Chuyên đề Nghị quyết 57: Hành trình số hóa vì sức khỏe nhân dân

Bài 1: Từ bệnh án điện tử đến hệ sinh thái dữ liệu y tế

"Trước áp lực gia tăng về nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân, chuyển đổi số đang trở thành giải pháp chiến lược giúp ngành y tế đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động và tối ưu hóa chất lượng phục vụ người bệnh."

Bác sĩ bệnh viện lê văn Thịnh khám bệnh cho nhân dân

CHIA SẺ

234

TP.HCM đang từng bước số hóa hoạt động quản lý bệnh án tại các cơ sở khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, giá trị của bệnh án điện tử không chỉ nằm ở việc thay thế hồ sơ giấy mà còn ở khả năng chuẩn hóa, kết nối và khai thác dữ liệu phục vụ chuyên môn. Đây là nền tảng để ngành y tế tiến tới mô hình chăm sóc sức khỏe liên tục, thuận tiện và an toàn hơn cho người dân.

Rút ngắn thời gian chờ để chăm sóc sức khỏe nhân dân

Hằng tháng, ông T.T. (65 tuổi) đến Bệnh viện Lê Văn Thịnh (phường Bình Trưng, TP.HCM) thăm khám định kỳ. Nếu trước đây phải xếp hàng lấy số, nay ông có thể đăng ký khám qua hệ thống kiosk tích hợp xác thực bằng căn cước công dân gắn chip, VNeID, mã số bảo hiểm y tế và nhận diện khuôn mặt.

“Ban đầu tôi cũng bỡ ngỡ vì không biết sử dụng nhưng được nhân viên y tế hướng dẫn nên thấy thao tác dễ dàng hơn, quy trình cũng nhanh hơn” - ông T. chia sẻ.

LĐưa y tế có chất lượng đến gần với người dân hơnBS.CKII Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh, cho biết mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khoảng 3.500 lượt khám, chủ yếu là người bệnh sử dụng bảo hiểm y tế. Từ năm 2025, bệnh viện triển khai bệnh án điện tử (EMR), đồng thời ứng dụng công nghệ trong đăng ký khám trực tuyến, đặt lịch qua ứng dụng, website và kiosk. Các giải pháp này giúp rút ngắn thời gian chờ khám khoảng 25-40 phút so với trước.ê Văn Thịnh, cho biết mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khoảng 3.500 lượt khám, chủ yếu là người bệnh sử dụng bảo hiểm y tế. Từ năm 2025, bệnh viện triển khai bệnh án điện tử (EMR), đồng thời ứng dụng công nghệ trong đăng ký khám trực tuyến, đặt lịch qua ứng dụng, website và kiosk. Các giải pháp này giúp rút ngắn thời gian chờ khám khoảng 25-40 phút so với trước.

Bệnh viện cũng đang xây dựng trung tâm điều hành thông minh (IOC), hướng tới mô hình “bệnh viện không giấy tờ”. Tuy nhiên, theo BS Khanh, hiệu quả chuyển đổi số hiện thể hiện rõ hơn ở khâu hành chính. Để dữ liệu hỗ trợ tốt hơn cho chuyên môn, các hệ thống cần được kết nối đồng bộ, bảo đảm khả năng chia sẻ thông tin giữa các cơ sở y tế và an toàn dữ liệu người bệnh.

Tại Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, TS-BSCKII Vũ Trí Thanh, Giám đốc bệnh viện, cho biết đơn vị được Bộ Y tế lựa chọn thí điểm bệnh án điện tử từ năm 2016. Bệnh viện đã xây dựng các phần mềm quản trị và hệ thống bảng điều khiển dữ liệu (dashboard), theo dõi hoạt động khám, chữa bệnh, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và thời gian chờ ở từng công đoạn.

Thông qua dữ liệu thu thập được, bệnh viện có thể nhận diện những khâu ùn tắc để điều chỉnh quy trình, cải thiện chất lượng phục vụ. Theo BS Thanh, thời gian hoàn thành một bệnh án giảm từ khoảng 90 phút khi sử dụng hồ sơ giấy xuống còn 30 phút với bệnh án điện tử. Việc giảm thời gian xử lý hồ sơ giúp giảm gánh nặng hành chính, tạo thêm điều kiện để bác sĩ trao đổi và tư vấn cho người bệnh.

Các bệnh nhân được chăm sóc sưc khỏe tại Bệnh viện Lê Văn Thịnh

Kết nối dữ liệu để người bệnh được chăm sóc sức khỏe nhân dân

PGS-TS-BS Nguyễn Hồng Chương, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết đến nay, đã có 163/164 bệnh viện trên địa bàn thành phố đều triển khai bệnh án điện tử, dù mức độ ứng dụng chưa đồng đều. Tuy nhiên, một số bệnh viện đã vận hành hoàn toàn trên môi trường số, không sử dụng hồ sơ giấy, trong khi nhiều đơn vị vẫn tiếp tục hoàn thiện quy trình số hóa.

Theo lãnh đạo Sở y tế TP.HCM bệnh án điện tử là nền tảng để xây dựng bệnh viện không giấy tờ, đồng thời tạo nguồn dữ liệu phục vụ quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu này, ngành y tế cần tiếp tục chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ thông tin giữa các cơ sở khám, chữa bệnh, thay vì để dữ liệu được quản lý riêng lẻ tại từng đơn vị.

GS-TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học y tế Việt Nam, cho rằng chuyển đổi số trong y tế không đơn thuần là triển khai phần mềm hay đầu tư thiết bị hiện đại, mà phải hướng đến nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân giúp người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện, an toàn.

Theo ông, bệnh án điện tử tạo nền tảng phát triển bệnh viện thông minh, đồng thời cung cấp dữ liệu phục vụ nghiên cứu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Khi thông tin được cập nhật đầy đủ, chuẩn hóa và kết nối phù hợp, bác sĩ có thêm cơ sở tham khảo tiền sử điều trị; dữ liệu cũng có thể hỗ trợ theo dõi người mắc bệnh mạn tính, quản lý lịch tái khám và nâng cao hiệu quả điều hành.

TTVH Nhà hát Tuổi trẻ đổi mới cách kể chuyện trên sân khấu

Tại TP.HCM, nơi tiếp nhận lượng lớn người bệnh từ các tỉnh, thành phía Nam, việc kết nối dữ liệu càng có ý nghĩa. Khi thông tin được chia sẻ đúng quy định, bác sĩ có điều kiện tham khảo lịch sử khám, chữa bệnh, người dân giảm việc mang theo nhiều giấy tờ và hạn chế các thủ tục không cần thiết. Quá trình này đòi hỏi kiểm soát quyền truy cập và bảo mật thông tin sức khỏe.

Bên cạnh đó, ngành y tế vẫn phải giải quyết những khó khăn về hạ tầng công nghệ, kinh phí, khả năng tương thích giữa các hệ thống và nguồn nhân lực. Việc hỗ trợ người cao tuổi, người ít kỹ năng số cũng cần được chú trọng để chuyển đổi số không tạo thêm rào cản trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển. Với ngành y tế TP.HCM, thách thức không chỉ là đưa bệnh án lên môi trường số mà còn là bảo đảm dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả, đồng thời bảo vệ thông tin cá nhân. Khi dữ liệu thực sự phục vụ công tác chuyên môn và quản lý, chuyển đổi số mới tạo ra giá trị thiết thực cho người bệnh.