Chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển toàn diện giáo dục và đào tạo

Các tập thể có nhiều thành tích trong năm học 2025-2026 được tặng Cờ thi đua xuất sắc của UBND tỉnh. Ảnh: Minh Quang

Từ quyết tâm chính trị đến những chuyển biến rõ nét

Xác định triển khai thực hiện các Nghị quyết số 71-NQ/TW và 281/NQ-CP là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, Sở GD và ĐT đã chủ động tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh gắn các mục tiêu phát triển GD và ĐT với thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh, Quy hoạch tỉnh và các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Các cấp ủy đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở đưa các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển giáo dục vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và từng giai đoạn. Qua đó, tinh thần coi GD và ĐT là “quốc sách hàng đầu”, là động lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội ngày càng được cụ thể hóa trong hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện ở các cấp.

Quyết tâm chính trị đó được thể hiện rõ trong việc Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết số 09-NQ/ TU, ngày 30/1/2026 về Chiến lược phát triển GD và ĐT đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với những điểm nhấn là chủ trương ưu tiên bố trí nguồn lực kinh phí vượt trội cho GD và ĐT; bảo đảm mức chi cho giáo dục đạt tối thiểu 23% tổng chi ngân sách địa phương, cao hơn mức quy định tại Nghị quyết số 71-NQ/TW. Tỉnh ưu tiên quy hoạch quỹ đất, phê duyệt các đề án, dự án đầu tư công giai đoạn 2026-2030 nhằm nâng cấp cơ sở vật chất, bổ sung thiết bị dạy học hiện đại; thực hiện các chính sách hỗ trợ tài chính, tín dụng ưu đãi cho người học. HĐND, UBND tỉnh cũng chủ động ban hành nhiều văn bản, kế hoạch, đề án trọng điểm, từng bước tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, tạo hành lang pháp lý hoàn chỉnh cho đổi mới giáo dục.

Trong điều kiện thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, việc quy hoạch, đầu tư mạng lưới trường lớp cũng được triển khai theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa. Tỷ lệ phòng học kiên cố toàn tỉnh đạt 99%; tỷ lệ trường công lập đạt chuẩn quốc gia duy trì ở mức cao, trong đó tiểu học đạt 97%, THCS đạt 99% và THPT đạt 91%. Tỉnh đã quyết liệt, sáng tạo trong sắp xếp, chuyển giao 65 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập đơn vị hành chính, với tổng diện tích 245.051m2 cho các trường học, góp phần kịp thời tháo gỡ khó khăn về không gian trải nghiệm, phòng học bộ môn và sân rèn luyện thể thao, tạo thêm điều kiện để các nhà trường tổ chức tốt hơn các hoạt động giáo dục.

Đồng chí Vũ Văn Cung, Chủ tịch UBND xã Yên Mô cho biết, để thực hiện các mục tiêu Nghị quyết số 71-NQ/TW, trong năm học vừa qua, xã tập trung thực hiện vai trò quản lý Nhà nước về giáo dục theo hướng quản lý bằng kế hoạch, trách nhiệm và phối hợp; lấy thực tiễn cơ sở làm căn cứ để chỉ đạo, điều hành. Xã chủ động rà soát, bố trí đội ngũ phù hợp; tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ được điều tiết, bố trí kiêm nhiệm hoặc hợp đồng khi cần thiết, không để thiếu giáo viên ảnh hưởng đến việc thực hiện chương trình.

Năm 2026, xã Yên Mô dành 89 tỷ đồng cho đầu tư cơ sở vật chất trường lớp và sự nghiệp GD và ĐT, chiếm 57,7% tổng ngân sách xã. Nguồn lực dành cho giáo dục cho thấy sự ưu tiên của cấp ủy, chính quyền địa phương, đồng thời cho thấy các mục tiêu của Nghị quyết số 71-NQ/TW đang từng bước được cụ thể hóa bằng nguồn lực và những công trình cụ thể.

Cùng với cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý tiếp tục được củng cố, chuẩn hóa. Tỷ lệ giáo viên đạt và vượt chuẩn theo Luật Giáo dục 2019 thuộc nhóm cao của cả nước, với giáo viên mầm non đạt 99,5%, THCS đạt 96,5% và THPT đạt 100%.

Bứt phá chất lượng, tạo nền tảng cho giai đoạn mới

Những chuyển biến về cơ chế, nguồn lực, mạng lưới trường lớp và đội ngũ đã tạo điều kiện để giáo dục Ninh Bình tiếp tục nâng cao chất lượnge toàn diện, đồng thời tạo bước bứt phá ở giáo dục mũi nhọn. 100% cơ sở giáo dục mầm non triển khai chương trình lấy trẻ làm trung tâm; công tác nuôi dưỡng, chăm sóc bán trú đạt 98,76%, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng giảm mạnh.

Tỉnh duy trì vững chắc kết quả phổ cập giáo dục, xóa mù chữ và dẫn đầu toàn quốc về điểm trung bình Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026; tỷ lệ tốt nghiệp THPT đạt 99,54%. Tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026, học sinh Ninh Bình đạt 238/310 giải (tỷ lệ 76,77%), xếp thứ 2 toàn quốc về tổng số lượng giải và thứ 3 về số giải Nhất. Học sinh của tỉnh đoạt 3 Huy chương Bạc Olympic châu Á (các môn Vật lý, Tin học); 1 học sinh đoạt Huy chương Vàng Olympic Vật lý quốc tế năm 2026 và 1 học sinh vào đội tuyển thi Olympic Tin học quốc tế năm 2026.

Theo thầy Phạm Thanh Ngọc, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, sau một năm thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, nhà trường đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học. Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, trường có 115 giải/141 học sinh dự thi; ở đấu trường trí tuệ khu vực và quốc tế, học sinh nhà trường đạt thành tích nổi bật. Em Nguyễn Thị Bích Ngọc, học sinh lớp 12 chuyên Vật lý, đoạt Huy chương Bạc Olympic Vật lý châu Á và Huy chương Vàng Olympic Vật lý quốc tế (IPhO) năm 2026. Tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh lớp 12, nhà trường đoạt Cờ giải Nhất toàn đoàn; trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, điểm trung bình các môn của học sinh toàn trường đạt 8,109 điểm, xếp thứ Nhất toàn tỉnh...

Đến nay, 100% cơ sở giáo dục triển khai học bạ số, trừ trường khuyết tật; 100% dữ liệu cán bộ, giáo viên, học sinh được xác thực, đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia. Ninh Bình cũng là một trong những địa phương đi đầu trong thí điểm đưa nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo vào trường phổ thông; áp dụng mô hình “Lớp học đảo ngược”; triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” và mô hình “Mỗi học sinh - Một người thân số hóa”. Từ số hóa dữ liệu, hồ sơ đến đổi mới phương thức quản trị và tổ chức dạy học, chuyển đổi số đang tạo thêm dư địa để các cơ sở giáo dục nâng cao hiệu quả quản lý, tăng tính minh bạch và từng bước đổi mới phương pháp giáo dục.

Theo đồng chí Nguyễn Tiến Dũng, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở GD và ĐT, thực tiễn một năm triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW và Nghị quyết số 281/NQ-CP cho thấy, đổi mới và phát triển giáo dục không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành Giáo dục mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trong đó, nhà giáo và cán bộ quản lý là nhân tố có ý nghĩa quyết định; việc chủ động tháo gỡ những điểm nghẽn về nhân lực, kết hợp hài hòa đầu tư của Nhà nước với huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội là những yêu cầu quan trọng. Cùng với đó, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ hiện đại, trong đó có trí tuệ nhân tạo, sẽ góp phần đổi mới quản trị, phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng giáo dục.

Phát huy những kết quả đã đạt được, thời gian tới, ngành Giáo dục tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác quản lý, hoàn thiện cơ chế, chính sách; nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý; phát triển mạng lưới trường lớp, đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học theo hướng hiện đại hóa.

Đồng thời, tập trung nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục mũi nhọn và định hướng phân luồng học sinh; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI và đổi mới sáng tạo; tăng cường hội nhập quốc tế, thu hút các nguồn lực xã hội cho phát triển GD và ĐT.