Sửa 7 luật lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể thao, du lịch: Đề nghị phân cấp gắn với nguồn lực

Phân cấp mà thiếu nguồn lực thì chỉ chuyển khó từ nơi này đến nơi khác

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Bùi Văn Dũng, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội bày tỏ tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của 7 luật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch. 

Góp ý vào các nội dung về phân cấp, cắt giảm thủ tục hành chính, chuyển đổi số, đại biểu Bùi Văn Dũng cho rằng, việc phân cấp phải có điều kiện thực hiện, bảo đảm giải quyết hồ sơ nhanh, đúng và rõ trách nhiệm.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến điều hành nội dung thảo luận

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy và các đại biểu dự phiên thảo luận. Ảnh: Quốc hội

Dự thảo luật giao thêm thẩm quyền cho cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, UBND cấp tỉnh và cấp xã trong một số lĩnh vực như công nhận điểm du lịch, khu du lịch cấp tỉnh, tiếp nhận thông báo về một số thư viện, cấp phép một số liên hoan, giải thưởng, cuộc thi điện ảnh có yếu tố nước ngoài.

Đại biểu đề nghị với mỗi nhiệm vụ được phân cấp cần xác định rõ thẩm quyền, tiêu chuẩn, dữ liệu, nhân lực, kinh phí và trách nhiệm xử lý. Bộ quản lý chuyên ngành cần hướng dẫn, kiểm tra thống nhất. Đồng thời, đối với quản lý di tích, di sản thế giới, cần phân định rõ thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương.

“Phân cấp mà thiếu nguồn lực thì chỉ chuyển khó từ nơi này đến nơi khác”, đại biểu Bùi Văn Dũng nêu.

Về chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch, đại biểu cho rằng cần bảo đảm các quy định mới thực sự làm giảm nghĩa vụ, chi phí và thời gian thực hiện thủ tục.

Đối với thẻ hướng dẫn viên du lịch điện tử, dự thảo quy định thẻ điện tử và thẻ vật lý có giá trị pháp lý như nhau nhưng vẫn có trường hợp yêu cầu hướng dẫn viên phải sử dụng thẻ vật lý khi hành nghề. Đại biểu đề nghị cân nhắc bỏ ngoại lệ này, cho phép hướng dẫn viên sử dụng một trong hai loại thẻ, kèm mã xác thực để phục vụ việc kiểm tra trực tuyến.

Theo đại biểu Bùi Văn Dũng, nếu vẫn yêu cầu phải mang thẻ vật lý trong mọi trường hợp thì lợi ích của thẻ điện tử sẽ bị thu hẹp.

Đối với quy định yêu cầu đại lý trực tuyến gỡ bỏ thông tin các cơ sở cung cấp dịch vụ du lịch trên nền tảng số khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu, đại biểu đề nghị sửa theo hướng chỉ gỡ thông tin vi phạm, đồng thời nêu rõ căn cứ vi phạm, thời điểm và thời hạn yêu cầu; thông báo cho bên bị gỡ và có cơ chế phục hồi khi yêu cầu không còn căn cứ.

Theo đại biểu, một vi phạm tại một cơ sở không nên dẫn đến việc mất thông tin hợp pháp của các cơ sở khác.

Đại biểu Bùi Văn Dũng, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội phát biểu

Đối với quy định khách quốc tế vào Việt Nam phải mua bảo hiểm du lịch, đại biểu Bùi Văn Dũng đề nghị đánh giá tác động trước khi áp dụng rộng rãi.

Theo đó, trường hợp khách quốc tế đã có bảo hiểm quốc tế còn hiệu lực thì không nên mua thêm bảo hiểm. Đại biểu Bùi Văn Dũng đề nghị quy định theo hướng khách phải có bảo hiểm du lịch còn hiệu lực, đáp ứng phạm vi và mức trách nhiệm tối thiểu; đồng thời công nhận hợp đồng bảo hiểm hợp pháp được cấp ở nước ngoài và quy định phương thức kiểm tra điện tử.

Theo đại biểu, cách này vẫn bảo đảm yêu cầu bảo vệ khách du lịch, đồng thời tránh phát sinh chi phí và thời gian nhập cảnh không cần thiết.

Về điều khoản chuyển tiếp, đại biểu Bùi Văn Dũng cho rằng, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung 7 luật cần quy định rõ cách xử lý do các nội dung có 3 thời điểm hiệu lực khác nhau.

Đại biểu đề nghị quy định cụ thể theo hướng: hồ sơ đã được tiếp nhận tiếp tục được giải quyết; giấy phép, thẻ và quyết định được cấp hợp pháp tiếp tục có giá trị đến hết thời hạn; việc thay đổi cơ quan có thẩm quyền không làm phát sinh yêu cầu người dân, doanh nghiệp thực hiện lại thủ tục; các văn bản quy định chi tiết và hệ thống dữ liệu phải sẵn sàng khi quy định mới có hiệu lực.

Làm rõ chủ thể lập, nộp hồ sơ công nhận khu du lịch

Góp ý về công nhận khu du lịch cấp tỉnh tại dự thảo luật, đại biểu Lò Thị Luyến, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Điện Biên đề nghị quy định rõ chủ thể lập, nộp hồ sơ đối với khu du lịch nằm trên địa bàn một đơn vị hành chính cấp xã.

Theo dự thảo, UBND cấp tỉnh quyết định công nhận khu du lịch cấp tỉnh. Đối với khu du lịch nằm trên địa bàn từ hai đơn vị hành chính cấp xã trở lên, cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh lập hồ sơ, UBND cấp tỉnh thành lập hội đồng thẩm định và quyết định công nhận.

Đại biểu cho rằng quy định đối với khu du lịch nằm trên địa bàn từ hai xã trở lên là phù hợp với Luật Tổ chức chính quyền địa phương, theo nguyên tắc những vấn đề liên quan từ hai đơn vị hành chính cấp xã trở lên thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp tỉnh.

Tuy nhiên, đối với khu du lịch chỉ nằm trên địa bàn một xã, dự thảo chưa quy định cụ thể chủ thể lập, nộp hồ sơ. Trong khi đó, theo Nghị định số 137/2025/NĐ-CP hiện hành, UBND cấp xã nơi có khu du lịch hoặc tổ chức quản lý khu du lịch thực hiện việc nộp hồ sơ. Nghị định sẽ hết hiệu lực từ ngày 1.3.2027.

Theo đại biểu, nếu mục tiêu sửa đổi Điều 27 là luật hóa nội dung phân định thẩm quyền đã được quy định tại Nghị định số 137/2025/NĐ-CP thì cần quy định đầy đủ chủ thể lập, nộp hồ sơ đối với cả hai trường hợp: khu du lịch nằm trên địa bàn một xã và khu du lịch nằm trên địa bàn từ hai xã trở lên.

Đại biểu đề nghị bổ sung quy định theo hướng: Đối với khu du lịch nằm trên địa bàn một đơn vị hành chính cấp xã, UBND cấp xã nơi có khu du lịch hoặc tổ chức quản lý khu du lịch nộp hồ sơ đề nghị công nhận khu du lịch cấp tỉnh.

Đại biểu Lò Thị Luyến, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Điện Biên phát biểu

Về quy định thu hồi quyết định công nhận khu du lịch tại Điều 27, đại biểu Lò Thị Luyến lưu ý dự thảo quy định UBND cấp tỉnh thu hồi quyết định công nhận khu du lịch cấp tỉnh trong trường hợp khu du lịch không còn bảo đảm các điều kiện theo quy định hoặc theo đề nghị của UBND cấp xã nơi có khu du lịch và tổ chức quản lý khu du lịch.

Theo đại biểu, việc sử dụng từ “và” có thể được hiểu là phải có đề nghị đồng thời của cả UBND cấp xã và tổ chức quản lý khu du lịch.

Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, cân nhắc liệu có nhất thiết phải có đề nghị đồng thời của cả hai chủ thể hay không. Trường hợp không bắt buộc cả hai chủ thể cùng đề nghị, đại biểu đề nghị chỉnh lý, sử dụng từ “hoặc” thay cho từ “và” để quy định rõ hơn.

Tránh chồng chéo trong kiểm tra cơ sở lưu trú du lịch

Đối với quy định về kiểm tra chất lượng cơ sở lưu trú du lịch tại Điều 51, đại biểu Lò Thị Luyến đề nghị phân định rõ hơn trách nhiệm giữa cấp tỉnh và cấp xã.

Theo dự thảo, cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh tổ chức kiểm tra chất lượng cơ sở lưu trú du lịch trên địa bàn. Đồng thời, UBND cấp xã tổ chức kiểm tra điều kiện tối thiểu về cơ sở vật chất kỹ thuật và dịch vụ phục vụ khách du lịch đối với cơ sở lưu trú du lịch không đăng ký công nhận hạng trên địa bàn.

Các đại biểu dự Hội nghị

Đại biểu cho rằng việc giao UBND cấp xã kiểm tra các cơ sở không đăng ký công nhận hạng là phù hợp với chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn. Tuy nhiên, nếu cơ quan chuyên môn cấp tỉnh vẫn kiểm tra chất lượng đối với các cơ sở này, trong khi cấp xã kiểm tra điều kiện tối thiểu, có thể dẫn đến tình trạng hai cấp cùng kiểm tra một cơ sở lưu trú, gây chồng chéo về nhiệm vụ.

Để khắc phục vấn đề này, đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 51 quy định theo hướng cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ cho UBND cấp xã trong việc kiểm tra theo quy định; đồng thời bảo đảm việc kiểm tra không trùng lặp về đối tượng, nội dung và thời gian.

Theo đại biểu, quy định này vừa giữ được việc phân cấp cho cấp xã, vừa xác định rõ trách nhiệm của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, hạn chế tình trạng cùng một đối tượng, nội dung phải chịu sự kiểm tra của cả hai cấp.