Chuyển đổi số càng sâu, Thống đốc yêu cầu ngành ngân hàng kiểm soát rủi ro, lấy hiệu quả làm thước đo

Mở rộng ứng dụng VNeID, thanh toán không tiền mặt vượt 28 lần GDP

Ngày 18/8, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước tổ chức sự kiện “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026” với chủ đề: “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI” và thông điệp xuyên suốt: “Dữ liệu dẫn lối, AI đồng hành, ngân hàng kiến tạo hệ sinh thái số”. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn tham dự và phát biểu chỉ đạo tại sự kiện.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn phát biểu chỉ đạo tại sự kiện. Ảnh tư liệu.

Phát biểu tại sự kiện, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, trong 5 năm qua, chuyển đổi số ngành ngân hàng đã đạt nhiều kết quả tích cực.

Theo đó, thể chế cho hoạt động ngân hàng trên môi trường số từng bước được hoàn thiện; hạ tầng thanh toán và hạ tầng số tiếp tục được đầu tư, nâng cấp; kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia được mở rộng; dịch vụ ngân hàng số phát triển nhanh và ngày càng đi sâu vào đời sống.

“Đến nay, gần 89% người từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán; giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 đã vượt quá 28 lần GDP; số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt trong 5 năm qua tăng bình quân khoảng 59% mỗi năm, riêng giao dịch tài chính qua mã QR tăng bình quân trên 100% mỗi năm” - Thống đốc Ngân hàng Nhà nước nêu bật.

Cùng với đó, việc khai thác dữ liệu dân cư, định danh điện tử và tăng cường các giải pháp xác thực, cảnh báo, phòng chống gian lận đã tạo chuyển biến quan trọng trong cung cấp dịch vụ trực tuyến, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ khách hàng.

Nhìn lại hành trình chuyển đổi số thời gian qua, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn - Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an cho biết, ngay từ năm 2020, khi Bộ Công an triển khai cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ngành ngân hàng đã sớm tham gia nghiên cứu, khai thác nguồn dữ liệu này phục vụ hoạt động nghiệp vụ. Khi đó, việc khai thác dữ liệu dân cư cho hoạt động ngân hàng còn là một hướng đi rất mới.

Cùng với các ngân hàng thương mại nhà nước, các giải pháp ứng dụng căn cước vào giao dịch ngân hàng đã sớm được nghiên cứu, trong đó, có các kiosk sử dụng căn cước để thực hiện giao dịch rút, nộp tiền. Đây là một trong những bước thử nghiệm ban đầu, từ nền tảng đó, khi VNeID được hình thành và phát triển, phạm vi ứng dụng tiếp tục được mở rộng.

Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cho rằng, chuyển đổi số ngành ngân hàng hướng tới việc tích hợp, chia sẻ, khai thác dữ liệu hiệu quả dựa trên ứng dụng AI có trách nhiệm để phát triển các dịch vụ ngân hàng thông minh, cho phép sử dụng các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng một cách an toàn, thuận tiện, mọi nơi mọi lúc, giảm thiểu chi phí với thủ tục đơn giản, nhanh gọn, qua đó, góp phần tạo động lực phát triển chung.

Không đánh đổi an toàn và niềm tin để lấy tăng trưởng chuyển đổi số

Để đưa chuyển đổi số đi vào chiều sâu, tạo hiệu quả thực chất, Thống đốc đề nghị các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán tập trung thực hiện 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thống đốc cùng các đại biểu tham quan gian hàng của các ngân hàng. Ảnh tư liệu.

Theo đó, tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát hiệu quả rủi ro, tập trung vào các hoạt động ngân hàng trên môi trường số, kịp thời nhận diện các vấn đề mới từ AI, dữ liệu, ngân hàng mở và các mô hình ngân hàng số mới.

Bên cạnh đó, nâng cấp hạ tầng số và phát triển, chuẩn hóa dữ liệu. Tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng thanh toán quốc gia theo hướng an toàn, liên tục, có khả năng xử lý giá trị lớn và mở rộng kết nối. Xây dựng kiến trúc dữ liệu ngành Ngân hàng thống nhất; nâng cao chất lượng dữ liệu theo hướng đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và có khả năng chia sẻ; đẩy mạnh kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành.

Thúc đẩy ứng dụng AI theo hướng thực chất, có trách nhiệm và tạo ra giá trị. Cùng với thúc đẩy ứng dụng, cần sớm hình thành các nguyên tắc quản trị AI phù hợp, bảo đảm khả năng kiểm soát, trách nhiệm giải trình, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi hợp pháp của khách hàng.

Cùng với đó, chú trọng công tác đảm bảo an ninh, an toàn và xây dựng niềm tin số. “Các đơn vị không chỉ có trách nhiệm bảo vệ hệ thống mà còn phải góp phần bảo vệ khách hàng, không đánh đổi an toàn, quyền riêng tư và niềm tin của người dùng để tăng trưởng về chuyển đổi số” - Thống đốc lưu ý.

Song song là cần xác định chuyển đổi số ngành ngân hàng phải trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy tài chính toàn diện. Cùng với đó, chú trọng phát triển nguồn nhân lực có năng lực về dữ liệu, AI, công nghệ và an ninh mạng.

“Người đứng đầu các đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả chuyển đổi số. Mỗi nhiệm vụ phải rõ mục tiêu, rõ sản phẩm, rõ người chịu trách nhiệm, rõ nguồn lực, rõ thời hạn và có chỉ tiêu đo lường được” - Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh.

Thông qua sự kiện năm 2026, thông điệp lớn nhất mà ngành Ngân hàng muốn gửi gắm là chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà trước hết là câu chuyện phục vụ con người, mang lại tiện ích thiết thực, an toàn và thuận lợi hơn cho mỗi người dân, mỗi doanh nghiệp trong đời sống hàng ngày… Dữ liệu và AI là phương tiện; mục tiêu cuối cùng vẫn là phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn./.