Chuyển đổi kép - động lực tăng trưởng mới

Công ty TNHH Năng lượng Sông Mã triển khai các giải pháp năng lượng xanh phục vụ chuyển đổi kép.

Khơi thông dư địa

Những năm gần đây, xu hướng số hóa và phát triển xanh diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Nếu trước đây lợi thế cạnh tranh chủ yếu dựa vào nguồn tài nguyên, lao động giá rẻ và quy mô vốn đầu tư thì hiện nay khoa học - công nghệ, dữ liệu, đổi mới sáng tạo và các tiêu chuẩn phát triển bền vững đang trở thành những yếu tố quyết định vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.

Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, kinh tế số hiện đóng góp khoảng 18,7% GDP của Việt Nam; mục tiêu đến năm 2030 đạt khoảng 30% GDP. Trong khi đó, các thị trường lớn như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ hay Nhật Bản ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về môi trường, phát thải carbon và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp phải đồng thời thực hiện chuyển đổi số và chuyển đổi xanh nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tại Thanh Hóa, cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức khá trong nhiều năm liên tiếp, môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng được cải thiện. Toàn tỉnh hiện có hơn 21.000 doanh nghiệp đang hoạt động, tạo việc làm cho gần 450.000 lao động. Sự xuất hiện của các dự án lớn trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng,

logistics và nông nghiệp công nghệ cao đã góp phần thúc đẩy quá trình đổi mới công nghệ, nâng cao trình độ quản trị doanh nghiệp.

Nhiều doanh nghiệp đã chủ động ứng dụng các nền tảng số trong điều hành sản xuất, quản trị nhân sự, bán hàng và chăm sóc khách hàng. Hóa đơn điện tử, chữ ký số, phần mềm quản trị doanh nghiệp, thương mại điện tử ngày càng được sử dụng rộng rãi. Đặc biệt, việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp, sản phẩm OCOP và làng nghề đã góp phần quảng bá hiệu quả các sản phẩm đặc trưng của địa phương, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.

Cùng với chuyển đổi số, xu hướng phát triển xanh cũng đang từng bước lan tỏa trong cộng đồng doanh nghiệp. Nhiều đơn vị đã đầu tư dây chuyền sản xuất tiết kiệm năng lượng, áp dụng công nghệ thân thiện với môi trường, sử dụng nguyên liệu tái chế và từng bước tiếp cận mô hình kinh tế tuần hoàn.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, chuyển đổi số giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao năng suất lao động, trong khi chuyển đổi xanh tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao về môi trường. Sự kết hợp giữa hai quá trình này hình thành “chuyển đổi kép” - động lực tăng trưởng mới của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Gỡ nút thắt để doanh nghiệp tăng tốc

Mặc dù xu hướng chuyển đổi kép đã được nhiều doanh nghiệp quan tâm, song quá trình triển khai trên thực tế vẫn gặp không ít khó khăn. Theo thống kê, khoảng 97% doanh nghiệp Thanh Hóa là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là nhóm doanh nghiệp có năng lực tài chính hạn chế, khả năng đầu tư cho khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo còn thấp. Không ít doanh nghiệp nhận thức được sự cần thiết của chuyển đổi số, chuyển đổi xanh nhưng chưa đủ nguồn lực để triển khai đồng bộ.

Một trong những trở ngại lớn hiện nay là thiếu vốn đầu tư. Các giải pháp công nghệ số, dây chuyền sản xuất hiện đại hay các tiêu chuẩn xanh đều đòi hỏi nguồn kinh phí tương đối lớn. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chuyển đổi số và chuyển đổi xanh còn thiếu hụt. Nhiều doanh nghiệp cũng gặp khó khăn trong việc tiếp cận chuyên gia tư vấn, lựa chọn giải pháp phù hợp với quy mô sản xuất, kinh doanh.

Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp được xem là yếu tố quan trọng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi kép. Nhiều ý kiến cho rằng cần xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và chuyển đổi xanh theo hướng đồng bộ; phát triển các quỹ đổi mới sáng tạo, tín dụng xanh, cơ chế bảo lãnh tín dụng và các gói hỗ trợ kỹ thuật dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đối với Thanh Hóa, bên cạnh việc tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, cần chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và kinh tế xanh. Đồng thời, đẩy mạnh liên kết giữa cơ quan quản lý Nhà nước, các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp nhằm hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ mới và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.

Quan trọng hơn, mỗi doanh nghiệp cần chủ động thay đổi tư duy phát triển. Chuyển đổi kép không phải là nhiệm vụ ngắn hạn mà là chiến lược lâu dài nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng trước những biến động của thị trường.

Theo TS. Nguyễn Xuân Hưng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa, chuyển đổi kép đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong nền kinh tế hiện đại. Nếu những thập niên trước, động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ hội nhập và cải cách thể chế thì trong thời gian tới, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng xanh sẽ đóng vai trò then chốt. Những doanh nghiệp tiên phong trong chuyển đổi kép hôm nay sẽ là lực lượng dẫn dắt thị trường ngày mai. Đây không chỉ là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn là con đường để doanh nghiệp Thanh Hóa tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh.