B-21 Raider bước vào giai đoạn thử nghiệm tác chiến, Mỹ tăng tốc hoàn thiện oanh tạc cơ tàng hình thế hệ mới

Không quân Mỹ vừa đạt thêm một cột mốc quan trọng trong chương trình phát triển oanh tạc cơ tàng hình B-21 Raider khi lần đầu tiên đưa phi công thử nghiệm tác chiến tham gia bay cùng phi công thử nghiệm phát triển trên mẫu máy bay này.

Sự kiện diễn ra tại căn cứ không quân Edwards, bang California và được giới quân sự đánh giá là bước tiến đáng kể để đưa B-21 tiến gần hơn tới trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

Theo thông tin được công bố ngày 11/6, phi công thử nghiệm tác chiến thuộc Đơn vị số 5 của trung tâm đánh giá và thử nghiệm tác chiến không quân Mỹ đã cùng điều khiển B-21 Raider với một phi công tốt nghiệp trường phi công thử nghiệm không quân Mỹ.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử các chương trình máy bay quân sự hiện đại của Mỹ, một phi công thử nghiệm tác chiến được đưa vào buồng lái ở giai đoạn sớm như vậy.

Ông Matt Guasco, chỉ huy Đơn vị số 5, cho biết việc kết hợp thử nghiệm phát triển và thử nghiệm tác chiến từ giai đoạn đầu sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian đánh giá, đồng thời nhanh chóng xác định những yếu tố ảnh hưởng tới khả năng chiến đấu thực tế của máy bay.

Trước đây, các chương trình phát triển máy bay quân sự thường trải qua 2 giai đoạn tách biệt. Đầu tiên là thử nghiệm phát triển nhằm đánh giá độ an toàn, tính năng kỹ thuật và khả năng vận hành.

Sau khi hoàn thành, máy bay mới bước sang giai đoạn thử nghiệm tác chiến để xác định hiệu quả chiến đấu trong điều kiện thực tế.

Tuy nhiên, với B-21 Raider, Không quân Mỹ quyết định phá bỏ cách làm truyền thống. Hai giai đoạn được tiến hành song song nhằm tăng tốc quá trình đưa máy bay vào biên chế.

Theo giới chức Mỹ, cách tiếp cận này từng được áp dụng với tiêm kích F-15EX Eagle II nhưng B-21 Raider là chương trình có mức độ tích hợp sớm hơn đáng kể.

B-21 Raider là oanh tạc cơ tàng hình thế hệ mới do tập đoàn Northrop Grumman phát triển trong khuôn khổ chương trình Máy bay ném bom tấn công tầm xa.

Chương trình được khởi động từ năm 2011, trước khi Northrop Grumman giành hợp đồng phát triển vào năm 2015.

Tên gọi B-21 Raider được lựa chọn nhằm vinh danh lực lượng Doolittle Raiders, đơn vị đã thực hiện cuộc không kích nổi tiếng vào Nhật Bản trong Thế chiến II.

Máy bay được thiết kế để thay thế dần oanh tạc cơ B-1B Lancer và oanh tạc cơ tàng hình B-2 Spirit trong những năm tới.

Không quân Mỹ dự kiến mua ít nhất 100 chiếc B-21 Raider nhằm xây dựng lực lượng oanh tạc cơ chiến lược mới, có khả năng hoạt động trong những môi trường tác chiến phức tạp nhất thế giới.

Không giống nhiều mẫu máy bay thế hệ trước, B-21 Raider được phát triển theo tiêu chuẩn sản xuất ngay từ đầu.

Điều này đồng nghĩa các máy bay thử nghiệm sau khi hoàn tất nhiệm vụ có thể được chuyển đổi sang cấu hình tác chiến thay vì bị loại bỏ như những nguyên mẫu truyền thống.

Chiếc B-21 Raider đầu tiên thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 11/2023 và kể từ đó tham gia các chương trình đánh giá tính năng bay, hệ thống điện tử hàng không cũng như kiểm tra độ bền kết cấu.

Đến tháng 9/2025, chiếc B-21 Raider thứ 2 gia nhập đội bay thử nghiệm tại căn cứ Edwards, giúp mở rộng đáng kể quy mô đánh giá và tăng tốc chương trình phát triển.

Theo Không quân Mỹ, việc có 2 máy bay cùng tham gia thử nghiệm cho phép các kỹ sư tiến hành đồng thời nhiều nội dung như đánh giá hệ thống nhiệm vụ, tích hợp vũ khí, quy trình bảo dưỡng và khả năng duy trì hoạt động dài hạn Đây là những yếu tố quyết định trước khi B-21 Raider chính thức bước vào biên chế..

B-21 Raider được thiết kế để mang cả vũ khí hạt nhân lẫn vũ khí thông thường. Máy bay có khả năng xuyên phá các khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt bằng hệ thống phòng không hiện đại, đồng thời thực hiện các đòn tấn công chính xác vào mục tiêu ở bất kỳ nơi nào trên thế giới. Không quân Mỹ kỳ vọng đây sẽ là xương sống của lực lượng oanh tạc cơ chiến lược trong nhiều thập kỷ tới.