Chuyển biến tích cực tại Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1

Các đơn vị thi công vận chuyển trang thiết bị đến thi công khu tái định cư dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh).

Tín hiệu tích cực tác động, tạo chuyển biến cho tiến độ triển khai dự án phải kể đến sự chỉ đạo sâu sát, quyết liệt của Ban Chỉ đạo thực hiện Dự án nhà máy Điện hạt nhân, UBND tỉnh Khánh Hòa. Theo đó, nhiều “điểm nghẽn” liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng dự án đang dần được tháo gỡ, đảm bảo đúng quy định của pháp luật, được người dân đồng thuận và thống nhất cao.

Ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, ngay từ khi Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận được Quốc hội thống nhất chủ trương khởi động lại, nhiều khó khăn, vướng mắc cũng nảy sinh, nhất là tại Dự án nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Tuy nhiên, khi cơ chế và chính sách sớm được khơi thông đã giúp cho tỉnh có căn cứ pháp lý để triển khai theo đúng quy định, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân vùng dự án.

Cụ thể, Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 66.26/2026/NQ-CP ngày 5/9/2026 về hỗ trợ bảo đảm sinh kế, ổn định đời sống và tái định cư cho người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án điện hạt nhân đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư.

Nghị quyết áp dụng đối với địa phương có nhà máy điện hạt nhân đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư (cụ thể là tỉnh Khánh Hòa), hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ổn định có nguồn gốc lấn, chiếm trước ngày 1/7/2024 mà không đủ điều kiện được bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thực hiện Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận.

Thực tiễn cho thấy, cốt lõi để dự án triển khai thành công vẫn là sự đồng thuận của người dân. Điều đó đòi hỏi công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong nhân dân cần liên tục tăng cường. Công tác quy chủ, xác minh nguồn gốc đất, công tác bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng… cần phải rõ ràng, minh bạch, “làm đúng, làm đủ”, đảm bảo quyền lợi tốt nhất, đúng quy định pháp luật.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Quyền Chủ tịch UBND xã Phước Dinh chia sẻ, do đặc điểm tình hình của địa phương vùng biển, hơn nữa trước đây do công tác quản lý đất đai còn lỏng lẻo nên khi địa phương có dự án đầu tư thì khó khăn lớn vẫn là việc quy chủ, xác minh nguồn gốc đất. Thời gian qua, việc này cũng đã dẫn đến vô vàn khó khăn, làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Các đơn vị thi công thực hiện thi công các gói thầu của dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh).

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Minh Thư cho biết, để hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thực hiện Dự án nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, UBND tỉnh đã thành lập Tổ Công tác đặc biệt trực tiếp xuống địa bàn xác định nguyên nhân chậm trễ trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án.

Theo đó, Tổ Công tác đã giải quyết hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền giải quyết các khó khăn, vướng mắc liên quan đến lĩnh vực quản lý nhà nước của ngành, đơn vị; giúp đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ, thủ tục hành chính có liên quan đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng…

Nhờ đó, tiến độ thực hiện dự án đã có những thay đổi so với trước. Số liệu về những trường hợp bị ảnh hưởng khi thực hiện dự án có sự thay đổi không nhỏ, giảm 346 trường hợp (783 trường hợp so với trước đây 1.129 trường hợp). Hơn nữa, số trường hợp được xác nhận nguồn gốc đất hợp pháp cũng thuận lợi, rõ ràng hơn, việc phê duyệt phương án bồi thường, chi trả bồi thường cho các trường hợp và thu hồi đất cũng tăng lên. Điều đó cho thấy, những “điểm nghẽn” đã dần được tháo gỡ và có nhiều chuyển biến tích cực.

Đặc biệt, khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.26/2026/NQ-CP đã tạo cơ sở pháp lý để địa phương thực hiện vận động, thuyết phục người dân nhận hỗ trợ, thống nhất bàn giao mặt bằng đối với khu vực 52 ha thuộc khu tái định cư Dự án nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Hơn thế nữa, đến thời điểm này các hạng mục công việc đều có sự gia tăng về khối lượng thực hiện.

Theo báo cáo của UBND xã Phước Dinh, Dự án có 783 trường hợp bị ảnh hưởng, diện tích thu hồi đất 515 ha. Đến cuối tháng 9/2026, đã xác nhận nguồn gốc đất cho 365 trường hợp; phê duyệt phương án bồi thường 345 trường hợp với diện tích trên 340 ha; chi trả bồi thường cho 105 trường hợp với diện tích đất thu hồi trên 165 ha; đồng thời thu hồi, bàn giao quản lý 164 ha đất, đạt trên 31% diện tích. Dự án đã giải ngân được 938/1.779 tỷ đồng, đạt 52,7% kế hoạch vốn.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng, tuy việc triển khai dự án thành phần 1 có chuyển biến hơn so với trước, thế nhưng khối lượng công việc còn lại cũng rất lớn. Vì lẽ đó để công tác giải phóng mặt bằng đạt 100% và bàn giao trước ngày 15/10 tới, UBND xã Phước Dinh cần phối hợp với các sở, ngành, đơn vị liên quan tiếp tục rà soát, tập trung tháo gỡ hết các khó khăn, vướng mắc liên quan đến việc quy chủ, xác minh nguồn gốc đất.

Các đơn vị thi công thực hiện thi công các gói thầu của dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh).

Bên cạnh đó, UBND xã Phước Dinh cần khẩn trương hoàn tất các thủ tục để chi trả kinh phí bồi thường cho những trường hợp đã đủ điều kiện. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh (Chủ đầu tư dự án thành phần 1) cần nhanh chóng tiến hành thi công đối với những khu vực đất đã được bàn giao mặt bằng, không chờ giải quyết tất cả hồ sơ đất đai rồi mới thi công, làm mất thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.