Chung tay dựng nhà, vun đắp an sinh
Hoàn thành hỗ trợ nhà ở cho 415 hộ ngoài Đề án xóa nhà tạm, nhà dột nát, Lào Cai ghi nhận sự đóng góp quan trọng của doanh nghiệp, nhà tài trợ và cộng đồng. Kinh nghiệm huy động nguồn lực, hỗ trợ phù hợp với từng gia đình là cơ sở để tỉnh tiếp tục chăm lo chỗ ở an toàn cho người dân hoàn cảnh khó khăn.
Với chị Chu Thị Thiết ở thôn Làng Khương, xã Khánh Hòa, được hỗ trợ làm nhà ở là niềm vui lớn của 3 mẹ con. Kinh tế khó khăn, gia đình chị chưa đủ điều kiện xây dựng lại căn nhà tạm trước đây. Khoản hỗ trợ 60 triệu đồng cùng 2 tấn xi măng đã giúp gia đình có chỗ ở vững chãi hơn.
Cùng xã Khánh Hòa, gia đình anh Trương Văn Ba ở thôn Khe Pắn cảm nhận rõ sự thay đổi khi chuyển từ căn nhà tạm, dột nát sang nhà kiên cố.
Anh Ba chia sẻ: "Có chỗ ở an toàn, gia đình tôi yên tâm lao động, chăm lo cuộc sống. Đặc biệt, từ khi được hỗ trợ làm nhà ở kiên cố đến nay, gia đình tôi đã thoát nghèo".

Những câu chuyện ấy cho thấy ý nghĩa thiết thực của chủ trương hỗ trợ nhà ở đối với người dân khó khăn trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh kinh phí, sự góp sức của gia đình, dòng họ, cộng đồng và trách nhiệm tổ chức thực hiện của chính quyền cơ sở có vai trò quan trọng để người dân có căn nhà cơ bản bảo đảm tiêu chí “3 cứng”, gồm nền cứng, khung - tường cứng, mái cứng, đáp ứng yêu cầu về diện tích tối thiểu, phù hợp với điều kiện sinh hoạt và phong tục của địa phương.

Nguồn lực bổ sung đã giúp nhiều gia đình hoàn thiện thêm các hạng mục phục vụ sinh hoạt, cải thiện điều kiện vệ sinh và chất lượng cuộc sống.

Ngay trong khoản kinh phí hỗ trợ theo kế hoạch cũng có nguồn huy động xã hội hóa dành cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ hoàn cảnh khó khăn. Sự đồng hành của doanh nghiệp, tổ chức, nhà tài trợ cùng đóng góp của gia đình, cộng đồng đã giúp các hộ giảm gánh nặng kinh phí, có thêm điều kiện hoàn thiện công trình.
Để nguồn lực đến đúng đối tượng, danh sách các hộ đề nghị hỗ trợ được niêm yết công khai tại thôn, bản, lấy ý kiến người dân trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Cán bộ, công chức và các tổ chức đoàn thể được phân công phụ trách địa bàn nắm hoàn cảnh, hỗ trợ các hộ tháo gỡ khó khăn trong quá trình làm nhà. Tiến độ xây dựng và giải ngân kinh phí được theo dõi thường xuyên để kịp thời đôn đốc thực hiện.
Ở những địa bàn giao thông khó khăn, cộng đồng góp sức san tạo mặt bằng, vận chuyển vật liệu, tham gia thi công. Trưởng thôn, người có uy tín, trưởng dòng họ phát huy vai trò vận động, kết nối các lực lượng tại chỗ. Những đóng góp này giúp các gia đình giảm chi phí, bớt phần việc phải tự lo để sớm hoàn thành nhà ở.

Đặc biệt, có những gia đình chỉ gồm trẻ em, người cao tuổi, người ốm đau hoặc người khuyết tật, không đủ khả năng tự tổ chức xây dựng nhà, chính quyền, đoàn thể và cộng đồng đã hỗ trợ thi công, đảm bảo phù hợp với hoàn cảnh từng hộ. Qua đó cho thấy, kinh phí là điều kiện quan trọng, nhưng cách tổ chức hỗ trợ cũng quyết định khả năng hoàn thành nhà ở của mỗi gia đình.
Bên cạnh kết quả hỗ trợ 415 hộ phát sinh ngoài đề án, nhu cầu nhà ở trong thời gian tới còn lớn. Theo ông Đinh Văn Thơ - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, qua rà soát, từ năm 2026 trở đi toàn tỉnh sẽ có hơn 2.000 hộ cần hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát, trong khi nguồn kinh phí còn hạn chế. Khó khăn trong triển khai còn đến từ đặc thù địa bàn vùng cao: dân cư phân tán, địa hình chia cắt, giao thông cách trở làm tăng chi phí vận chuyển vật liệu và tổ chức thi công. Một số hộ vướng giấy tờ, thủ tục liên quan đến đất ở, cần thời gian hoàn thiện điều kiện hỗ trợ.
Mặt khác, với mức hỗ trợ xây mới 60 triệu đồng, sửa chữa 30 triệu đồng, các gia đình vẫn cần bổ sung nguồn lực để hoàn thành công trình. Khả năng đối ứng của hộ nghèo, hộ cận nghèo còn hạn chế nên sự giúp đỡ bằng ngày công, vật liệu của cộng đồng, họ hàng và việc tiếp cận vốn vay ưu đãi phù hợp có ý nghĩa thiết thực.

Từ thực tế đó, kết nối doanh nghiệp, nhà tài trợ cần gắn với nhu cầu cụ thể của từng địa bàn, từng gia đình. Bên cạnh vận động kinh phí, ngày công và nguyên, vật liệu, các địa phương cần xác định rõ và sớm giải quyết vướng mắc về đất ở, tìm hiểu về khả năng đối ứng, điều kiện tổ chức xây dựng để có phương án hỗ trợ phù hợp đối với từng hộ dân. Phân công rõ đầu mối phụ trách, công khai đối tượng, mức hỗ trợ và kết quả sử dụng các khoản đóng góp cần được duy trì. Hồ sơ nghiệm thu, thanh quyết toán phải được hướng dẫn, hoàn thiện kịp thời nhằm bảo đảm quyền lợi của người dân và giữ sự tin cậy, đồng hành của đơn vị tài trợ.
Hỗ trợ nhà ở cũng cần gắn với sinh kế, việc làm và khả năng tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi phù hợp. Có chỗ ở an toàn cùng điều kiện phát triển sản xuất, cải thiện thu nhập sẽ giúp người dân an cư, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.
Nguồn Lào Cai: https://baolaocai.vn/chung-tay-dung-nha-vun-dap-an-sinh-post914750.html

