Chung tay xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở

Câu lạc bộ bảo tồn Hát then và dân ca xã Tân Lợi luyện tập hát then.

Tiêu biểu là những nỗ lực xây dựng khu dân cư văn hóa tại ấp Làng 3, xã Thuận Lợi và hoạt động gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc của Câu lạc bộ (CLB) bảo tồn Hát then và dân ca xã Tân Lợi.

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết

Một trong những nét nổi bật tại khu dân cư ấp Làng 3 là tinh thần đoàn kết, tương trợ giữa các gia đình. Khi có gia đình, học sinh trong cộng đồng gặp khó khăn, người dân luôn sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ bằng những phần quà thiết thực. Cùng với đó, các gia đình chính sách, người có công với cách mạng được khu dân cư thăm hỏi, động viên vào các dịp lễ, Tết. Những hoạt động này không chỉ thể hiện nghĩa tình, vun đắp tinh thần “tương thân tương ái”, tăng sự gắn bó giữa các hộ dân mà còn giáo dục thế hệ trẻ đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.

Trưởng ban công tác Mặt trận ấp Làng 3 Trần Trung Tài chia sẻ: “Hoạt động chăm lo hộ khó khăn, gia đình chính sách, người yếu thế, người có công với cách mạng được ban ấp và các đoàn thể duy trì thường xuyên bằng hình thức vận động xã hội hóa. Đây là việc làm nhân văn, góp phần giáo dục thế hệ trẻ về sự hy sinh của ông cha trong công cuộc giữ gìn độc lập hôm nay”.

Song song đó, phong trào xây dựng gia đình văn hóa được người dân quan tâm. Các gia đình chú trọng giáo dục con cháu, xây dựng lối sống lành mạnh, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và sinh hoạt cộng đồng. Ông bà, cha mẹ luôn nêu gương để con cháu noi theo. Người dân tích cực vận động nhau giữ gìn vệ sinh môi trường, không vứt rác bừa bãi, bảo vệ cảnh quan và thực hiện các quy định chung của khu dân cư.

Bà Trần Thị Hồng, người dân sinh sống lâu năm ở ấp Làng 3 chia sẻ: “Ngoài chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương, nền tảng của gia đình văn hóa còn là tích cực tham gia các hoạt động của khu dân cư để thắt chặt tình làng nghĩa xóm. Để xây dựng gia đình hạnh phúc, cha mẹ phải gương mẫu, con cháu vâng lời, chăm ngoan, học giỏi. Đặc biệt, khi trưởng thành, con cháu cần tích cực tham gia hoạt động xã hội và chia sẻ khó khăn với cộng đồng”.

Qua thời gian sinh sống, lập nghiệp, tại các khu dân cư thuộc ấp Làng 3 đã hình thành các CLB bóng chuyền hơi, thể dục dưỡng sinh, văn nghệ. Sau những giờ làm việc, nhà văn hóa ấp trở nên nhộn nhịp với các hoạt động dành cho nhiều lứa tuổi. Các phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân. Hoạt động giao lưu, sinh hoạt tập thể giúp nâng cao sức khỏe, tạo không khí vui tươi; đồng thời là dịp để người dân gặp gỡ, chia sẻ, tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng.

Với sự quan tâm đầu tư của Nhà nước và đóng góp của người dân, khu dân cư ấp Làng 3 ngày càng khởi sắc. Hệ thống giao thông, đèn đường được đầu tư xây dựng khang trang, sạch đẹp, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và góp phần giữ gìn an ninh trật tự. Cảnh quan môi trường khu dân cư sáng - xanh - sạch - đẹp là kết quả từ tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm của mỗi người dân trong xây dựng khu dân cư văn minh, giàu đẹp, đáng sống.

Ðiểm tựa gắn kết cộng đồng

Nếu phong trào xây dựng đời sống văn hóa tại khu dân cư ấp Làng 3 thể hiện tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của cộng đồng thì CLB bảo tồn Hát then và dân ca xã Tân Lợi là điểm sáng trong gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Thành lập năm 2017 với 21 thành viên, CLB trở thành nơi kết nối những người cùng niềm đam mê, góp phần thắt chặt tình đoàn kết và làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần.

Bà Nội Thị Uyên, thành viên CLB chia sẻ: “Rời quê hương vào miền Nam lập nghiệp, những người Tày, Nùng ai cũng trăn trở làm sao để làn điệu dân ca của đồng bào mình không bị mai một, lãng quên. Vì vậy, vào mỗi buổi xế chiều, khi công việc nương rẫy tạm gác lại, chị em lại tụ họp, ôn lời ca tiếng hát gợi nhớ về quê hương; đồng thời trao truyền nét văn hóa truyền thống này cho thế hệ trẻ”.

Từ những buổi sinh hoạt ấy, âm thanh quen thuộc lại vang lên trong không gian cộng đồng. Tiếng đàn tính hòa cùng lời then, khi nhẹ nhàng, sâu lắng, lúc rộn ràng theo từng câu hát. Với người Tày, Nùng, đàn tính, hát then từ lâu đã gắn bó với đời sống tinh thần, xuất hiện trong nhiều nghi lễ, sinh hoạt văn hóa và được gìn giữ như một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc.

Bà Triệu Thị Kim Oanh, Chủ nhiệm CLB cho biết: Đàn tính, hát then là loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc, gắn liền với đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào dân tộc Tày, Nùng, Thái. Đặc biệt, Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam đã được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là niềm tự hào; đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm cho mỗi cá nhân, nghệ nhân và CLB trong việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Để gìn giữ và lan tỏa giá trị này, CLB đã duy trì luyện tập, tham gia nhiều hoạt động biểu diễn, giao lưu, lưu diễn trong và ngoài thành phố, góp phần quảng bá nghệ thuật hát then và tăng cường sự gắn kết cộng đồng.

Ông Trần Ngọc Chinh, Trưởng ấp Tân Hòa, xã Tân Lợi cho hay: Ấp có 784 hộ dân, trong đó 50% là người dân tộc thiểu số Tày, Nùng di cư từ phía Bắc vào sinh sống, lập nghiệp. Tiền thân của CLB bảo tồn Hát then và dân ca xã Tân Lợi ngày nay là một nhóm sinh hoạt tại khu dân cư. CLB hoạt động hiệu quả, thường xuyên biểu diễn tại các hội nghị, ngày hội, ngày lễ lớn của đất nước, trở thành sợi dây kết nối cộng đồng, đặc biệt là nơi gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc Tày, Nùng.

Theo các thành viên, để CLB hoạt động hiệu quả, bền vững, rất cần sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền và sự đồng hành của các tổ chức, cá nhân trong hỗ trợ kinh phí hoạt động, trang phục, nhạc cụ, tạo điều kiện tham gia các hội diễn, liên hoan văn hóa, văn nghệ. Qua đó, tạo môi trường để nghệ nhân, hội viên phát huy tài năng, tâm huyết, góp phần lan tỏa tình yêu văn hóa truyền thống, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và bảo đảm sự kế thừa giữa các thế hệ.