảnh: ĐT

Tại các phường Thanh Xuân, Khương Đình và Phương Liệt, Trung tá Nguyễn Công Hiệp, Đội phó Đội Chữa cháy và CNCH khu vực số 13 cho biết, đơn vị đã xây dựng phương án riêng cho từng ngõ, đồng thời duy trì và phát huy hiệu quả các mô hình “Tổ liên gia an toàn PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng”. Đáng chú ý, đội xe máy chữa cháy cơ động được phát huy, giúp lực lượng nhanh chóng tiếp cận những khu vực mà xe chữa cháy chuyên dụng khó vào...

Từ thực tiễn đó cho thấy, xây dựng “lá chắn” PCCC không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên nghiệp. Mỗi tổ dân phố, mỗi hộ gia đình, mỗi cơ sở sản xuất, kinh doanh đều phải trở thành một mắt xích trong mạng lưới an toàn PCCC. Các hoạt động tuyên truyền, tập huấn, diễn tập tại khu dân cư, trường học, cơ sở sản xuất, kinh doanh được tăng cường. Khi người dân biết cách nhận diện nguy cơ, xử lý sự cố và sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu, khả năng khống chế đám cháy ngay từ những phút đầu sẽ được nâng lên.

Công nghệ tiếp sức “lá chắn” phòng cháy chữa cháy

Cùng với giải pháp nghiệp vụ và xây dựng phong trào toàn dân PCCC, Công an TP Hà Nội đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả cảnh báo, tiếp nhận và xử lý thông tin cháy, nổ, sự cố, tai nạn. Một trong những giải pháp được triển khai rộng rãi là ứng dụng “Báo cháy 114”. Với ứng dụng này, người dân có thể báo tin nhanh chóng, đồng thời cung cấp hình ảnh, video về sự cố. Thông tin vị trí được xác định thuận lợi hơn, giúp trung tâm chỉ huy có thêm dữ liệu để đánh giá tình hình và điều động lực lượng, phương tiện phù hợp.

Tại địa bàn phụ trách, Đội Chữa cháy và CNCH khu vực số 14 đã phối hợp với Công an các phường hướng dẫn 29.928/29.928 hộ gia đình cài đặt ứng dụng “Báo cháy 114”, đạt 100%. Đơn vị đồng thời duy trì 510 điểm chữa cháy công cộng, 269 “Tổ liên gia an toàn PCCC”; vận động người dân trang bị bình chữa cháy, tháo dỡ “chuồng cọp”, tạo lối thoát nạn thứ hai.

Lực lượng chức năng hướng dẫn cơ sở, người dân cài đặt và sử dụng ứng dụng Báo cháy 114. Ảnh: ĐT

Ở địa bàn phường Yên Hòa, cán bộ Đội Chữa cháy và CNCH khu vực số 2 đến từng hộ dân, nhất là các nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, hướng dẫn cài đặt, đăng ký và sử dụng ứng dụng. Theo Trung tá Vũ Thành Hưng, Phó Đội trưởng Đội Chữa cháy và CNCH khu vực số 2, cho hay: “ ‘Báo cháy 114’ là kênh thông tin quan trọng, giúp người dân và doanh nghiệp báo tin nhanh chóng, chính xác khi phát hiện sự cố. Việc phát hiện sớm, báo tin kịp thời sẽ tạo điều kiện để lực lượng chức năng triển khai phương án chữa cháy, cứu người, hạn chế thiệt hại.

Tại các phường Dương Nội, Đại Mỗ, Yên Nghĩa, công tác kiểm tra an toàn PCCC được kết hợp với tuyên truyền, hướng dẫn cài đặt và sử dụng ứng dụng “Báo cháy 114”. Trung tá Vũ Hoài Nam, Đội trưởng Đội Chữa cháy và CNCH khu vực số 4 cho biết, phát hiện sớm và thông báo kịp thời là yếu tố quan trọng để triển khai lực lượng, phương tiện, xử lý sự cố ngay từ đầu.

Không dừng ở việc số hóa khâu tiếp nhận tin báo, Công an TP Hà Nội đang triển khai thiết bị báo cháy không dây, được phát triển trên cơ sở đề tài khoa học của Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy và tiếp tục hoàn thiện để phù hợp thực tiễn.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Hà Nội cho rằng, thiết bị báo cháy không dây không chỉ là một sản phẩm đơn lẻ mà còn là bước đi trong quá trình xây dựng hệ sinh thái công nghệ số phục vụ PCCC và CNCH; từng bước hình thành mạng lưới cảnh báo cháy sớm, kết nối dữ liệu, hỗ trợ quản lý nhà nước, chỉ huy điều hành và tổ chức chữa cháy, CNCH. Việc nghiên cứu, sản xuất thiết bị cũng hướng tới làm chủ công nghệ, tạo ra những sản phẩm phục vụ trực tiếp yêu cầu công tác, chiến đấu và phục vụ nhân dân.

Từ những phương án sát thực tế, mô hình tự quản tại cộng đồng đến các giải pháp công nghệ, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an Hà Nội đang từng bước đưa công tác phòng cháy về gần dân, sát dân và dựa nhiều hơn vào sức dân. Đó cũng là nền tảng để xây dựng thế trận PCCC rộng khắp, trong đó người dân vừa là đối tượng được bảo vệ, vừa là chủ thể trực tiếp tham gia bảo vệ an toàn cho chính mình, gia đình và cộng đồng, góp phần đẩy lùi “giặc lửa”, giữ bình yên cho Thủ đô.

Năm 2026, đánh dấu 65 năm ngày truyền thống lực lượng cảnh sát PCCC và CNCH (4/10/1961) và 25 năm Ngày toàn dân PCCC (4/10/2001). Trải qua 65 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng cảnh sát PCCC và CNCH Công an Thủ đô luôn nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản của Nhà nước và nhân dân…

65 năm là một chặng đường đủ dài để làm nên truyền thống, nhưng cũng là điểm khởi đầu cho những nhiệm vụ mới. Thủ đô sẽ tiếp tục phát triển, hiện đại và thông minh. Cùng với đó là nguy cơ, thách thức mới trong công tác bảo đảm an toàn PCCC và CNCH. Điều này, đòi hỏi lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an Thủ đô tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao năng lực quản lý nhà nước, làm tốt công tác phòng ngừa; xây dựng thế trận PCCC toàn dân vững chắc; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ; đồng thời duy trì lực lượng thường trực tinh nhuệ, cơ động, sẵn sàng xử lý hiệu quả mọi tình huống.