Chương trình tiêm kích thế hệ mới Nhật Bản - Anh - Italia đối mặt áp lực nguồn vốn
Ngày 14-6, truyền thông quốc tế đưa tin, Chương trình Không quân Chiến đấu Toàn cầu (GCAP) - dự án hợp tác giữa Nhật Bản, Anh và Italia nhằm phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới vào năm 2035 - đang đối mặt áp lực lớn về tài chính.
Máy bay F-15J Eagles của Nhật Bản trong lần diễn tập tại Anh năm 2025. Ảnh: Không quân Hoàng gia Anh
Vấn đề này được đặt ra trước cuộc gặp giữa Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Thủ tướng Anh Keir Starmer bên lề các hoạt động ngoại giao tại châu Âu và Hội nghị Thượng đỉnh G7.
Mặc dù Chính phủ Anh khẳng định vẫn cam kết với GCAP, nhưng việc chưa công bố mức đầu tư cụ thể khiến các đối tác không khỏi lo ngại về tiến độ triển khai chương trình.
Chương trình GCAP được Nhật Bản, Anh và Italy khởi động nhằm phát triển dòng máy bay chiến đấu thế hệ mới thay thế các phi đội hiện nay của ba nước trong thập niên tới. Đây được xem là dự án quốc phòng mang tính chiến lược, kết hợp năng lực công nghiệp hàng không quân sự hàng đầu của châu Âu và châu Á để tạo ra một nền tảng tác chiến hiện đại, tích hợp trí tuệ nhân tạo, khả năng tác chiến mạng, cảm biến tiên tiến và hệ thống điều khiển máy bay không người lái đi kèm.
Theo kế hoạch, Anh dự kiến công bố khoản đầu tư trị giá hàng tỷ bảng Anh cho GCAP vào cuối năm 2025 trong khuôn khổ chiến lược đầu tư quốc phòng 10 năm. Tuy nhiên, kế hoạch này đã bị trì hoãn do bất đồng về chi tiêu giữa Bộ Quốc phòng và Bộ Tài chính Anh.
Việc Bộ trưởng Quốc phòng John Healey bất ngờ từ chức gần đây tiếp tục khiến thời điểm công bố kế hoạch đầu tư bị lùi lại, làm dấy lên những nghi ngại về khả năng bảo đảm nguồn lực cho các chương trình quốc phòng lớn, trong đó có GCAP.
Trong khi đó, Italia đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ hơn khi Quốc hội nước này hồi tháng 2 thông qua kế hoạch tài trợ trị giá khoảng 10,7 tỷ USD cho dự án.
Về phía Nhật Bản, chính phủ đã liên tục bố trí ngân sách cho chương trình trong những năm gần đây. Tổng mức chi cho GCAP trong giai đoạn 5 năm kết thúc vào tháng 3 vừa qua đã vượt 500 tỷ yên (khoảng 3,1 tỷ USD), đồng thời dành thêm 170 tỷ yên cho năm tài khóa hiện tại.
Đối với Tokyo, tiến độ của dự án mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nhật Bản dự kiến bắt đầu loại biên các máy bay chiến đấu F-2 từ năm 2035 và coi GCAP là nền tảng chủ lực cho lực lượng không quân trong tương lai.
Bất kỳ sự chậm trễ nào cũng có thể ảnh hưởng đến kế hoạch hiện đại hóa quốc phòng của nước này trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp.
Bên cạnh việc phát triển máy bay chiến đấu mới, GCAP còn được kỳ vọng thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng, công nghệ cao và chuỗi cung ứng giữa ba quốc gia. Nhật Bản và Anh cũng đang xúc tiến thành lập cơ chế hợp tác mới nhằm tăng cường nghiên cứu các công nghệ lưỡng dụng như trí tuệ nhân tạo, máy bay không người lái, công nghệ lượng tử và bán dẫn.
(tổng hợp)
Tin nóng
Thủ tướng Anh Keir Starmer xác nhận, quân đội nước này đã chặn bắt và lên một tàu chở dầu thuộc hạm đội bóng tối của Nga ở eo biển Manche lúc rạng sáng nay (14/6).
Nguy cơ lớn nhất với Trung Đông hiện nằm ở việc khu vực có thể dần ổn định trong tình trạng đối đầu thường trực: Bạo lực bùng phát theo chu kỳ, ngoại giao can thiệp theo chu kỳ.
Iran vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về thỏa thuận khung nhằm chấm dứt xung đột với Mỹ.
Bất chấp tuyên bố lạc quan từ Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif về một thỏa thuận Mỹ - Iran có thể được ký kết trong ngày 14/6, Tehran khẳng định vẫn đang xem xét đề xuất và chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Phóng viên TTXVN tại Trung Đông dẫn thông báo của Hội đồng Điều phối Ngân hàng Iran ngày 14/6 cho biết đã xảy ra một cuộc tấn công mạng làm gián đoạn hoạt động của 4 ngân hàng lớn tại nước này, buộc các cơ quan chức năng phải triển khai các biện pháp bảo vệ khẩn cấp và khắc phục sự cố.
Máy bay chiến đấu rơi xuống khu vực núi vào chiều thứ Bảy tại hạt Yakima, bang Washington (Mỹ), gây ra một vụ cháy rừng, theo thông báo từ giới chức địa phương.
Tin mới
Ít nhất 17 nông dân đã thiệt mạng và 13 người khác bị thương trong một vụ tấn công có vũ trang nhằm vào lực lượng lao động nông nghiệp tại bang Zamfara, Tây Bắc Nigeria. Vụ việc tiếp tục làm dấy lên lo ngại về tình trạng mất an ninh kéo dài tại một trong những điểm nóng bạo lực nghiêm trọng nhất của quốc gia châu Phi này.
Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) khẳng định sẽ thanh toán đầy đủ thù lao cho trọng tài người Somalia Omar Artan sau khi Mỹ từ chối không cho ông nhập cảnh để cầm còi các trận đấu trong khuôn khổ vòng chung kết World Cup 2026.
Giới chức Iran tiếp tục phát đi cảnh báo rằng bất kỳ tiến trình ngoại giao nào cũng sẽ khó thành công nếu không kiềm chế các hành động quân sự của Israel.
Từ ngày 11 đến 14-6, Bộ CHQS tỉnh Tây Ninh tổ chức kiểm tra các bài bắn kỹ thuật chiến đấu bộ binh và diễn tập chiến thuật cho chiến sĩ Đại đội 4, Đại đội 5 và Đại đội 6, Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực 3 - Tân Ninh.
Iran được cho là đồng ý không sản xuất hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân theo dự thảo thỏa thuận với Mỹ. Nhưng đến nay, Washington vẫn chưa công khai xác nhận hoặc bình luận về các điều khoản được quan chức Iran mô tả.
Tập đoàn công nghiệp quốc phòng Israel Rafael Advanced Defense Systems vừa giới thiệu hệ thống đánh chặn động năng cỡ nhỏ mang tên Hunter Eagle, được thiết kế nhằm đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ các thiết bị bay không người lái (UAV) hoạt động ở độ cao thấp trên chiến trường hiện đại.
Trọng tài Omar Artan sẽ được FIFA chi trả 100% tiền lương dù không làm nhiệm vụ tại World Cup 2026.
Ấn Độ đang thúc đẩy kế hoạch tăng cường sức mạnh Hải quân bằng việc bổ sung thế hệ tàu ngầm Type 214 do Đức thiết kế nhưng sẽ được đóng ngay trên lãnh thổ Ấn Độ.